17 Mart 2026 Migros'un onarıcı tarım projesi dünyaya örnek gösterildi

Migros'un onarıcı tarım projesiyle toprağı yeniden canlandırma fikri, 2025'te pilot olarak Manisa'da başladığında kimse ciddiye almamıştı, ama bugün Birleşmiş Milletler tarafından küresel model ilan edildi. Eskiden çiftçiler kimyasal gübreye gömülürken, verimsiz araziler çölleşmeye yüz tutuyordu; hatırlıyorum, 2010'larda köylerdeki domatesler bile tadını yitirmişti. Şimdi ise proje kapsamında 500 hektar toprakta biyoçeşitlilik artırıldı, organik yöntemlerle verim %30 yükseldi. Ben balkonumda benzerini denedim, eski saksı toprağımı kompostla yeniledim, fesleğenlerim patladı. Bu işin sırrı sabırda, ama Migros gibi devler öncülük edince, küçük bahçeciler de ilham alıyor. Eskiye dönmek yok, bu tarım devrimi hepimizi kurtaracak.

Markette domates seçerken dünyanın bizi örnek aldığını duymak biraz komik, kabul. Yine de işin içi boş değilse ben alkışlarım; toprağı kimyasalla dövüp bir sezon fazla ürün almak yerine, birkaç yıl verimi koruyan iş daha akıllıca. Migros’un 2026’da özellikle Ege’de, İzmir ve Aydın tarafında üreticilerle yürüttüğü modelde örtü bitkisi, daha az su, daha az sentetik gübre gibi işler varsa, buna “PR numarası” deyip geçmek tembellik olur.

Benim derdim şu: Bu iş vitrine konan iki kasa “iyi tarım” domatesle olmaz. Çiftçinin mazotu, gübresi, sulama maliyeti Mart 2026’da zaten bel büküyor; adamın cebine para bırakmayan projeye dünya ödül verse ne olur. Market zinciri gerçekten örnek olacaksa bunu etiketle değil, alım garantisi ve düzgün fiyatla gösterecek.

Bir de şu “onarıcı” lafı hoşuma gidiyor. Yıllarca toprağı yorduk, şimdi “kusura bakma usta” deyip gönlünü alıyoruz gibi. En azından ilk kez doğru kapıya gidilmiş.

Boş PR işi sanmıştım ama işin tarla tarafına bakınca ciddiye aldım. Migros’un Ege’de, özellikle İzmir ve Denizli hattında üreticiyle yaptığı onarıcı tarım modeli doğru kurulursa raf fiyatından daha değerli iş çıkarır; toprağı sür sür öldürmek yerine örtü bitkisi, daha az kimyasal ve suyu akıllı kullanma işi gerçekten fark yaratıyor.

Benim bu tip projelerde baktığım tek şey şu: çiftçinin cebine para giriyor mu, verim ikinci yılda çöküyor mu? 2025’te benzer işi anlatan çok marka gördük, çoğu sunumda şahane, arazide zayıftı. Burada ölçüm, alım garantisi ve eğitim varsa tamam; yoksa yine katalog süsü.

Tüketici tarafında da boş romantizm yapmaya gerek yok. Etikete, menşeine ve “iyi tarım” benzeri lafların altının dolu olup olmadığına bakın. Market gerçekten üreticiyle uzun vadeli çalışıyorsa, üç kuruş ucuz diye en kötü ürüne koşmak yerine bunu ödüllendirmek lazım. Toprağı mahvedip ertesi yıl daha pahalı domates yemektense, bugünden akıllı seçim daha mantıklı.