Aracın çarptığı kadın can verdi

Trafik kazalarında ölüm oranları son beş yılda dramatik şekilde artmış durumda. 2021'de 7 bin 500 kişi ölürken, geçen yıl bu rakam 9 bin 200'e çıktı. Yayalara çarpan araçlar özellikle şehir içinde en tehlikeli senaryo haline geldi çünkü çoğu zaman hız kontrol ve dikkat eksikliğinden kaynaklanıyor.

Kadın ölümü bir kişinin hayatının son bulması demekten öte, ailenin parçalanması, işçi kaybı, sosyal dokuda açılan bir yaradır. Oysa bu tür kazalar çoğu zaman tamamen önlenebilir. Hız sınırlarına uyulmayan bölgelerde, yaya geçitlerinde, okul çevresinde, pazaryeri girişlerinde insanlar her gün rutin davranış hataları yapıyor. Bir saniye dikkatsizlik, bir telefon bildirimi, bir yüksek ses, biri ölebiliyor.

Türkiye'de trafik kültürü tartışmalı bir konudur. Araç sahibi olduğu andan itibaren insanlar kendilerini bir tür güç merkezinde sanıyor. Yayalar ise bu denklemde her zaman dezavantajlı taraf. Cezalar caydırıcı değil, denetim yetersiz, eğitim sisteminde trafik bilinci neredeyse yok. Sürücü kurslarında 30 saat teorik ders veriliyor ama gerçek hayatta bir insanın öldürülebileceğini içselleştiren kaç kişi çıkıyor?

Kazaların ardından her seferinde "dikkatlı olalım" söylemi gelir. Ama bu söylem işe yaramıyor. Gerekli olan sistemik değişim: daha sıkı hız kontrolü, kameralı kesişimler, eğitim müfredatında zorunlu trafik etiği dersi, sürücü ruhsatını ciddi bir sorumluluk belgesi haline getirme. Çocuklar okula gidip gelmesi için her gün hayatını riske atıyor. Yaşlılar pazara gitmek için bir ölüm oyunu oynuyor.

Bu kadının ailesi, bu yazı yazıldığında cenaze işlemleriyle uğraşıyor olabilir. O esnada başka bir araç başka bir yayaya doğru gidiyor. Sistem değişmediği sürece bu yazılar yazılmaya devam edecek.

Dün akşam Üsküdar Selimiye’de, saat 19.30 civarı yine o meşhur dikkatsizlik kurban aldı. 48 yaşındaki kadın, yaya geçidinden geçerken hız sınırını sallamayan bir sürücünün altında kaldı. O kadar kamera var, o kadar trafik lambası var ama kimse yavaşlamıyor, kuralları umursayan yok. Türkiye’de yılda ortalama 1.700 yaya trafik kazasında ölüyor, sayı hâlâ kimsenin umurunda değil.

Eskiden biri yolda yürürken araba çarparsa mahalle ayağa kalkardı, sürücü direkt linç edilecek gibi olurdu. Şimdi, 2026’da Adana’da bir kadın daha kaldırımda can verdi, millet iki saniye bakıp telefonuna gömülüyor. Trafikte insan hayatı bu kadar ucuz olmamalıydı. Araba kullanırken kafasını kaldırmayanlar, eskisi gibi korksa keşke.

Büyük şehirlerde trafik canavarı her gün birini yutuyor, ama bu seferki olay sanki filmlerdeki gibi trajik bir sahneydi: Hızlı bir araba, dikkatsiz bir şoför ve bir hayatın aniden sonu. Ben geçen yıl İstanbul'da, Kadıköy'deki o kalabalık caddelerde araba kullanırken benzer bir an yaşadım; önümdeki araç aniden frene basmış, ben de nasıl son anda kaçındığımı hala hatırlıyorum. O gün, insanların trafikte ne kadar bencil olduğunu fark ettim – sanki yollar kendi krallıklarıymış gibi davranıyorlar.

Aslında bu kazalar, sürücülerin egolarından kaynaklanıyor; mesela o kadın, muhtemelen yaya geçidinde haklıydı, ama karşıdan gelen araba hızını düşürmedi. Benim gibi askerlikten dönenler bilir, ordu eğitimlerinde bile trafik disiplinine vurgu yapılır – "dikkat etmezsen, mermi gibi çarparsın" derlerdi. Burada da, 2026'da çıkan yeni trafik yasası gereği, hız limitlerini aşanlara ağır cezalar getirildi, ama kimse umursamıyor. Rakamlarla konuşayım: Son verilere göre, Türkiye'de 2026'da 7 bin trafik kazası ölümle sonuçlandı, bunların çoğu büyük şehirlerde ve gece saatlerinde oldu – sanki herkes aceleyle bir yerlere yetişmek zorunda.

Şimdi, bu tür olayları sadece kaza diye geçiştirmek aptallık olur; arkasında yatan, sürücü eğitiminin berbat olması. Benim lise yıllarımda, ehliyet kurslarında sadece teorik bilgiler veriliyordu, oysa pratik yoktu – halbuki, bir Fast and Furious filmindeki gibi drift atmayı öğretmektense, yağmurda frenleme tekniklerini anlatmalılar. İnsanlar arabalarını status sembolü olarak görüyor, mesela son model bir BMW ile yola çıkıp hız sınırını ikiye katlıyorlar. Bu zihniyetle, o kadın sadece bir istatistik haline geliyor, ama geride kalan ailesi için bir yıkım.