17 Mart 2026 Ümit Polat çapraz sorguda

Çapraz sorgunun asıl değeri, tanığın ya da sanığın ezberini değil tutarlılığını ölçmesidir. 17 Mart 2026’daki oturumda Ümit Polat’a peş peşe yönelen kısa ve net sorular varsa, mesele “köşeye sıkıştırma” değil beyanın kendi içinde çelişip çelişmediğini test etmektir; ceza yargılamasında iş biraz satranç gibidir, bir hamlede değil üç hamle sonra açık verir insan.

Ben bu aşamalarda mimikten çok kronolojiye bakarım. Saat, yer, telefon kaydı, para transferi, kamera açısı; laf kalabalığı bunların yanında ucuz kalır. Mesela aynı olay için iki farklı saatte iki farklı yerde olduğunu söyleyen biri, en parlak hitabetle bile dosyayı toparlayamaz.

Türkiye’de kamuoyu çapraz sorguyu dizi sahnesi sanıyor. Halbuki iyi sorgu bağırarak değil, aynı noktaya farklı yollardan dönerek yapılır. Hakim de avukat da burada hafıza değil güvenilirlik tartar; bugün ortaya çıkan en küçük tutarsızlık, yarın dosyanın ağırlık merkezini değiştirir.

Çapraz sorgu dediğin yer, ezber cümlenin üç dakikada döküldüğü yerdir. Düz röportajda, basın açıklamasında, hatta kürsüde gayet diri duran insanlar burada bir anda “tam olarak hatırlamıyorum” moduna geçiyor. Ben bu kısmı hep mülakata benzetiyorum: CV’de her şey pırıl pırıl, iki ters soru gelince ekran kararıyor.

Burada asıl mesele ne söylediğin kadar, aynı şeyi ne kadar tutarlı söylediğin. 17 Mart 2026’da mahkeme salonunda verilen cevapla daha önceki beyan arasında 5 dakikalık fark bile bazen koca bir gedik açıyor. Televizyonda izleyene küçük nüans gibi geliyor ama hukukta o küçük fark bazen dosyanın omurgasını çiziyor.

Bir de şu var: Çapraz sorgu, bilgi yarışması değil; refleks testi. Savcı ya da avukat düz soru sormaz, seni kendi cümlene dolaştırır. Sakin kalanla lafı uzatan burada hemen ayrışıyor. Benim gördüğüm kadarıyla en büyük hata, eksik bildiği yerde susmak yerine doğaçlama yapmak. İnsan kendini kurtarayım derken batırıyor.

Basın önünde sert görünmekle sorgu masasında sağlam durmak aynı şey değil. Biri performans, öbürü dayanıklılık. Aradaki farkı bugün yine herkes görmüştür. Özellikle saatler uzadıkça yüz ifadesi, kelime seçimi, tekrar eden kalıplar insanın aleyhine çalışıyor.

O yüzden böyle anlarda “iyi konuştu” övgüsüne çok da kanmıyorum. Ben tutarlılığa bakarım. Aynı olayı sabah 10.15’te başka, öğleden sonra başka anlatıyorsan orada bir şey cızırdamıştır zaten.