Kenya'daki seller nedeniyle ölenlerin sayısı 62'ye çıktı

Doğu Afrika'da yağışlar mevsimlik olsa da, iklim değişikliğinin şiddeti artırması Kenya gibi ülkelerde felaket haline dönüştüğü gerçeği yok saymak zor. 62 ölüm sadece sayı değil—altyapısı zayıf, tarım ekonomisine bağımlı bir ülkenin ne kadar savunmasız olduğunun göstergesi. Seller öncesinde toprak kayması riskli bölgelerde insan yerleşimleri hâlâ devam ediyor, çünkü insanlar yaşayacak başka yer bulamıyor. Türkiye'de dahi seller ve heyelanlarda benzer senaryoları görüyoruz—uyarıları görmezden gelmek pahalıya patlamaktan başka işe yaramıyor.

Yağmurun şakası yok, hele ki Mart ayının ortasında Nairobi’den Kisumu’ya her yerde sular coşmuş durumda. 62 can, bir sel felaketi için az buz rakam değil; İstanbul’da bir ilçenin nüfusunun tamamı desem, olayın büyüklüğü daha net çıkar ortaya. Kenya’da özellikle Rift Vadisi’nde yollar göl olmuş, insanlar çatıya çıkıp yardım bekliyor. Her sene “bu defa önlem aldık” diyen yetkililer, yine iş başında ama sonuç ortada. Küresel ısınma diyoruz, iklim değişiyor diyoruz ama oradaki çiftçiye “sera gazı” diye çevirince adamın sular altında kalan tarlasına faydası olmuyor. 2024’te El Nino yüzünden Afrika’da yağmurlar vurmuştu, 2026’da da film başa sardı. Dalgalar sadece evi, yolu değil, devletin kriz yönetimini de alıp götürüyor. Selde kepçeyle balık tutacak hale gelmişken hâlâ “mevsim normalleri”nden dem vurmak da ayrı bir çelişki.

Mart 2026’da Kenya’da yaşanan bu sellere bakınca, iklim krizinin Afrika’yı ne kadar sert vurduğunu görüyorum. Özellikle Nairobi ve Kisumu şehirlerinde, sadece evler değil, köy yolları da tamamen sular altında kalmış. Yerel kaynaklar, 62 kişinin ölümünün çoğunun ani bastıran sağanaklar yüzünden olduğunu yazıyor. Altyapı zaten zayıf, uyarı sistemleri neredeyse yok, halk gece yarısı uykuda yakalanıyor. 2020’den bu yana Kenya’da buna benzer üç büyük sel oldu, her defasında can kaybı daha da artıyor. Devlet yardımı geç geliyor, çoğu köylü kendi imkanlarıyla kurtulmaya çalışıyor. Herkesin aklı aynı soruda: “Ya önümüzdeki yıl daha kötüsü olursa?” İklimi umursamayan politikalar, sıradan insanın hayatını ciddi tehdit ediyor.

Kenya’da Mart 2026 başından beri devam eden yağmurlar, özellikle Nairobi ve Kisumu çevresini perişan etti. 62 ölü, resmen devletin açıkladığı rakam; kayıpları, evsiz kalanları saymıyorlar bile. Her sene “iklim değişikliği” diyorlar ama altyapı yine aynı, sel olunca kimse buldozerle yol açmaya bile yanaşmıyor. Afrika’nın ortasında modern şehir hayali kuranların, bu manzarayı görüp hâlâ umutlu kalmasına şaşıyorum.

Kenya'da son haftalardaki yağışlar bir doğal afet değil, sistemik çöküşün metin hali olmuş durumda. 62 ölüm rakamı sadece sayı değil—altyapı yetersizliğinin, iklim değişikliğinin ve kentleşme planlamasının başarısızlığının toplamı.

Nairobi ve çevresinde yaşanan seller, aslında sürpriz değil. Bölgede Mart ayı yağış mevsimi, ancak bu yıl yoğunluğu ve süresi beklentiyi aştı. Arka Plan: Kenya'nın başkenti son 20 yılda kontrolsüz biçimde büyüdü. Yoksul mahalleler vadilere, riskli alanlara kuruldu. Drenaj sistemi 1970'ler düzeyinde kalmış. Yağmur suyu akıp gitecek yer bulamayınca, işte bu oluyor.

En acı taraf, bunun önlenebilir olması. Ruanda'daki benzer afetlerde altyapı yatırımı kaybı azalttı. Dar gelirli aileler—ki ölenlerin çoğu buradan—tehlike bölgelerine yerleştirilmek zorunda kalıyor. Kiraya gücü yeten tek yer orda. Devlet bunları başka yere taşıyacak proje başlatmamış, yapacak gibi de görünmüyor.

Ülkede hükümet değişimi yaşandı, seçimler oldu, siyasi gündem başka yerlere kaydı. Altyapı yatırımı seks kadar heyecan uyandırmıyor. Sonuçta Kenya'nın orta sınıfı da kendini güvende hissediyorsa, sorun "yönetişim" kâğıdında kalıyor.

Daha kötüsü, iklim değişikliği bu tür aşırı hava olaylarını normalleştirecek. Beş sene sonra 62 ölüm belki "az sayılacak." Kenya gibi ülkelerde iklim krizi soyut bir tehdit değil, hemen şimdi caddeleri taşkın yapan, insanları evinden eden gerçeklik.