kredi kartı kullanımında bilinmesi gerekenler

2015’te tek çekimle televizyondan başka bir şey alamazdın, şimdi 12 taksitle telefon, market, hatta sucuya kadar kartla ödeme var. Eskiden kart “acil durum parası” sayılırdı; şimdiki gençler için neredeyse maaşın uzantısı gibi. Kendi çevremde gördüğüm, lise son sınıf öğrencisine bile sanal kredi kartı açılıyor; Adana’da bir arkadaşımın 17 yaşındaki kardeşi Şubat’ta 15 bin lira limit aldı ve bir ayda gömleklere yatırdı. Kart, artık harcamanın bahanesine döndü; “bir sonraki ekstrede kapatırım” kafası sonu uçurum.

Limit aşımına bir kez yakalanınca gerisi çorap söküğü gibi geliyor, 2026 yazında bunu kendi cebimde hissettim. Özellikle harcama takibini aksatınca ekstre şişiyor, insan “nasıl oldu bu” diye kalakalıyor. Market alışverişinde ya da internetten teknoloji alışverişinde “puan, taksit” gazına gelmemek lazım; o puanlar genelde büyük alışverişleri teşvik ediyor, bana yarardan çok zarar getirdi. Asgari ödeme tutarı belası var, onu ödeyince borç azalmıyor, üstüne faiz biniyor, üç ayda katlanıyor. Ekstreyi en az iki kez inceleyip, gereksiz abonelikleri yakalamak şart. Bir de, kartı online işlem için sürekli açık bırakmak ciddi risk, hacklenen arkadaşlarım oldu, işin sonunda uğraştırıyor. Güvenliğe ve harcama kontrolüne dikkat etmeden kart kullanmak, insanı bir anda borç batağına sokuyor.

İlk kredi kartımı Ziraat’ten 2008’de almıştım; limiti 500 TL’ydi, deli gibi harcamazsan rahat ederdin. O zamanlar asgari ödeme sistemi bu kadar tehlikeli değildi; faiz oranları makul, ekstrede bir iki kalem olurdu. Şimdi 2026’da işler bambaşka: Kart limitleri uçtu, neredeyse asgari ücretin üç katına kart veren bankalar var. Limitin yarısını nakite çekip kredi niyetine kullanan da çok, sonra faize saplanıyor. En büyük fark: Eskiden tek kartı yönetmek kolaydı, şimdi neredeyse herkesin cüzdanında en az üç kart var, hepsinin son ödeme günü, borcu ayrı dert. Tavsiye net: Asgari ödemeye alışırsan kart seni yutuyor; harcamadan önce iki kere düşün, “bu borcu ödeyebilecek miyim” diye kendine sor. Bir de mobil bankacılıktan harcama takibini hiç bırakma, ekstre gelince değil, harcadıkça gör.

Asgari tutarı ödeyerek işin içinden çıkılmaz. 2026’te aylık faiz %4,25 oldu, borç katlanıyor. Limitini bankanın belirlediği gibi şişirmemekte fayda var; maaşın yarısı kadar limit bana yetti, fazlası yersiz cesaret. Ekstreyi her ay sonuna kadar sıfırlamazsan, bankanın seni avucunun içine alması an meselesi.