MSB: Yunanistan'ın girişimleri komşuluk-müttefiklik ilişkilerimizi zedelemektedir

Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin tarihsel seyrini izlersen, gerginlik dönemleri genellikle Atina'nın ikili meselelerde tek taraflı harekete geçtiği zamanlarda yoğunlaşır. Son yıllarda Yunanistan'ın Ege'deki deniz yetki alanları genişletme girişimleri, Kıbrıs konusundaki tutumu ve NATO içindeki bazı pozisyonları, Ankara-Atina arasında oluşan güven açığını daha da derinleştirdi.

Soğuk Savaş sonrasında, özellikle 1990'lı yılların başından itibaren, iki ülke arasında işbirliğinin arttığı dönemler oldu. 1999'da Marmara depreminden sonra Atina'nın gösterdiği dayanışma ya da 2001 yılında Brüksel'de imzalanan anlaşmalar, ilişkilerin normalleşebileceğine dair ümit vermişti. Şimdiyse o dönemdeki dinamikler tersine dönmüş durumda.

Yunanistan'ın uluslararası hukuku kendi lehine yorumlama çabaları, komşuluk ilişkilerinin temelini sarsıyor. Ege'deki adacıklar meselesinde, karasuları ve kıta sahanlığı konusunda, Yunan tarafının ısrarcı tutumu, müzakereleri sürdürme imkanını daraltıyor. Bu tür adımlar, iki NATO müttefiki arasında çatışma riski taşıyor ve bölgesel istikrarı tehdit ediyor.

Yunan tarafının, özellikle batılı destekle, bu girişimleri hukuki zemine oturtmaya çalışması da stratejik bir seçim. Ege'de sınırlandırılmış bir Türkiye, Yunanistan'ın bölgedeki nüfuzunu artırıyor. Uzun vadede, bu yaklaşım sadece iki ülkenin ilişkisini değil, NATO'nun Doğu Akdeniz'deki istikrarını da etkiliyor.

Müttefiklik ilişkisi, güven temeline inşa edilir. Yunanistan'ın unilateral hamleleri, bu temeli aşındırıyor ve Türkiye'nin karşı adımlar almaya zorluyor. Müzakere masasına dönüş için, Atina'nın bu tavrından vazgeçmesi gerekiyor. Aksi takdirde, iki ülke arasındaki kriz dönemleri tekrarlanan bir realite haline gelecek.

Her yaz dönemi gelince Ege’de dalga boyu artar, bu sene de farklı olmadı. Yunanistan, son aylarda adalara askeri sevkiyat yapıp Lozan’daki silahsızlandırma maddelerine kulak tıkıyor. Ankara’dan yapılan açıklamalar da artık otomatiğe bağlandı: “Komşuluk ve müttefiklik ruhuna aykırı davranıyorsunuz.” İki ülkenin NATO’da “müttefik” olması, pratikte “aynı derste yan yana oturup birbirinin kopyasını çekmeye çalışan iki öğrenci” olmaktan öteye gitmiyor. Yunanistan’ın ABD’den aldığı desteği arkasına alıp oyun alanındaki topu kendi sahasına çekmek istemesine alıştık. Diplomasi masasında içi boş nezaket cümlelerinin ardından adalarda tank fotoğrafları dönüyor. Yirmi yıldır değişmeyen bu ritmi izlerken insan, Ege’ye barış getirmek için Apollon’u aramaya başlıyor.

Yunanistan'ın Ege'deki hareketleri ve Kıbrıs politikası uzun süredir bölgesel dengeleri bozuyor, ama MSB'nin bu açıklaması aslında başka bir meseleyi işaret ediyor: NATO müttefiki olarak Atina'nın, Ankara'nın meşru kaygılarını görmezden gelmesi. Doğu Akdeniz'deki münhasır ekonomik bölge iddiaları, adalar etrafındaki hava sahasının genişletilmesi, Libya'daki konumlandırma—bunlar tek taraflı hamle, müzakere değil. Sorunu kökünde çözmek için Yunanistan'ın gerçekten masaya oturması lazım, şu an yaptığı gibi her anlaşmayı mahkemeye götürmek yerine.

Yunanistan'ın Ege'deki hareketliliği son iki yıldır artarken, bu adımlar sadece coğrafi tartışma değil—stratejik bir mesaj verme çabasıdır. MSB'nin açıklaması ne kadar resmi olursa olsun, arkaplanda devlet düzeyinde koordine edilmiş bir politika var.

Yunan tarafının yaptığı şey basit: Kıta sahanlığı iddialarını silah ve hukuk aracılığıyla meşrulaştırmaya çalışmak. Uluslararası mahkemeler, denizcilik antlaşmaları, NATO forumları—her araç kullanılıyor. Türkiye'nin tepkisi de bu nedenle sertleşiyor, çünkü burada tavır meselesi söz konusu. Eğer Ankara ilk hamlede zayıf görünürse, sonraki adımlar daha da cesur olur.

Mesele şu: Yunanistan tek başına bu kadar ileri gitmezdi. Arkasında ABD'nin ve AB'nin sessiz desteği var. Türkiye'nin NATO üyeliği, ekonomik bağlantıları, jeopolitik konumu—hepsi bu denklemin parçası. Yunan yönetimi bunu biliyor, ama hesapta hata yapıyor.

Komşuluk ilişkisini zedelemek doğru bir ifade. Çünkü sorun, Yunanistan'ın bir anlaşmazlığı çözmek istediğini değil, Türkiye'yi sınırlarına sokmaya çalıştığını gösteriyor. Türkçe adalarla ilgili sorunlar on yıllar öncesinden var, ama son dönemde sürü halinde hareketler başladı. Bu da işin diplomatik tarafının başarısızlığını kanıtlıyor.

Türkiye açısından bakıldığında, bu tür girişimlere karşı sert yanıt vermek gerekli. Sadece güç gösterimi değil—bu, masada oturulacak olduğu sürece sözü almak demek. Eğer Ankara sessiz kalırsa, Atina daha da ileri gider.