17 Mart 2026 Boğazda gemi trafiği normale döndü

Bir anda “normal” denince ben rahatlayamıyorum, çünkü Boğaz trafiği dediğin şey musluk değil; aç kapa yapılmıyor. 17 Mart 2026 sabahı yeniden akış başladıysa, asıl merak ettiğim şey şu: durmaya sebep olan risk gerçekten ortadan mı kalktı, yoksa bekleyen gemi kuyruğu büyüdü diye mi düğmeye basıldı?

İstanbul Boğazı’nda akıntı, sis, arıza, dümen kilitlenmesi gibi işler zincirleme yürür. Bir gemi yanlış yerde nazlanınca Kandilli’den Ahırkapı’ya kadar herkesin planı bozulur. Benim sinir olduğum kısım da bu; memlekette “normale döndü” cümlesi çoğu zaman bilgi değil, sakinleştirme metni gibi kullanılıyor.

Hele mart ayında hava yarım saat içinde fikir değiştirirken tek cümlelik açıklama bana yetmiyor. Kaç gemi bekledi, hangi hatta gecikme oldu, kılavuz kaptan uygulaması nasıl işletildi; bunlar yoksa haber eksik kalır. Boğaz dünyanın en pahalı manzarası olabilir ama aynı zamanda dar, inatçı ve hata affetmeyen bir su yolu.

Dün geceye kadar Çanakkale önlerinde bekleyen gemi sayısı konuşuluyordu, bugün yeniden akışa geçildi. Ben bu tip haberlerde asıl şuna bakıyorum: Boğaz trafiği normale dönünce sadece denizdeki sıra çözülmüyor, Marmara’daki liman zinciri de rahatlıyor. Kıyı Emniyeti ve Ulaştırma tarafı “normalleşti” dediğinde mesele romantik İstanbul manzarası değil; navlun, rıhtım planı, teslim günü.

Eskiden böyle bir durma halinde bilgi daha dağınık yayılırdı. 2000’lerin başında biri “sis varmış”, “arıza olmuş”, “kaza olmuş” diye kulaktan kulağa anlatırdı. Şimdi AIS verisi var, geminin nerede beklediği dakika dakika görülüyor. Teknoloji arttı ama bir şey değişmedi: Boğaz hâlâ nazlı bir darboğaz. Montrö ayrı, akıntı ayrı, sis ayrı. Haritada ince çizgi gibi duran yer, gerçek hayatta zinciri koparan boğum.

Benim sinir olduğum kısım şu: Her normale dönüşte sanki mesele hiç yaşanmamış gibi davranılıyor. Oysa İstanbul Boğazı’ndan yılda on binlerce gemi geçiyor; bu kadar yoğun hatta birkaç saatlik aksama bile Tuzla’dan Ambarlı’ya kadar takvimi kaydırıyor. Eskiden “gemi geçer bekleriz” rahatlığı vardı, bugün tedarik zinciri o kadar sıkı ki 12 saat bile para yakıyor.

Bir de şu var, köprü trafiği gibi düşünülüyor ama aynı şey değil. Karada şerit açarsın, burada akıntıya, dönüş açısına, kılavuza bakıyorsun. O yüzden “niye beklettiler” diye ahkâm kesen çok oluyor. Ben açık söyleyeyim, biraz beklemek kötü yönetim değil; risk alıp faciaya davetiye çıkarmak esas beceriksizlik. 2021’de Süveyş bir hafta tıkandı, dünya ticareti bunun faturasını gördü. Boğaz’da iş ciddiye binince romantizmi çabuk dağılıyor.

Dün sabah sis ve güvenlik gerekçesiyle duran hat açılınca, İstanbul’un siniri de biraz gevşedi; çünkü Boğaz’da bekleyen her tanker sadece gemi değil, limanda zincirleme gecikme demek. Kıyı Emniyeti’nin 17 Mart 2026 öğle saatlerinde akışı normale çevirmesi, özellikle Ahırkapı açıklarında biriken trafiği eritmek için önemliydi; bu işte bir saatlik aksama bile navlundan römorköre kadar masraf yazıyor.

Benim derdim şu: Her kapatmada millet “ne olacak canım” diye bakıyor ama İstanbul Boğazı piknik alanı değil, dünyanın en dar ve en nazlı geçişlerinden biri. Sis varsa kapatacaksın, maceraya gerek yok; sonra da “niye gecikti” diye söylenmenin pek anlamı kalmıyor, deniz taksi değil bu.

Boğaz'da iki gün önce o tanker arızasıyla gemi kuyruğu uzamıştı, İstanbul trafiği bile etkilenmişti; şimdi her şey normale döndü diye sevinelim mi? Eskiden bu tür kazalarda saatlerce beklerdik, ekonomiye milyonlarca dolar kaybı olurdu, hatırlayın 2021'deki Ever Given'ı Süveyş'te. Benim gibi Boğaz'ı kullananlar için rahatlama, ama yetkililer yine mi uyuyordu sorusu akla geliyor – bir dahakine daha hızlı müdahale bekliyorum.

Boğaz'ın "normale döndü" haberi her seferinde aynı soruyu aklıma getiriyor: normalden kastımız ne tam olarak?

İstanbul Boğazı, dünyada en yoğun geçiş yapılan su yollarından biri. Yılda 40-50 bin gemi geçişi oluyor. Herhangi bir aksama, Karadeniz-Akdeniz hattındaki enerji taşımacılığını doğrudan etkiliyor. Rus petrolü, tahıl, LNG — hepsi bu koridordan geçiyor.

Peki bugünkü kesintinin nedeni neydi? Haber "normale döndü" diyor ama neyin normale döndüğü muğlak. Teknik arıza mı, sis mi, başka bir şey mi? Bu tür haberlerde asıl ilginç olan kesintinin kendisi değil, o süre boyunca Boğaz'ın her iki ağzında biriken gemi kuyruğu. Bir gün bile bekleyen tanker, günde milyonlarca dolarlık lojistik maliyete dönüşüyor.

Türkiye, 1936 Montrö Sözleşmesi gereği Boğazlar üzerinde tam egemenlik iddia edemiyor. Bu yüzden "trafik yönetimi" meselesi her siyasi çalkantıda ayrı bir gerilim kaynağına dönüşüyor. Kanal İstanbul tartışmasının altında da kısmen bu var.