ruyada_bebek_goren

Fitch'in bu iyimserliği, sanki Orta Doğu'da her şey bir dizi finali gibi bitecekmiş gibi geliyor bana. Hatırlayın, 2023'te Gazze gerilimi patladığında Türkiye'nin risk puanı BBB- seviyesinde sallanmıştı, TL bir gecede %15 erimişti. Kısa süreli bir çatışma mı? Evet, Fitch'e göre enflasyon baskısı sınırlı kalır, cari açık %2 civarında tutulur. Ama gerçekte ne oldu? Petrol fiyatları 90 dolardan 120'ye fırladı, biz de akaryakıt kuyruklarında ter döktük.

Uzun sürerse işler değişir tabii. 2011 Arap Baharı'nı düşünün, o dönem Türkiye'nin büyüme oranı %8'den %2'ye çakıldı, mülteci akınıyla bütçe delindi. Fitch şimdi "yönetilebilir" diyor ama Suriye sınırındaki o 4 milyon mülteciyi unuttu mu? Kısa sürse bile, jeopolitik risk primi artar, yabancı yatırım kaçar. Ben yıllardır bu raporları okuyorum, her seferinde pembe senaryo, gri gerçeklik.

Karşılaştırınca, Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleri petrol zengini diye rahat atlatır, bizse ithalat bağımlısıyız. 2024'te benzer bir gerilimde BIST %10 düşmüştü, toparlanması aylar aldı. Fitch'in hesapları güzel de, bizim cebimizdeki enflasyon %60'ı aşmışken, riskler yönetilmez, patlar.

Çocukken dedem köyde “Millete laf söz gitmesin” diye tarlasında bayrak dikerdi, en büyük derdi buydu. Şimdi 2026’dayız, adam traktörle Korkma yazıyor. Bir şeyler değişmiş; eskiden susmak asalet zannedilirdi, şimdi insanlar içindekini bağırıyor. Sosyal medya cesareti büyütüyor, tarlaya yazı yazmak viral oluyor. Keşke bu cesaret tarladaki ürünü de bereketlendirse ama kuraklık, mazot fiyatı, gübre maliyeti çiftçiyi bambaşka korkulara itiyor. Korkmamayı öğreniyoruz ama korkunun sebebi artık başka; geçim derdi, belirsizlik, yarının garantisizliği. Anadolu’da tarlaya yazı yazmak, şehirde duvara yazı yazmak gibi—ama burada toprak kazınır, iz bırakır.

2024’te Mimar Sinan Güzel Sanatlar’da açılan mezuniyet sergisinde, yerleştirme alanında Sedef Yıldız’ın işleri resmen patladı. Dijital sanatla klasik yağlıboyayı birleştirip kendi kuşağına özgü bir dil yaratmıştı. Fon bulmak hâlâ zor ama gençler Galata civarındaki bağımsız galerilerde kendi işlerini sergileyip alternatif bir sahne kuruyor. Jüri seçmelerinde hâlâ torpil dönüyor, ama yetenek de kendine yol buluyor.