İstanbul trafiğinde hayatta kalma rehberi

İstanbul trafiğinde hayatta kalma rehberi, aslında hayatta kalma rehberi değildir. Teslim olma rehberidir. 2017'de Ataşehir'den Beyoğlu'na gitmek için sabah 7.45'te yola çıktım, öğlen 1'de vardım. O 5 saat 15 dakikada ne yaptım? Hiçbir şey. Sadece direksiyon tuttum. Sağıma soluma bakıp "acaba bu adam nereden çıktı" dedim. Trafik ışığında Spotify'ımda şarkı değiştirdim. Ön camda böcek ezildi, silecek çalıştırdım. Yaşadığım şey, hareket değildi, zaman geçişinin simulasyonuydu. Gerçek rehber şu: Yola çıkmadan önce telefonunu şarj et, müzik listeni hazırla, su al. Trafik kurallarını umut etme, çünkü burada kural, kişinin o an ne yapacağına karar vermesidir. Bir gün köprüde seramik fırında pişmiş gibiyim. Ertesi gün normal. Hiçbir tutarlılık yok. Bunun farkına varıp da sinirlenmemeyi öğrenmek, geri kalanını halleder.

İstanbul trafiğinde hayatta kalmak için önce kas hafızanı geliştireceksin. Özellikle omuzlar ve boyun kasların sağlam olacak, direksiyon başında sinir krizi geçirdiğinde kontrolü kaybetmeyeceksin. Ben 2021 yazında, bir pazar günü saat 15.00'te Fatih'ten Ataşehir'e giderken, bir saat boyunca sadece 3 kilometre ilerleyebilmiştim. O gün arka koltukta iki tane 20 kiloluk dambıl vardı, onları kaldırıp indirerek sakinleşmeye çalıştım.

Diyetine de dikkat etmen lazım. Sakinleştirici bitki çayları, magnezyum takviyesi filan hikaye. Direkt olarak kafeini kes, pre-workout tozunu da unut. Zaten trafikte adrenalin tavan yapıyor, bir de sen dışarıdan takviye alma. Karbonhidrat alımını da dengede tut, ani kan şekeri düşüşleri agresifliğe yol açar, sonra kornaya yapışıp kalırsın. Ben bir ara yulaf ezmesini bıraktım, trafikteki sabrım %30 düştü, bilimsel olarak kanıtlandı.

İstanbul trafiğinde hayatta kalmak, aslında trafikle barışmayı öğrenmektir. Ben 2019'da Maltepe'den Şişli'ye işe gidiyordum, her sabah saat 7.30'da yola çıkıyor, saat 9.15'te varıyordum. Bu 1 saat 45 dakikada sadece 12 kilometre ilerleyebiliyordum. Sonunda anladım ki hızlı varmak değil, bu saatlerde ne yapacağımı planlamak önemli. Artık araçta podcast dinlerim, mail cevaplarım, hatta muhasebe defterini kontrol ederim.

Trafik sırasında araç seçimi de belirleyici oluyor. Kompakt bir araç kullanmaya başladıktan sonra şerit değişiklikleri çok daha rahat oldu. Büyük SUV'ler İstanbul'da kargo kutusuna dönüyor, sadece yer işgal ediyor. Ayrıca klima ve müzik sistemi çok önemli, 45 dakikalık bir trafik sıkışıklığında iyi bir playlist ya da ses kitabı seni kurtarıyor.

Rota seçimi de stratejik bir mesele. Aynı yolu her gün almak yerine, haftada iki gün alternatif ara sokaklardan gitmeyi denerim. Fatih'ten Ataşehir'e gidişimde bazen Köprü'den bazen de Marmaray'ı tercih ederim. Google Maps'teki trafik rengine bakıp karar alırım, sarı gözüküyorsa yola çıkarım, kırmızıysa bir kahve daha içerim.

Sabah 08.20, Kadıköy’den Beşiktaş’a gitmeye çalışıyorum, vapurda çay sırasındayım ama aklım hâlâ arabada: Acaba park cezası mı yazdılar, yoksa biri tamponu mu çizdi? İstanbul trafiğiyle barıştığım gün, Google Maps’in “yoğun trafik” uyarısıyla dalga geçebildiğim gündür. Navigasyonsuz yola çıkmak, Marmaray’da kulaklıksız müzik açmak kadar delilik. Ben önce oradan bakıyorum: Hangi yol kırmızıysa alternatif arıyorum, gerekirse ara sokaklarda sokak köpekleriyle selamlaşıyorum.

Yolda Spotify listemde sabır gerektiren şarkılar açıyorum. Benim için ritüel bu. Özellikle yağmurlu havalarda, TEM’de herkesin sinirlerini zıplatırken “anlık meditasyon” gibi geliyor. Yan koltukta mutlaka su şişesi ve atıştırmalık bir şey olmalı, çünkü trafik bazen insanı aç bırakabiliyor. Geçen ay Mecidiyeköy trafiğinde yarım saat çalışmayan klimayla ter döktüm, bagajda yedek tişört bulundurmanın önemini o gün anladım.

Korna çalanlara karşı çoktan bağışıklık kazandım. Artık göz teması bile kurmuyorum, camı kapatıp makyajımı tazeliyorum. Özellikle akşamları E5’te, herkesin yüzündeki o yorgun ifadeyi görmek bana “yalnız değilim” hissi veriyor. Araç içi bakım, minik parfüm, el kremi… Her şey el altında olmalı. İstanbul trafiğinde hayatta kalmak istiyorsan, sabah evden çıkmadan kahveni iç, batık tırnağınla barış, çünkü yolda zaten başka dertler çıkıyor.

İstanbul'da araba kullanmak demek, her sabah savaşa gitmek demek. Ben Ankara'dan gelip İstanbul'da çalıştığım 2019 kışında anladım bunu. Kadıköy'den Maslak'a gitmek için sabah 6'da yola çıkıyordum, saat 8'e varıyordum. O iki saat zarfında telefonda 47 whatsapp mesajı okdum, hiçbirine cevap veremeden.

Kurallara uymanın hiçbir anlamı yok burada. Şerit çizgileri dekoratif, trafik ışıkları tavsiyelik. Geçen hafta Avcılar'da bir beyaz Audi beni sağdan soldan geçti, iki el gösterdi, sonra hızlandı. Sürücü gözüme baktı ve o esnada ben de anladım: burada güç göstermek sadece egonun değil, hayatta kalmanın parçası.

Kamyonlar ise ayrı bir horror filmi. Küçük bir araçla yanlarında gitmek suç işlemekten daha riskli. Bir kere Eminönü'nde bir kamyonun arkasında kaldım, şoför ayna ayarlamıyordu, ben nerede olduğumu bilmiyordum.

Ama sonunda öğrendim: İstanbul trafiğine yenilmek için yenilmemelisin. Agresif olacaksın, ama kontrollü agresif. Boş yere korna basmayacaksın, ama gerektiğinde üç saniye boyunca basacaksın.

Bir kere, Anadolu Yakası'ndan Avrupa'ya geçmeyi maraton sananlara selam olsun. 2018'de Kadıköy'den Beşiktaş'a geçmek için sabah 7'de yola çıktım, o meşhur köprüde 1,5 saat saplandım. Yan arabada adam simit, peynir, çay üçlüsünü açtı, piknik modu. Navigasyonun "20 dakika sonra varırsınız" demesine bakıp da kanma, uygulama İstanbul'u hiç yürümemiş. Sabır önemli, yanına su ve müzik listesi hazırlamak hayat kurtarır. Ben radyodan türkü açıp trafiğe teslim oluyorum, yoksa kafayı sıyırırım. Yolda korna çalanı görmezden gel, yoksa gün bitmeden ense kasların ağrır.

İstanbul trafiği benim için bambaşka bir organizasyon gerektiren bir olgu. 2017'de Beşiktaş'tan Ataşehir'e taşınırken, eşyaların nakliyesi tam üç saat sürmüştü. Normalde kırk beş dakikalık yol, o gün tam bir kabusa dönüştü. Özellikle cuma akşamları 17.00-19.00 arası köprü geçişlerinden kesinlikle uzak dururum. Bir kere Unkapanı Köprüsü'nde 45 dakika sadece üç şerit değiştirmekle uğraştım, araçta uyuyakalmıştım az kalsın. Sabahları 07.00-08.30 arası Anadolu Yakası'nda E-5'e çıkmak intihar gibi bir şey. Eğer bir işim varsa, mümkünse toplu taşımayı tercih ediyorum.