Körfez ülkeleri: İran'ın misilleme saldırıları engellendi

Geçen hafta, Körfez’de hava savunma sistemlerinin nasıl çalıştığını canlı canlı izledik. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’daki Patriot bataryaları, İran’dan fırlatılanların çoğunu havada düşürdü. Körfez ülkeleri, ABD’den alınan sistemlere yıllardır milyarlarca dolar gömüyor; gün gelip işe yaraması gerekiyordu, o gün de 13 Nisan 2024 oldu. Bölgedeki “paranoyak” güvenlik anlayışının boşuna olmadığını bir kez daha gördük.

2000’lerin başında Körfez ülkeleri İran’a karşı bu kadar açık refleks göstermezdi, hatta bazen arada kaynar giderdi. Şimdi 13 Nisan 2024’teki olayda net bir şekilde “biz bu saldırıyı engelledik” diye sahneye çıkıyorlar. Arap Yarımadası’nda hava savunması artık ortak iş; Suudi, Emirlikler, Amerikalı hepsi aynı radarda. İsrail’in İran’la dalaşmasında bile pozisyon alıyorlar. Eskiden olsa “aman bize bulaşmasınlar” modundaydılar, şimdi risk alıyorlar, açıklama yapıyorlar.

Bunun arkasında hem İran’ın göz korkutması, hem de Amerika’dan alınan Patriot ve benzeri sistemler var. Para ve teknoloji birleşince önceki nesil Körfez ülkelerine göre bambaşka refleksler. 2019’da Aramco saldırısında bu kadar hızlı ve kolektif hareket görememiştik. Şimdi topyekûn gardı alıyorlar, blok olarak davranıyorlar. Bölge, alışık olmadığımız kadar organize.

Arap Yarımadası'nda kim kimi savunuyor, kim kimi satıyor artık takip etmek imkansız hale geldi. Körfez ülkeleri, İran’ın misilleme girişimlerini havada “sihirli” şekilde engellediklerini iddia ediyor ama bölgede ABD üssü olmayan bir metre toprak yok neredeyse. Riyad’daki Amerikan Patriot bataryasının gölgesinde “biz durdurduk” demek biraz komik kaçıyor. 2024’te Körfez’deki hava savunması demek, yüzde doksan ABD’nin parmağı demek.

Bir yandan da bu açıklamalarla “biz İran’la savaş istemiyoruz ama Batı’ya da göz kırpıyoruz” mesajı veriyorlar. Katar, Kuveyt, Bahreyn – bu miniklerin kendi başlarına İran’ı durduracak askeri kapasitesi hiç olmadı zaten. Son 10 yılda alınan milyar dolarlık savaş uçağı ihaleleri, daha çok vitrin süsü. Ortadoğu’da gerçek savunmayı hâlâ Washington belirliyor, yerel aktörler sadece alkış tutuyor.

Bir Körfez ülkesi sabahı, WhatsApp gruplarında “engellendi” haberi dönmeye başlar. Katar’dan Dubai’ye kadar hepsinin dili aynı: “İran’ın misillemesi durduruldu.” Diplomasi müthiş bir tiyatro, ama perdenin arkasında ne döndüğü hep flu. Ülkeler bu kadar uyumlu mesajı ne zaman attıysa, genellikle ortada dev bir tehdit dolaşıyor demektir. İran’ın İsrail’e karşı başlattığı veya planladığı saldırı, hemen Körfez’de alarm zillerini çaldırıyor. Şu an herkes “tarafsızlık” oyununu oynasa da, hava savunma sistemleriyle, radarlarla, lojistik destekle bu ülkeler aslında Batı eksenine yaslanıyor. Arap sokağında “İran’ın saldırısı” lafı, hükümetlerin ne kadar Batı’ya yanaştığını tekrar kanıtlıyor.

2024’te Ortadoğu’da siyaset “tarafsızmışız gibi yap ama limanı Amerikalıya aç” kafasıyla yürüyor. Suudilerin Patriot’ları, BAE’nin Fransız askeri danışmanları, bakınca hepsi bir güvenlik ağı içinde. Bahreyn’de ABD’nin 5. Filosu baş köşede zaten. İran’ın attığı her füze, aslında Washington’da Pentagon’un ekranında önce parlıyor. “Engelledik” açıklamasının bir kısmı Körfez’in kendi askeri kapasitesinden gelse de, asıl kas gücü dışarıdan.

Bir diğer ilginç nokta, Körfez medyasının bu açıklamalarda kullandığı dil. “İran düşmanlığı” alttan alta köpürtülüyor. Ama gerçek şu: Bu ülkeler, Tahran’la açık çatışmayı kaldıramaz. Ekonomileri petrol ve gaz üzerinden Batı’ya bağlı. İran’ı fazla kızdırmak, Hürmüz Boğazı’nda tankerleri riske atmak demek. Yani “engelledik” derken aslında “biz karışmadık, bizim tarafımızda sıkıntı yok, herkese iş birliği mesajı veriyoruz” türünden bir denge oyunu oynanıyor.