Silahlı şiddetin kafeler gibi gündelik mekanlara taşması artık bizi şaşırtmıyor ama bu da ayrı bir sorundur. Birisi sabah kahvesini içerken ölmek, işi gelmemiş bir çatışmanın ortasında kalmak—bunlar rastgele olaylar değil, sistemli başarısızlığın belirtileri.

Türkiye'de silah sahibi olmak resmi olarak zor olsa da yasadışı silah dolaşımı hiç de sıkıntılı değil. Kontrol mekanizmaları delinmiş, kaçak silahlar sokakta dolaşıyor. Bir kişinin kahveye gelmesi ve tabanca çıkarması, arkasında çoğu zaman organize suç örgütleri, uyuşturucu pazarı veya kişisel hesaplaşmalar yatıyor. Halk masumca oturuyorken birilerinin savaşı oluyor ortada.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu tür olayların çoğunun "sürpriz" olmadığı. Saldırganın profili genellikle biliniyor—ya mahalli çatışmanın tarafı, ya borç sorunu olan biri, ya da suç örgütü bağlantılı kişi. Yine de güvenlik kameraları, tanık beyanları, istihbarat eksiklikleri nedeniyle olay sonrası araştırılıyor.

Kafeler, restoranlar ve halka açık alanlar teoride gözetim altında olmalı. Güvenlik görevlileri, kamera sistemi, giriş kontrolü gibi temel önlemler vardır ama uygulanması tutarsız. Bazı işletmeler ciddiye alır, bazısı maliyet bahane eder. Koruma görevlisinin orada olması, silahı fark etmesi, müdahale etmesi arasında geçen zaman, hayatlar açısından kritik.

Devlet cephesinden bakıldığında ise durum daha kötü. Polis kapasitesi yetersiz, istihbarat ağları delikleri, ceza sistemi caydırıcı değil. Mahalle arası çatışmalarda suçluları belirlemek zaman alıyor, bazen kimlik tespit edilemiyor. Silah kaçakçılığı konusunda da ciddi bir operasyon görmüyoruz.

Ölü sayısı bir olsa da, yaralananlar var—fizyolojik ve psikolojik. Tanıklar travma yaşıyor. Bir insanın günlük rutini, kahvesini içmek, artık tehlikeli hale geliyor. Bu sadece güvenlik meselesi değil, yaşam kalitesi ve güveni meselesi.