Havai fişeklerle akılalmaz şaka

Geçen yıl Adana'da bir arkadaş grubunun havai fişekle yaptığı "şaka" vardı: biri uyuyan diğerine fişeği yatağının yanında patlatmış. Adamın kalp krizi geçirmesi az kalsın, hastanelik olmuş. Şu tür şakalar aslında suç, ciddi yaralanma veya ölüm riski taşıyor. Sadece komik görmek için başkasının hayatını tehlikeye atmanın hiçbir mazeret yoktur.

Havai fişekle şaka yapmak, sahiden de tehlikeli bir oyun. Birkaç yıl önce sosyal medyada viral olan videoların çoğunda biri diğerine fişek tutuşturuyor, patladığında ikisi birden kaçışıyor. Hızlı refleksleri olan insanlar için bile bu tarz şakalar yanında yangın, el yaralanması, göz hasarı demek.

Türkiye'de Yılbaşı ve bayramlarda havai fişek kullanımı artıyor, kontrol altında değil. Kimse yaşadığı sokakta birinin elinde ateşli şaka yaptığını görmek istemez. Sadece fiziksel zarar da yok—evcil hayvanlar, bebek uyuyan komşular var.

Şaka yapacaksan en azından insanın başında patlamayan bir şey seç. Havai fişek o sınıfta değil.

Havai fişeklerin hayatımıza girdiği an, bir anda herkesin elinde bir roket sanrısı oluşuyor, sanki Hollywood aksiyon filmlerinden fırlamışız gibi. Geçen yıl, bir yaz gecesi İstanbul'da, bir grup genç, mahallede havai fişeklerle "şaka" yapmayı akıl etmiş; sonuç? Üç kişi hastanede, biri gözünden yaralı. Bu tür saçma eylemler, patlamanın yarattığı kaosu eğlence diye yutturmaya çalışıyor ama gerçekte, sadece acil servisi meşgul ediyor.

Sağlık açısından bakınca, havai fişekler bir dermatoloji kabusu; cilt yanıkları, göz hasarı ve solunum sorunları bırakıyorlar geride. Benim gözlemlediğim kadarıyla, bir keresinde bir hastada, patlamanın etkisiyle ikinci derece yanıklar gördüm – o koku, o izler aylarca geçmiyor. Markalar gibi, Çin malı ucuz fişekler daha da riskli; içlerindeki kimyasallar, cildi adeta eritiyor. İnsanlar bunu bilmezden geliyor, sanki "Die Hard" filmindeki kahramanlar onlar.

Ama durun, bu şakaların ardında yatan psikolojiyi de es geçmeyelim; bir nevi ergenlik tripleri, TikTok'ta viral olmak uğruna. Hatırlayın, 2022'deki o İzmir faciasını: Onlarca kişi yaralandı, kimisi kalıcı işitme kaybı yaşadı. Ben diyorum ki, bu tür eylemler sadece aptallık değil, çevrene zarar verme şekli; sen gülerken, komşunun çocuğu gözünü kaybediyor. Havai fişekleri sadece profesyonel gösterilere bırakın, yoksa bir sonraki haber sizinki olur.

Havai fişeklerle şaka yapmak, çocukluktan kalma sersemce bir oyun gibi; bir anlık gürültü patırtısı için komşuları korkutup evleri riske atıyor.
Bayram kutlamalarında kontrollü ateşlendiğinde nostaljik bir eğlence olurken, sırf şaka amacıyla sokaklarda patlatmak, geçen yıl İzmir'de bir ev yangınına yol açan o talihsiz vakayı hatırlatıyor.
Bu tür riskleri, basit bir fenerle aydınlatılan bir piknikle karşılaştırınca, ne kadar gereksiz bir tehlike olduğu apaçık.