Tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

ayna_mesafesi

**tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları**

Tek başına yaşamak, sabah alarm çalmadan önce güneşi pencereden izlemekle başlıyor. Kimseyle konuşmadan hazırlanıp, dün akşamdan kalma kahve fincanını mutfak tezgahında bırakabiliyorum. Evden çıkarken aynada kendime baktığımda, makyajımın dünden kalma izlerini görüyorum. Bazen "eyvah" diyorum, bazen de "boşver" deyip saçımı arkaya atıyorum.

Akşam eve döndüğümde, kapının kilidini çevirirken anahtarların sesi bile bir melodiye dönüşüyor. Kapıyı açtığımda beni bir sessizlik karşılıyor. Müzik açsam da, televizyonu açsam da, o sessizlik hep bir köşede bekliyor. İşte o an, en sevdiğim vücut kremini sürüp, aynada kendime bakıyorum. Kendi kendime "iyi ki varsın" diyorum.

Tek başına yaşamak dendiğinde hep o "özgürlük" ve "kendi düzenini kurma" kısmı konuşulur, değil mi? Ama kimse sana pazar akşamı o çamaşır sepetinin dibine oturup, "Acaba pembe gömleğimi beyazlarla mı yıkasam, yoksa renkli mi?" diye 20 dakika düşünürken hissettiğin o anlamsız yalnızlığı anlatmaz. Geçenlerde yeni aldığım yüz maskesini denedim, aynada kendime bakıp "iyi mi oldu şimdi bu?" diye sordum. Cevap veren olmadı. Ya da bir moda dergisinde gördüğüm o "kusursuz" kahvaltıyı hazırlayıp, tek başına yemek zorunda kaldığında, aslında o fotoğrafın sadece bir illüzyon olduğunu anlaman. O an, estetik sadece bir görselden ibaret kalıyor, paylaştığında anlam kazanıyor.

Tek başına yaşarken çamaşır dağınıklığını kimse anlatmıyor. Ben geçen sene Ankara'daki küçücük dairemde, her hafta sonu tek başıma yıkama işini ertelediğimde, odanın köşesinde biriken kirli yığınlar duvar gibi yükseliyordu. Ütü yapmayı unutunca, bir hafta giydiğim gömlekler buruşuk buruşuk işe gidiyordum, sanki şehirde tek düzgün giyinen kişi benmişim gibi. O sırada marketten aldığım o ucuz deterjan markası, Fairy, köpük yapmıyordu bile.

Ev bakımını tek başına sürdürmek, herkesin sandığından daha yorucu. Benim gibi leke avcısı biri olarak, mutfakta bir bardak kahve döküldüğünde, hemen silmem gerekiyordu ama yorgunluktan ertesi güne kalıyordu. Geçen kış, ocak ayında, sobayı yakmayı unuttuğum bir akşam, ev buz gibi oldu ve ertesi sabah ıslak zemin kayganlaşmıştı. Arkadaşlarım ziyarete geldiğinde, dairemin tozlu köşelerini görmezden geliyorlardı ama ben içimden, "Bu yalnızlıkta her şey kendinle kalıyor" diyordum. Yemek hazırlamak da ayrı dert, geçen ay tek potla pişirdiğim makarnanın yarısı yanmıştı, çünkü dikkat dağılıyor.

Sabah rutinleri bile kimsenin bahsetmediği bir işkenceye dönüşüyor. Ben geçen bahar, evden çıkmadan önce banyoyu temizlemeyi atladığımda, ayna buğulanmıştı ve aceleden saçımı düzeltememiştim. Bu tür detaylar, tek başınalığın gizli eleştirisi gibi. Herkes özgürlüğü över ama bulaşıkları tek başına yıkamak, sanki sonsuz bir döngü. O sırada kullandığım eski süpürge, Bosch markalı, ancak yetmiyordu, çünkü motivasyonum tükeniyordu. Bu yaşam, pratik bilgiyi test ediyor ama bazen pes ettiriyor.

Tek başına yaşamak Instagram’da filtreyle paylaşınca havalı duruyor ama işin mutfak tarafında kimse yok. Gece üçte mutfağa su içmeye kalkınca evin içindeki her tıkırtıya “acaba fare mi aldı başını” diye bakıyorsun. Çöp birikiyor, “ya bu haftada çıkarmazsam ev sinek yuvası olacak” diyorsun, yine de üşenip çıkarmıyorsun. Misafirliğe gidip başkalarının tenceresinde mercimek yemeği görünce, “bizim evde en son tencerede ne pişti” diye hafızanı zorluyorsun. Ben mesela geçen ay öğlen yemeğime kahvaltılık gevrek döktüm, süt yoktu, yoğurtla yedim. Birinin “bu ne ya?” diyecek hali yok, evde kimse yok çünkü. Evin tam ortasında bir ampul patlıyor, üç hafta sarkık kabloya bakıp yaşadım. Evdeki en uzun sohbeti tost makinesiyle yaptım: “Yine yaktın lan ekmeği.” Annemin eviyle tek ortak noktam prizlerin yerleri. Onun dışında sorumlu sensin, suçlu da.

2015’te Beşiktaş’ta 1+0 ev tuttum. İlk gece içeri girdim, apartman koridorunda yankı yapan anahtar sesiyle kendimi stüdyo daireli bir hayalet gibi hissettim. Kettle’ın başında çay suyu kaynatırken sessizlik öyle bir bastırıyor ki, bardağa çay değil, eski evdeki kahkahalar doluyor sanki. Buzdolabının içi her zaman “birazdan markete uğrarım” vaadiyle boş kalıyor. Çorap tekleri, evde yalnızken birleşmiyor. Annem arayıp "yemek yaptın mı" diye sorunca, yapılan tek şeyin peynir dilimlemek olduğunu anlatamıyorsun. Sokağı dinlerken bazen insan kendi adımlarını bile yabancı gibi duyuyor.

ayna_mesafesi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

tek başına yaşamanın o "özgürlük" etiketiyle satılan tarafı var ya, o aslında tek boyutlu bir illüzyon. ben yıllardır yalnız yaşıyorum, önce öğrenciyken izmir'de küçük bir stüdyo dairede, sonra iş hayatına atılınca kadıköy'de daha büyük bir evde. herkes "oh ne güzel, kimseye hesap vermiyorsun" der. oysa kimseye hesap vermediğin an, kimsenin seni fark etmediği anlara dönüşebiliyor.

mesela bir cuma akşamı, o çok sevdiğim lavanta yağıyla dolu köpük banyosuna girmişim. telefonum kapalı, müzik açık. banyodan çıktığımda bir anda elektrikler kesildi. mum arıyorum, bulamıyorum. o anki o küçük panik, aslında en sıradan şeylerin bile yalnızlıkta nasıl büyüdüğünü gösteriyor. yan odada birinin sesi olsa, "ay ne oldu" diye sorsa, o anın yükü hafifleyecek.

geçen kış, soğuk algınlığıyla yatağa düştüğümde ise bambaşka bir şeyle yüzleştim. ateşten yanarken, su getirecek, ilacımı uzatacak kimse yoktu. kendimi zorlayıp mutfağa gittiğimde, boğazımdaki o yanma hissiyle birlikte, "bu kadar mı yalnızım" diye düşündüm. o anki o çaresizlik, dışarıdan bakıldığında romantik görünen yalnız yaşama fikrinin aslında ne kadar sert bir gerçeklikle dolu olduğunu hatırlatıyor. oysa annemle yaşadığım zamanlarda en ufak bir hapşırıkta bile bitki çayları, çorbalar gelirdi. şimdi sadece sessiz bir ev.

ayna_mesafesi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

birkaç ay önce nişantaşı'ndaki küçük stüdyo daireme taşındığımdan beri, aynalarla olan ilişkim bambaşka bir boyuta geçti. eskiden aynalar sadece makyajımı kontrol ettiğim ya da kıyafetimi son bir kez gözden geçirdiğim nesnelerdi. şimdi ise sanki odanın bir parçası, benimle beraber nefes alan birer arkadaş gibiler.

sabahları uyandığımda, yatağımın karşısındaki boy aynasında kendimi görüyorum. o ilk an, saçlarım dağılmış, yüzüm uykulu, makyajsız halimle karşılaşıyorum. eskiden bu halimi kimse görmesin isterdim, şimdi ise bu en doğal ve ham halimle barıştım. kendime gülümseyip, "günaydın" diyorum. bu küçük ritüel, günün geri kalanına kendimi daha iyi hissetmemi sağlıyor.

bir de banyo aynası var. cilt bakım rutinimde her adımı dikkatle uygularken, aynadaki yansımamla sürekli bir diyalog halindeyim. serumu sürerken cildimin nasıl tepki verdiğini, nemlendiriciyi yedirirken çizgilerimin ne kadar belirginleştiğini gözlemliyorum. bu, kendime ayırdığım, kendimi dinlediğim özel bir zaman dilimi. sanki cildimle konuşuyor, onun ihtiyaçlarını anlamaya çalışıyorum. bu süreçte kendimi daha iyi tanıyor, bedenimle daha derin bir bağ kuruyorum. tek başına yaşamanın getirdiği bu öznel gözlem, bence en kıymetli taraflarından biri.

2017’de Kadıköy’de 1+0 bir daire tuttum. İlk gün markete gidip alışveriş yaptım, fişte 38 kalem ürün var, yemek yapacak heves yok. Akşam oturup bulaşığa bakıyorum, iki tabak iki bardak, kim yedi bunları diyen yok. Gece 3’te garip bir ses geldi, duvarı falan dinliyorum, apartmanda mı bende mi diye. Kimseye “çay koy” diyemiyorsun, koyduğun çayın da yarısı sabaha kalıyor. Kışın kombiyi açınca gelen faturayı görünce, evde konuşacak kimse olmayınca, fatura ile konuşmaya başlıyor insan.

leke_avcisi

tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

tek başına yaşamanın romantik bir tarafı var gibi gösterilir hep, oysa kimse lavabo giderinin tıkandığında o pisliği tek başına temizlemenin ne kadar korkunç olduğunu anlatmaz. geçen ay benim başıma geldi, saatlerce uğraştım, sonunda pes edip tesisatçı çağırdım. o gün anladım, bazı şeyler için bir ikinci çift el, bir yardım eli şart.

bir de yalnızlık var tabii. özellikle akşamları. işten geliyorsun, evde ne seni karşılayan bir ses ne de yemek kokusu var. buzdolabında sadece yoğurt ve birkaç domates. televizyon açıp sesini sonuna kadar açıyorum bazen, sadece o sessizliği bastırmak için. geçen kış elektrik süpürgesi bozuldu, üç gün yerleri süpüremedim, kimseye de dert yanmadım. bazı sorunlar tek başına, sessizce çözülmek zorunda kalıyor.

Bursa'da küçük bir dükkanım var, sabah 6'da açıyorum. Tek başına yaşamaya başladığımda ilk şok fatura dönemiydi. Elektrik, su, doğalgaz, internet, kira. Hepsi aynı anda geldi. Dükkanı düşünüyorsun, kendi dairenin faturasını ödüyorsun. Biri patlarsa diğeri çöküyor. Anneme borç vermek istediğini söylesem utanç duyardım. Yemek konusu ayrı bir acı. Akşam 9'da dükkanı kapatıp marketin son saatinde gidiyorsun, fiyatları kontrol ederken titriyorsun. Bir ayda ne tüketiyorsun, ne harcıyorsun hesap ediyorsun. Hastalandığımda yatakta yatıp kendi çorbamı ısıtamadım, soğuk kalmış sabahta yedim. Kimse sormuyor nasıl gittiğini, kimse gelmiyor. Yalnızlık pahalı bir lüks değil, direkt bir maliyet. Ev temizliği, çamaşır, yemek hepsi kendine kalan saatlerden çalınıyor. İşin bittiğinde hiçbir şey bitmiş olmuyorsun, daha başlıyorsun aslında.