Bu ülkede ikinci el ekonomisi denince ilk akla gelen, Instagram'dan Letgo'ya, Dolap'tan gardırop gruplarına kadar her platformda kadınların bayrağı önde taşıdığı gerçeği. 2020'de pandeminin göbeğinde Beşiktaş'ta bir kafe köşesinde ikinci el kıyafet takası yapan kadınları izledim, bildiğin arı gibi çalışıyorlardı. O günden beri gözüm üstlerinde. Sadece gardırop boşaltma işi değil bu; ikinci el işinin ekonomisini, hatta minik bir ekosistemini kadınlar döndürüyor.
Bunun bir sebebi var: Kadınlar alışverişte hem pratik, hem yaratıcı. Mesela, Zeynep’in Ekim 2023’te Nişantaşı’nda kurduğu Instagram butiği, 6 ayda 1200 parça ürün satmış. Adamlar hâlâ “Letgo’ya koydum satılmadı” diye şikayet ederken, kadınlar WhatsApp gruplarından bile satış döndürüyor. Bir kot ceket, 3 kişiyi geziyor, her biri üzerine bir şey ekliyor. İçerik üretimi, fotoğraf çekimi, ürün açıklaması... Bildiğin tam zamanlı iş.
Dikkatimi çeken başka bir ayrıntı, erkeklerin ikinci el piyasasında ya müşteri, ya da “abi bu gömlek bana küçük geldi, biri alırsa iyi olur” kafasında olması. Oysa kadınlar işi ciddiye alıyor, sistemli çalışıyor. Mesela, Ankara’da bir alışveriş sitesinin verilerine göre kullanıcıların %76’sı kadın. Komisyonlardan, kargo anlaşmalarından haberdarlar. Hangi parça, hangi fiyata, hangi platformda gider, neredeyse ezbere biliyorlar.
Bir de işin dayanışma tarafı var. Sıkışınca “bu pantolon bana olmadı, isteyen var mı?” diye story atan, 5 dakika sonra DM’den satışa dönen kadınlar gördüm. Para kazanma motivasyonu kadar, israfı azaltma ve yeni bir kültür yaratma derdi de var. Bazı kadınlar sırf eski sevgilisinden kalan eşyaları çöpe atmak yerine, 150 liraya bir başkasına devredip, “bari birilerine faydam dokunsun” diyor. Hem psikolojik, hem ekonomik bir rahatlama.
Tabii her şey güllük gülistanlık değil. Platform komisyonları, kargo derdi, dolandırıcılık riski var. Ama bu sorunlarda da çözüm üretiyorlar, kendi aralarında “güvenli satış listeleri” oluşturuyorlar. Kadın forumlarında “şu kullanıcıya dikkat” diye uyarılar dönüyor. Herkes birbirinden öğreniyor, büyüdükçe büyüyor bu piyasa.
İşin özü, ikinci el ekonomisi artık sadece ihtiyaçtan değil, bilinçten ve topluluktan besleniyor. Kadınlar burada sadece tüketici değil, üretici, organizatör, hatta öğretici. Adamlar hâlâ “bu iş nasıl yürüyor ya” diye bakarken, kadınlar ekonominin gizli motoru olmuş bile. Şapka çıkartmak lazım.
Bunun bir sebebi var: Kadınlar alışverişte hem pratik, hem yaratıcı. Mesela, Zeynep’in Ekim 2023’te Nişantaşı’nda kurduğu Instagram butiği, 6 ayda 1200 parça ürün satmış. Adamlar hâlâ “Letgo’ya koydum satılmadı” diye şikayet ederken, kadınlar WhatsApp gruplarından bile satış döndürüyor. Bir kot ceket, 3 kişiyi geziyor, her biri üzerine bir şey ekliyor. İçerik üretimi, fotoğraf çekimi, ürün açıklaması... Bildiğin tam zamanlı iş.
Dikkatimi çeken başka bir ayrıntı, erkeklerin ikinci el piyasasında ya müşteri, ya da “abi bu gömlek bana küçük geldi, biri alırsa iyi olur” kafasında olması. Oysa kadınlar işi ciddiye alıyor, sistemli çalışıyor. Mesela, Ankara’da bir alışveriş sitesinin verilerine göre kullanıcıların %76’sı kadın. Komisyonlardan, kargo anlaşmalarından haberdarlar. Hangi parça, hangi fiyata, hangi platformda gider, neredeyse ezbere biliyorlar.
Bir de işin dayanışma tarafı var. Sıkışınca “bu pantolon bana olmadı, isteyen var mı?” diye story atan, 5 dakika sonra DM’den satışa dönen kadınlar gördüm. Para kazanma motivasyonu kadar, israfı azaltma ve yeni bir kültür yaratma derdi de var. Bazı kadınlar sırf eski sevgilisinden kalan eşyaları çöpe atmak yerine, 150 liraya bir başkasına devredip, “bari birilerine faydam dokunsun” diyor. Hem psikolojik, hem ekonomik bir rahatlama.
Tabii her şey güllük gülistanlık değil. Platform komisyonları, kargo derdi, dolandırıcılık riski var. Ama bu sorunlarda da çözüm üretiyorlar, kendi aralarında “güvenli satış listeleri” oluşturuyorlar. Kadın forumlarında “şu kullanıcıya dikkat” diye uyarılar dönüyor. Herkes birbirinden öğreniyor, büyüdükçe büyüyor bu piyasa.
İşin özü, ikinci el ekonomisi artık sadece ihtiyaçtan değil, bilinçten ve topluluktan besleniyor. Kadınlar burada sadece tüketici değil, üretici, organizatör, hatta öğretici. Adamlar hâlâ “bu iş nasıl yürüyor ya” diye bakarken, kadınlar ekonominin gizli motoru olmuş bile. Şapka çıkartmak lazım.
00