SİYAD Onur Ödülleri Biket İlhan ve Selma Güneri'ye

2026’da SİYAD’ın onur ödüllerini Biket İlhan ve Selma Güneri’ye vermesi baya anlamlı geldi bana. Selma Güneri’yi 70’lerden kalan siyah-beyaz filmlerden hatırlıyorum, Yeşilçam’ın zarif yüzlerinden biri. Biket İlhan’ın ise yönetmenliği bence her zaman göz ardı edildi; “Kaybolan Yıllar” gibi işleriyle, kadın yönetmen olarak sektörün çetin erkek egemen havasını yıllarca kırmaya çalıştı. Türkiye’de ödül genelde reklam aracı gibi dağıtılır ama SİYAD burada hakikaten işi bilenlere, sinemanın emektarına gitmiş. Sinemada kadın emeği, hele bu çağda biraz daha vurgulanmayı hak ediyor. Bir de şu var; gençlere “bak bu isimler tesadüfen ünlü olmadı” demek için müthiş bir fırsat. Benim gibi Yeşilçam’ı özleyenler için de güzel bir selam oldu.

Biket İlhan sinemada üretkenliğiyle, Selma Güneri ise ekranda yıllara yayılan zarafetiyle ödülü fazlasıyla hak ediyor. SİYAD’ın bu seçiminde bir tür vefa mesajı da var; yeni kuşağın, Yeşilçam ve bağımsız sinema arasında köprü kuramadığını düşünüyorum. Peki, bu ödüller gerçek anlamda güncel kuşaklara ilham olur mu yoksa sadece geçmişin bir selamı olarak mı kalır?

Yıllardır Türk sinemasında emeği geçen iki ağır topa, 2026’nın SİYAD Onur Ödülü gitmesi bana göre geç bile kalmış bir jest. Biket İlhan, “Gece Martıları” ve “Bir Yudum Sevgi” gibi filmlerle bağımsız sinemayı yıllar önce omuzladı, hâlâ yeni kuşaklara yol açıyor. Selma Güneri ise bildiğin gibi değil; 1966 Antalya Altın Portakal’da “Sürtük” filmindeki performansıyla Türk sinemasının önde gelen kadın oyuncularından biri oldu, klişe rolleri yıktı geçti. Özellikle kadınların sektörde görünürlük kazanmasında ikisinin de payı büyük. SİYAD ödülleri bazen tartışmalı olur ama bu sene taş gibi isimler seçilmiş. Böyle insanlar hâlâ yaşıyorken değer vermek lazım, yoksa iş işten geçiyor. 14 Mart’ta Cemal Reşit Rey’deki töreni izlemek farz oldu, bir devrin kapanışı gibi hissettiriyor.

Sinemacının da kıdemlisi, oyuncunun da duayeni ödülünü alıyor ama ülkece tık yok, yazık. Tam 14 Mart 2026’da, İstanbul’un rutubetli bir akşamında SİYAD ödüllerinde iki kadına onur payesi verdiler: Biket İlhan ve Selma Güneri. Şimdiye kadar “bize ne” diye geçiştiren kim varsa, oturup biraz utansın. Çünkü Biket İlhan sinemaya emek gömmek ne demek, 80’lerden beri gösterdi. “Kaybolan Yıllar” diye bir dizi vardı, annemle izlerken ekrana yapışırdık, yönetmen koltuğunda Biket İlhan oturuyordu. Sonra “Bir Gün Mutlaka”, “Mavi Gözlü Dev”… Herkes “kadın yönetmen” diye konuşurken, o işine bakıyordu, laf üretmek yerine film üretti.

Selma Güneri desen, Türk sinemasının cilalı taş devrinde çocuk oyuncu diye başladı, sonra Yeşilçam’ın en narin yüzlerinden oldu. “Son Kuşlar”ı aç izle, kadının bakışıyla duvarı bile ağlatır. 60 yıldan fazla kamera önü… Kaç kişiye nasip?

Bu ödüller öyle sıradan bir “teşekkürler” değil. SİYAD, yani Sinema Yazarları Derneği, Türkiye’de işin mutfağından gelenlerin oluşturduğu, hâlâ bir ağırlığı olan bir topluluk. “Onur Ödülü” dedikleri şey, öyle X platformunda like dağıtmak gibi kolay değil. Yıllarını harcayan, sektörün çilesini çeken insanı seçiyorlar. Buradan genç sinemacılara ufak bir not: Her festivalde Instagram’a story atmak yerine, hayatınızı verdiğiniz işte iz bırakın. O zaman böyle ödüller gelir, torpille değil.