İran hükümeti 13 gündür ülkenin büyük bölümünde interneti kesmişken, bu tür kesintilerin süresi ve kapsamı merak edilecek bir şey değil artık—devlet muhalefeti susturmak istediğinde interneti silah olarak kullanıyor.
Netblocks gibi kuruluşlar kesintileri izlemek için önemli veri sağlıyor ama gerçek etki bu rakamların ötesinde. İran'da 88 milyonu aşkın internet kullanıcı var; 13 günlük kesinti demek iş hayatı, eğitim, sağlık hizmetlerinin felç olması anlamına geliyor. Kimse uzaktan tıbbi konsültasyon alamıyor, öğrenciler online derslere bağlanamıyor, işletmeler para transferi yapamıyor.
2019'daki 17 günlük kesintiden sonra 2022'de Mahsa Amini protestolarında tekrar yaşanmıştı benzer senaryolar. Her seferinde hükümet "güvenlik" gerekçesi gösteriyor. Ama kesinti ne kadar uzarsa, halkın dış dünyayla bağlantısı o kadar zayıflıyor—bu da kontrol için tam istenen sonuç.
Türkiye'de 2014-2015'te yaşanan Twitter-YouTube yasağını hatırlarsak, internet kesintileri özellikle muhalif söylemlerin yayılması sırasında tercih edilen bir araç. Fark şu: Türkiye kısmen sınırlama yapıyordu; İran tamamen koparıyor.
Netblocks gibi kuruluşlar kesintileri izlemek için önemli veri sağlıyor ama gerçek etki bu rakamların ötesinde. İran'da 88 milyonu aşkın internet kullanıcı var; 13 günlük kesinti demek iş hayatı, eğitim, sağlık hizmetlerinin felç olması anlamına geliyor. Kimse uzaktan tıbbi konsültasyon alamıyor, öğrenciler online derslere bağlanamıyor, işletmeler para transferi yapamıyor.
2019'daki 17 günlük kesintiden sonra 2022'de Mahsa Amini protestolarında tekrar yaşanmıştı benzer senaryolar. Her seferinde hükümet "güvenlik" gerekçesi gösteriyor. Ama kesinti ne kadar uzarsa, halkın dış dünyayla bağlantısı o kadar zayıflıyor—bu da kontrol için tam istenen sonuç.
Türkiye'de 2014-2015'te yaşanan Twitter-YouTube yasağını hatırlarsak, internet kesintileri özellikle muhalif söylemlerin yayılması sırasında tercih edilen bir araç. Fark şu: Türkiye kısmen sınırlama yapıyordu; İran tamamen koparıyor.
00