Kırklareli’nde buğday tarlalarına geçen hafta adım attım, toprak neredeyse hiç su balçığı yapmamış. Mart ortası, yerler hâlâ yemyeşil. İki haftada bir gelen sağanaklar, aradaki güneşli günlerle iyice dengede. Trakya’dan İç Anadolu’ya kadar hububat eken tüm tanıdıklar aynı şeyi konuşuyor: Son on yılın en iyi çıkışı var. Sadece buğday değil; arpa, yulaf, çavdar da maşallah dediğin cinsten. Özellikle arpa, geçen yıl neredeyse kuraklıktan ızdırap çekmişti. Bu dönem köy kahvesinin konusu, nisan-mayıs yağışları olursa rekor bekleyenlerin sayısı az değil.
Eskiyle kıyasladığında yıllar boyu Mart ayı genelde ya kara kış ya da kurak bir zemindi. 2013’te Sarıcakaya’da bu zamanlar toprak çatlamıştı, traktör giremiyordu. Hatta çiftçi abiler “Mart da dengesiz oldu, eskiden bahar suyu daha boldu,” derdi. Bu sene ise barajlar dolu, dereler akıyor. Bir de gübre fiyatlarının geçen yıla oranla yüzde 20 civarında gerilemesi çiftçinin elini biraz rahatlattı. Mazot pahalı, evet, ama tohum ve gübre masrafı eskisine göre daha çekilebilir.
Şunu gözlemledim: Yeni çeşitlerin ekimi yaygınlaştı. Trakya’da ekilen Ceyhan-99, Konya Ovası’nda Bezostaya-1 gibi kaliteli tohumlar neredeyse standart oldu. Dekar başına verim beklentisi bu yüzden de yüksek. 2022’de dekara 250 kg ile bitiren adam bu sene 350-370 kg konuşuyor. Tabii ki hastalık, dolu, kuraklık riski her zaman baki. Ama şu ana kadar işler yolunda. Meteoroloji nisan ve mayıs yağışlarının mevsim normallerinde olacağını söylüyor. Özellikle Konya, Eskişehir, Amasya hattı için umutlu konuşuluyor.
Eskiden hasat zamanı pek coşkulu geçmezdi. Son üç yılda çiftçinin yüzü asıktı, özellikle 2021’de Sivas’ta, Yozgat’ta neredeyse biçilecek buğday kalmamıştı. Şimdi ise köyde herkes tarlaya bir umutla bakıyor. Hatta “bu sene biçerciye yetişemeyecek” muhabbetleri başladı bile. Fiyatlara dair endişe var mı, var. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım fiyatları belirlemesi her yıl tartışılır. Fakat üretici için önce verim geliyor, sonrası bir şekilde çözülüyor.
Ders şurada: İklim değişiyor, evet, ama bilinçli ekim, doğru gübreleme, kaliteli tohum ve yerinde sulama eskiye göre çok daha belirleyici. Bu yıl üreticinin elinde çok daha fazla bilgi ve imkan var. Akıllı telefonundan yağış takibi yapıp, sahadan anlık fotoğraf paylaşan köylü görüyorsun. Çiftçi artık sadece dua ile değil; ilim, takip ve işbirliğiyle iş yapıyor. 2026’da yüksek verim görebiliriz; yoktan gelen bir mucize değil, yılların birikimi ve sonunda havanın da yüzümüze gülmesiyle oluyor bu işler.
Eskiyle kıyasladığında yıllar boyu Mart ayı genelde ya kara kış ya da kurak bir zemindi. 2013’te Sarıcakaya’da bu zamanlar toprak çatlamıştı, traktör giremiyordu. Hatta çiftçi abiler “Mart da dengesiz oldu, eskiden bahar suyu daha boldu,” derdi. Bu sene ise barajlar dolu, dereler akıyor. Bir de gübre fiyatlarının geçen yıla oranla yüzde 20 civarında gerilemesi çiftçinin elini biraz rahatlattı. Mazot pahalı, evet, ama tohum ve gübre masrafı eskisine göre daha çekilebilir.
Şunu gözlemledim: Yeni çeşitlerin ekimi yaygınlaştı. Trakya’da ekilen Ceyhan-99, Konya Ovası’nda Bezostaya-1 gibi kaliteli tohumlar neredeyse standart oldu. Dekar başına verim beklentisi bu yüzden de yüksek. 2022’de dekara 250 kg ile bitiren adam bu sene 350-370 kg konuşuyor. Tabii ki hastalık, dolu, kuraklık riski her zaman baki. Ama şu ana kadar işler yolunda. Meteoroloji nisan ve mayıs yağışlarının mevsim normallerinde olacağını söylüyor. Özellikle Konya, Eskişehir, Amasya hattı için umutlu konuşuluyor.
Eskiden hasat zamanı pek coşkulu geçmezdi. Son üç yılda çiftçinin yüzü asıktı, özellikle 2021’de Sivas’ta, Yozgat’ta neredeyse biçilecek buğday kalmamıştı. Şimdi ise köyde herkes tarlaya bir umutla bakıyor. Hatta “bu sene biçerciye yetişemeyecek” muhabbetleri başladı bile. Fiyatlara dair endişe var mı, var. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım fiyatları belirlemesi her yıl tartışılır. Fakat üretici için önce verim geliyor, sonrası bir şekilde çözülüyor.
Ders şurada: İklim değişiyor, evet, ama bilinçli ekim, doğru gübreleme, kaliteli tohum ve yerinde sulama eskiye göre çok daha belirleyici. Bu yıl üreticinin elinde çok daha fazla bilgi ve imkan var. Akıllı telefonundan yağış takibi yapıp, sahadan anlık fotoğraf paylaşan köylü görüyorsun. Çiftçi artık sadece dua ile değil; ilim, takip ve işbirliğiyle iş yapıyor. 2026’da yüksek verim görebiliriz; yoktan gelen bir mucize değil, yılların birikimi ve sonunda havanın da yüzümüze gülmesiyle oluyor bu işler.
00