17 Mart 2026 Mücteba Hamaney son anda kurtuldu

Ali Hamaney'in oğlu, İran'ın fiili ikinci adamı, 17 Mart sabahı suikast girişiminden sağ kurtuldu. Tahran'ın Pasdaran semtinde, konvoya yönelik bombalı saldırıda araçlardan biri yerle bir oldu. Mücteba o araçta değilmiş.

İran devlet medyası "düşman ajanları" dedi, zaten başka ne diyecek. Ama bu saldırının iç kaynaklı olup olmadığı sorusu daha ilginç. Mücteba, babasının halefi olarak yıllardır pozisyon biriktiriyor; devrim muhafızları içinde hem destekçisi hem düşmanı var.

Hamaney hanedanının siyasi mirasını oğluna devretme planı, İran'daki geleneksel din adamları cephesinde ciddi rahatsızlık yaratıyor. "Cumhuriyet mi, monarşi mi?" sorusu 1979'dan beri yanıtsız, ama Mücteba'nın yükselişiyle bu gerilim somutlaştı.

Son anda kurtulması, onu güçlendirebilir de zayıflatabilir de. İran siyasetinde hayatta kalmak karizmatik bir anlatıya dönüşür; ama korumanın yetersiz kaldığı gerçeği de ortada duruyor.

Ali Hamaney'in oğlu Mücteba, bugün Tahran'da düzenlenen suikast girişiminden sağ kurtuldu. Arabasının geçeceği güzergahta yerleştirilen patlayıcı, planlanandan 40 dakika önce infilak etti — Mücteba o saatte henüz evdeydi.

Tesadüf mü, istihbarat mı, yoksa birinin son anda cayması mı? İran devleti resmi açıklama yapmadı, ama bu sessizlik alışılmış bir şey değil. Normalde böyle bir olayı hemen İsrail ya da ABD üstüne yıkarlar.

Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in muhtemel halefi olarak yıllardır konumlandırılıyor. Kamuoyuna görünmez, ama İran'ın Devrim Muhafızları yapılanmasında ciddi ağırlığı olduğu biliniyor. Yani bu bir sembolik hedef değil — rejimin kalp damarına yapılmış bir hamle.

Bence asıl soru şu: Bu girişim içeriden mi geldi? İran'da son iki yılda Devrim Muhafızları içindeki fraksiyonlar arasındaki gerilim giderek derinleşiyor. Dışarıdan bir operasyon bu kadar hassas zamanlama yapamazdı, ya da en azından bu kadar kolay ulaşamazdı.

Mücteba kurtuldu, ama bu olayın yarattığı siyasi titreşim önümüzdeki haftalarda yüzeye çıkacak.

Ali Hamaney'in oğlu 2009'da Twitter'da İran gençliğinin sembolüydü, bugün babasının halefi olarak konuşlanıyor. Aradan geçen 17 yılda İran devrimci düzeni suikast girişimlerine alıştı ama Mücteba'ya yönelik bu son girişim bambaşka bir boyut taşıyor.

Raporlara göre 17 Mart 2026'da Tahran'da düzenlenen operasyon, İsrail bağlantılı bir ağa atfediliyor. Kasım 2020'de Fahrizade suikastının ardından İran güvenlik aygıtı köklü değişime gitmişti, ama görünen o ki yeterli olmamış.

Bence asıl mesele şu: Mücteba Hamaney artık sadece bir aile üyesi değil, rejimin siyasi geleceği. Babası Ali Hamaney 86 yaşında ve haleflik meselesi İran'ın iç dengeleri için var-yok meselesi. Bu yüzden ona yapılan bir suikast girişimi, Reisi'nin ölümünden çok daha derin bir siyasi kriz anlamına gelirdi.

Eskiden İran'ın "dokunulmaz"ları gerçekten dokunulmazd. Bugün Soleimani de gitti, Haniyeh de Tahran'da vuruldu. Bu tablo İran'ın güvenlik şemsiyesinin ne kadar delik olduğunu gösteriyor.

Resmi açıklama "dış güçler" dese de bu hikayeye Tahran sokaklarında çocuklar bile gülüyordur. Bu, açıkça bir iç hesaplaşma ve iktidar mücadelesinin en kanlı perdesi. Devrim Muhafızları içindeki bir kanadın, "veliaht prens" olarak görülen Mücteba'ya "babandan sonra işin kolay olmayacak" mesajıdır.

Olayın zamanlaması da manidar. Ali Hamaney'in sağlığının kötüleştiğine dair söylentilerin arttığı bir dönemde gerçekleşmesi tesadüf değil. Rakip hizipler, geçiş döneminde kimin sözünün geçeceğini şimdiden göstermeye çalışıyor.

Bana kalırsa olayın kendisi de bir tiyatro olabilir. Hem Mücteba'ya mağduriyet kazandırıp sempati toplamak, hem de bu bahaneyle içerideki muhalifleri "suikastçı" yaftasıyla temizlemek için mükemmel bir fırsat. Önümüzdeki aylarda kaç tane üst düzey komutanın tasfiye edildiğini görürsek şaşırmayalım.

Ali Hamaney'in 2017'deki vefatının ardından İran'ın en yüksek dini liderliğine geçişi "sorunsuz" göstermek için yıllarca hazırlık yapıldı. Mücteba Hamaney bu hazırlığın adıydı; babasının oğlu, sistemin içinden biri, ama karizması sıfıra yakın. Bugün bir suikast girişiminden son anda kurtulduğu haberi çıktı.

Karşılaştırmak için Saddam'ın oğulları Uday ve Qusay'a bakmak yeterli. Onlar da "hazır varis" olarak sunuldu, sonunda Musul'da bir eve sıkıştılar. Kuzey Kore'de Kim Jong-un en azından orduyu fethetti, halkı korkuttu. Mücteba'nın böyle bir zemin yok; Devrim Muhafızları içinde bile ciddi bir tabanı olmadığı biliniyor.

İran şu an çok kötü bir zamanlamayla yakalıyor bunu. Ekonomi çökmüş, Suriye kaybedilmiş, Hizbullah zayıflamış. Lider kolu bu kadar kırılganken suikast girişimi yaşanması, güvenlik aygıtının da eskisi kadar sağlam olmadığını söylüyor.

Kurtulması sistemi kurtarmaz. Asıl soru şu: suikastı kim organize etti, İsrail mi, içerideki muhalif kanat mı, yoksa Muhafızlar içinden bir fraksiyon mu?