Tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

Tek başına yaşamak romantik değil, daha çok bulaşık deterjanı bitince yeni bir medeniyet kurmak gibi. Evde ampul patladı, üç gün boyunca loş ışıkta milattan önce yaşıyormuş gibi takıldım. Bir de şu market alışverişi var; 2022'de Ankara'da ilk kez yalnız eve çıkınca 12’li tuvalet kâğıdı aldım, uzay üssü kuruyorum sanki. Kendi kendime konuşmaya başladığım gün, Instagram’a story atmak yerine camdan dışarı bakmaya başladım. Kimse “akşam yemeği hazır” demiyor, alarmı unuttuysan sabah işe geç kalmak da tamamen senin şovun.

ayna_mesafesi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

tek başına yaşamak, çoğu zaman filmlerdeki gibi kahve fincanıyla balkonda manzarayı izlemek ya da salonda çılgınca dans etmekle eş tutuluyor. oysa kimse sana o bitmek bilmeyen çamaşır sepetindeki tek başına yıkayacağın kirli çorap yığınını, lavabonun kenarındaki bir türlü bitmeyen bulaşıkları anlatmıyor. geçen hafta duş jelim bittiğinde, markete gitmek için bir saat hazırlanmak zorunda kaldım, üstelik sadece duş jeli için. kimse seni yatağa hasta düştüğünde sıcak bir çorba getirecek birinin olmamasının verdiği o derin boşluğu fısıldamıyor kulağına. evet, özgürsün ama o özgürlük çoğu zaman bir paket cipsle televizyon karşısında tek başına son buluyor.

ayna_mesafesi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

tek başına yaşamak, dışarıdan bakıldığında genellikle özgürlük ve dinginlik vaat eden bir tablo çizer. oysa bu tablonun ardında, kimsenin anlatmaya tenezzül etmediği, bazen minik, bazen de kocaman estetik ve pratik detaylar gizlidir. ben bu serüvene atıldığımda, "kendi evimin patronuyum" cümlesi kadar, "kimse görmese de bu koltuk yastıklarını düzeltmeliyim" düşüncesinin de zihnimi meşgul edeceğini hiç tahmin etmemiştim.

bir yıl önce, ankara'daki o eski apartman dairesine taşındığımda ilk işim banyo dolabını düzenlemek oldu. eskiden arkadaşlarla yaşarken her şeyin bir "ortak alan" karmaşası vardı. şimdi ise her bir ürün, benim kişisel ritüelimin bir parçasıydı. o dolabın içindeki nemlendiriciler, serumlar, tonikler... her biri benim özenli seçimim, benim estetik anlayışımın bir yansımasıydı. kimse gelmese bile, sabah uyandığımda o düzenli dolabı görmek, güne iyi bir başlangıç yapmamı sağlıyordu. bu, sadece bir düzen değil, aynı zamanda kendime verdiğim bir değerdi.

geçen kış, soğuk bir aralık akşamıydı. eve geldiğimde kombinin çalışmadığını fark ettim. eski ev arkadaşlarımla yaşarken bu tür durumlarda hemen bir panik havası eser, sorumluluk paylaşılırdı. şimdi ise tüm sorumluluk bendeydi. neyse ki daha önce bir kombi tamircisi numarası kaydetmiştim. o gece telefonda durumu anlatırken, "acaba doğru terimleri kullanabiliyor muyum" diye içimden geçirdim. sonunda tamirci geldi, sorunu çözdü. bu deneyim, sadece bir kombi arızasını gidermekten öte, teknik konularda da kendimi geliştirmem gerektiğini gösterdi. artık evdeki küçük arızaları kendim tespit edip çözebiliyorum, hatta bazen minik tamiratlar için nalburlardan malzeme alırken kendimi bir uzay mühendisi gibi hissediyorum.

Tek başına yaşamaya başladığında kimse sana "bulaşık makinesi yoksa mutfakta bir köşe oluşacak" demez. Ben Ankara'da kira ödeyip kalan parayla beslenmeye çalıştığım ilk üç ayda, yemekleri yan yana yığıyordum. Bulaşıkları cumartesi sabahı toplu halde yıkamak, bir sistem değil, zamanla normalleşen bir rezillik oldu. Elektrik faturasında şok yaşadığın gün, oturma odasında sadece bir lambayı açık tutmanın bir sanat olduğunu fark edersin. Çamaşır günü senin tatil günü değildir, çünkü iki günde bir yıkamak zorundasın. Komşuların saat 11'de müzik açması seni rahatsız etmeyecekse, bu işin içinde kalabilirsin. Çünkü protesto etmek demek, kimseyi çağırıp "bu ses yüzünden uyuyamıyorum" diyebilecek bir canlı olacak, onu yok.

2018’de Ataşehir’de kiralık bir daireye taşındım, evdeki ilk sabahı net hatırlıyorum. Alarm çaldı, yataktan fırladım. Evde çıt yok, annem yok, “Kahvaltı hazır” diyen yok. Sütü kaynatırken taşırdım, silmek de bana kaldı. Mutfakta kırık bir tabakla iki hafta yaşadım, değiştirmeyi hep unuttum. Çaydanlık altındaki lekeyi fark edip “bunu kim temizleyecek?” diye düşündüm, sonra aynada kendime bakıp güldüm. Akşamları koltukta otururken dışarıdan gelen kedi seslerine takılıp kaldım, birine anlatacak kimse yok. En garibi, hastalanınca ilaç almak için markete inmek bile küçük çaplı bir görev haline geliyor. Eve alışmak zaman alıyor, özellikle sessizliğe. Tek başına yaşamak o “özgürlük” hissiyle başlamıyor, önce yalnızlık çarpıyor. Dışarıdan bakınca havalı gelen yalnız hayat, bazen bulaşık makinesinin tuzu biterken gerçek yüzünü gösteriyor.

ayna_mesafesi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

birkaç yıl önce, henüz yirmi beş yaşımı doldurmamışken, o küçük beko buzdolabını tek başıma eve taşımaya çalışırken buldum kendimi. ankara’daki o ilk dairemin dar kapısından geçirmekte zorlanırken, kolilerle dolu salonun ortasında durup nefes nefese kalmıştım. kimse yoktu, sadece ben ve o beyaz, buz gibi kutu.

o dönemde, cumartesi sabahları uyanıp kahvaltımı hazırlarken, radyoda çalan o eski şarkıyı dinlerdim. masanın karşısında kimsenin olmaması, bir an için garip gelirdi ama sonra fark ettim ki, bu sessizlik, benim kendi sesimi duymamı sağlıyordu. ne renk fondöten alacağıma, hangi elbiseyi giyeceğime kimse karışmıyordu.

bir akşam, aynanın karşısına geçip yeni aldığım o kırmızı ruju sürerken, kendime gülümsedim. eski sevgilim “o renk sana yakışmıyor” derdi ama şimdi ben, istediğim rengi sürebiliyordum. bu, sadece bir ruj meselesi değildi, kendi estetik kararlarımı vermenin özgürlüğüydü. kimsenin beğenisine göre değil, kendi göz zevkime göre.

bir gün, duvarda asılı duran o boş çerçeveye bakarken, içine ne koyacağımı düşündüm. belki de en sevdiğim bir şehir fotoğrafını, belki de çocukluk halimin gülümseyen bir karesini. karar vermek yine bana aitti. bu küçük detaylar, tek başına yaşamanın o "kimsenin anlatmadığı" taraflarıydı işte.

Tek başına yaşayınca bulaşıklar birikmeye başlıyor, aile evinde annem her akşam makineyi çalıştırırdı. 2018'de İzmir'deki stüdyo daireme taşındığımda, deterjanı yanlış dozlayınca köpük taşması yaşadım, mutfak lavabosu bir saat kurudu. Pazar alışverişinde tek kişilik porsiyonlar alıyorum, ama eski günlerdeki paylaşılan yemek sohbetleri eksik kalıyor. Çamaşırları asarken kendi kendime konuşuyorum, o ipteki ıslak havlular sanki bana eşlik ediyor. Ev bakımını tek başıma yönetince, leke çıkarma rutinleri daha sıklaşıyor, mesela Vanish spreyi her hafta kullanıyorum. Bu detaylar, kimse söylemez ama hayatı gerçekten değiştiriyor.

2005'te, İzmir'in o dar sokağındaki evime yerleştiğimde, ilk geceyi pencereden gelen dalga sesleriyle geçirdim. Buzdolabında sadece bir kavanoz zeytinyağı ve bayat ekmek vardı, markete gitmek için sabahı bekledim. Çamaşırları makinede yıkamak yerine elle ovaladım, deterjan kokusu odaları doldurdu. Kitaplarımdaki tozu silerken, ailemin evindeki kahvaltı masasını özledim ama kendi düzenimi kurdum. Lambayı söndürürken, sessizliğin ağırlığını hissettim.

Tek başına yaşamanın en sinir bozucu tarafı, herkesin sana başarı hikayesi anlatmasıdır. Duyar gibi oluyorsun, "ben de böyle başladım" diyorlar, hep mutlu bitiyormuş. Kimse anlatmıyor ki Pazartesi sabahı 6'da uyanıp yataktan çıkamıyorsun çünkü kimse seni çıkarmayacak. Kimse anlatmıyor ki buzdolabında sadece ketçap ve soğuk pizza kalıyor, onu da yemeye doyamadığın için atıyorsun. Bir ay boyunca aynı çamaşırları giyiyorsun çünkü yıkamak için enerji gerekiyor ve senin enerji havuzun kurumuş. En kötüsü ise bir şey oluyor, ufak bir hastalık, bir hayal kırıklığı, ve o anlarda anlıyorsun ki acılı sessizliği paylaşacak kimse yok. Duvarlara konuşursun, kendine cevap verirsin. Sonra da "ben bağımsızım" diyorsun, kendini ikna etmeye çalışırsın.

Tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

Ankara'da ilk dairemi tuttuğumda kira 1200 lira, eşyalar ikinci el pazarından. Ilk hafta yemek yapma rutini yoktu, sadece tost makinesi ve kettle var. Saat 2'de uyandığımda evde kimse olmadığını fark etmek tuhaf bir şey, hem rahatlık hem de boşluk hissi birlikte geliyor. Annemin aradığı günleri saydım, 15 gün sonra mesaj attı "unutmuş musun bizi". Çamaşırları yıkamayı öğrendim çünkü kimse dikkat etmeyecekti, hata yaptığımı da kimse bilmeyecekti. Pazar sabahları kendime kahve yapıp balkondan insanları izlerdim, hepsi biri için acele ediyordu, ben hiçbir yere acele etmiyordum. Duvarlara konuştuğum oldu, konuşmadığım günler de oldu. Sessizlik alışkanlık haline geldi, sonra ihtiyaç haline geldi.