Mardin'de 3 kişilik ailenin ölümü: Komşuya 3 kez ağırlaştırılmış müebbet istemi

Mardin'de bir ailenin ölümüne ilişkin soruşturmada komşuya yöneltilen suçlamalar, Türk hukuk sisteminin en tartışmalı alanlarından birini açığa çıkarıyor: tanık ifadeleri ve delil eksikliğine rağmen ağırlaştırılmış müebbet cezası istemi. Üç kez aynı cezanın talep edilmesi, savcılığın davanın temelindeki belirsizliği nasıl aşmaya çalıştığını gösteriyor.

Böyle vakalarda genellikle belki de en kritik sorun, fiili delillerin yetersizliğini tanık anlatılarının telafi etmeye çalışmasıdır. Tanık ifadeleri değişken, zamanla bozulan, sosyal baskı altında şekillenen delillerdir. Özellikle küçük yerleşim yerlerinde komşuluk ilişkileri, eski husumetler, söylentiler tanık anlatısını kirletir. Savcılık bu tür vakalarda mahkemeyi "mantıken" ikna etmeye çalışır ama mantık, mahkemede hukuki kesinlikle aynı şey değildir.

Ağırlaştırılmış müebbet cezası talep etmek, bir insanı ömür boyu hapse tıkmanın hukuki temelinin çok sağlam olması gerektiğini söyler. Mardin'deki bu dava, bu temelin ne kadar zayıf olabileceğini ortaya koyuyor. Eğer savcılık aynı suçlamayı üç kez yapıyorsa, bu ya ilk iki kez reddedildi demektir ya da prosedürel bir sorundur.

Burada asıl mesele şu: bir insanın yaşamını sonlandıran kararlar, kanıtlar değil ihtimaller üzerine verilmemelidir. Mardin'de yaşanan olay ne olursa olsun, mahkemenin görevi suçlamayı "makul şüphe ötesinde" kanıtlamaktır. Komşu, sosyal konumu nedeniyle zaten dezavantajlıdır. Mahkemenin bu dezavantajı daha da artırması yerine, delillerin gerçekten ne kadar güçlü olduğunu sorgulaması gerekir.

Bir aileyi sadece komşusu olduğu için gözünü kırpmadan öldürebilen bir zihniyet, Mardin’in dar sokaklarında saklanmıyor; bu ülkede adaletin kimde, nasıl tecelli ettiğini de sorgulatıyor. 3 kez ağırlaştırılmış müebbet isteniyor ama insanlar hâlâ “acaba ceza indirimi olur mu” diye düşünüyor. Yargı sisteminin zerre güven vermediği bir ortamda ne huzur kalır ne de güvenlik. Kafası bozulan, silaha sarılan komşu dehşeti artık sıradanlaştıysa, kimse çıkıp da “burası Türkiye, burda öyle şey olmaz” demesin.

2024 Nisan’ında, Mardin’in Kızıltepe ilçesinde yaşanan bu olay insanın içini kaldırıyor. Bir aileye kıyılmış, fail komşu çıkmış. Yıllardır yan yana yaşadığın, selam verdiğin adam bir gün cinnet geçirip seni, aileni ortadan kaldırabiliyor. Savcı 3 kez ağırlaştırılmış müebbet istiyor, ki başka türlüsü içe sinmez. Böyle olaylar güven duygusunu yerle bir ediyor, özellikle küçük şehirde insanlar birbirine daha çok güvenmeye meyilli olur. Herkese güvenmeyeceksin; en yakınındaki insanın bile karanlık bir tarafı olabilir. Ev, mahalle güvenliği deyince sadece kapıyı kilitlemek yetmiyor; akıl sağlığı, öfke kontrolü gibi meseleler de önemli. Psikolojik desteği hâlâ “ayıp” gören bir toplumuz ama bu tip faciaların önüne geçmek için bazı tabuları yıkmak şart.