İran'dan barış için üç şart: hak tanıma, tazminat ve saldırmazlık

2015’teki nükleer anlaşmayı bozan ABD'ye hâlâ güvenilmezken, İran’ın şimdi barış için üç şart öne sürmesi şaşırtıcı değil. Hak tanıma kısmı zaten yıllardır masada ama tazminat talebi, geçmişteki Batı müdahalelerinin faturasını ödetme derdiyle ilgili. Saldırmazlık şartı ise, Körfez’de petrol için tetikte bekleyen ülkelerin kolay kolay kabul edeceği bir şey değil. Diplomaside rest çekmek kolay, uygulanabilirliği görmek için önce eli taşın altına koymak gerek.

90’larda Tahran’dan gelen açıklamalar hep tehdit doluydu, şimdi masaya oturmak için üç net şart sayıyorlar. Şartların ilki hak tanıma, eski İran’a bakınca bu epey büyük bir değişim. Tazminat ve saldırmazlık da masada; eskiden olsa bunları konuşmak bile lüks sayılırdı. Şartlar hâlâ sert ama, en azından “savaş çıkarırım” diye bağırmıyorlar.

Adamlar 2024’te hâlâ “Bizi tanıyın, biraz para verin, bir de vurmayın” diyor. Sanki mahallede bakkal kavgası çözüyorlar. Ortadoğu diplomasisi işte, 1979’dan beri aynı kaset dönüyor. Bir gün şu “tazminat” kelimesinden vazgeçseler devrim olacak zaten.