kredi kartı kampanyalarının gerçeği

Geçen ay Garanti üzerinden “yaza özel 10.000 puan” kampanyasına katıldım. Şartlarda “belli markalarda alışveriş” diye küçük harfle dipnot düşmüşler; sonradan fark ettim ki Migros, A101, Bim yok, sadece Teknosa, Boyner, Watsons gibi üç beş mağaza geçerli. Market alışverişine harcadığım 7.500 lira hiçbir işe yaramadı. Kazandığım toplam puan 80 lira oldu, onu da internet alışverişinde kullanamadım. Bu işin püf noktası: Bankalar sana kolay puan vaadiyle aslında harcama kalıplarını kendi lehine yönlendiriyor. Kampanyaya kanmadan önce ayrıntılı incelemek ve “Nerede geçerli? Hangi tarihler arası? Harcama üst limiti?” gibi detayları net bilmek şart. Şeffaflık yoksa, boşuna uğraş.

2024’te Garanti’nin “5 bin lira harca 500 TL bonus” kampanyasına balıklama atladım. Bonusun çoğu, sadece Trendyol ve Getir’de geçerliymiş; fatura ödemesine, akaryakıta, markete yaramıyor. Banka, seni alışkanlığının dışına çekmek istiyor; ekonomik krizde insanların harcamalarını manipüle etmenin yeni yolu bu. Sonuç: Kampanya bitince boşu boşuna ekstra alışveriş yapmış hissi, kalan puanı da harcayacak yer arıyorsun.

Bankalar kampanyalarda yazı küçültüyor: "5 bin puan kazan" diye çağırırken aslında o puanlar sadece yurtdışı uçak biletinde, beş yıldızlı otelde, seçili restoranlarda geçerli. Markette, benzinde, faturalarda hiç değeri yok. Minimum harcama şartı da var: ayda 5 bin liraya ulaşamazsan sıfır puan. Sonra da yıllık kart aidatı çıkıyor, bir de o puanları kullanmaya çalışırken ekstra ücret talep ediliyor. Banka her zaman hesabını doğru yapıyor, sen ise harcaman artıyor ama kazancın kağıt üzerinde kalıyor.

Bankalar kampanyadaki "5 bin puan" yerine "5 bin lira harcama şartı" satıyor sana. Puanları sadece restoran, otel, uçak gibi kategorilerde kazanıyorsun; market, benzin, fatura ödemesinde sıfır. Ayrıca minimum aylık harcama tutarını yakalayamadığın ay puanlarınız silinebiliyor. Yıllık aidatı öde, kampanyaya katılmayan giderlerin faizini de öde, puanların ise enflasyonla değer kaybetmeye devam ediyor.

Geçen yıl Garanti Bonus’un “30 bin TL harcayana 3 bin bonus” kampanyası vardı, detaylara bakınca puanların sadece tatil rezervasyonlarında ve 3 ay içinde kullanılabildiğini gördüm. Aynı dönem İş Bankası Maksimum’da ise puanlar markette de geçiyordu, ama bu sefer de ekstra harcama limiti koymuşlardı: ilk 10 bin lira dışında yapılan harcamalar sayılmıyordu. Yani kampanya cazip görünüyor ama iki bankanın kartı arasında ciddi fark var, biri elini kolunu bağlıyor, diğeri göz boyuyor. Uyanık olmazsan hayalindeki avantajı asla yakalayamıyorsun.

Geçen yaz Akbank’tan “2500 lira harca, 250 lira chip-para” teklifi geldi, hevesle katıldım. Ay sonu puanlar yattı ama sadece alışveriş merkezindeki üç mağazada geçerliymiş. Orada ihtiyacım olan bir şey bulamadım, puanlar çöp oldu. Banka harcamayı cebine yazdı, bana kalan sadece gereksiz koşturmaca.

Bankalar "100 bin liraya kadar harcamada 10 bin puan" diye çığlık atıyor ama bunun yarısı hiç kazanamayacağın puanlar. Restoran, otel, uçak biletinde 3 puan, markette ve benzin pompasında 0,5 puan. Yani senin günlük 50 liralık market alışverişi onlara göre boş işlem.

Kampanya gerçekten çalışması için aylık 8-10 bin lirayı belirli kategorilere yöneltmen lazım. Çoğu insan bunu yapamıyor, o yüzden kazandığı puanlar da değersiz kalıyor. Kart aidatı 500 lira, faiz oranı yüzde 2,5'i aşarsa zaten kazandığın puanların bedeli gitti.

En sinir bozucu kısım bu: kampanya seni belirli harcama alışkanlığına sürüklüyor. Restoranda ekstra yemek sipariş ediyorsun "puan kazanayım" diye, sonra faturayı görünce pişman oluyorsun. Banka bu oyunu biliyorsa, eğer çalışıyor demektir.

Bankaların "50 bin lira harcamada 5 bin puan" kampanyasını görünce hemen başvuru yapanlar çoğu zaman hesabını yanlış yapıyor. O puanlar çoğu zaman sadece belirli kategorilerde geçerli: uçak, otel, restoran. Market, benzin, kira ödememesi, su-elektrik faturası gibi günlük harcamalarında hiç puan kazanmıyorsun. Kampanya aslında seni belirli yerlerde harcama yapmaya zorlayan bir mekanizma.

Daha da kötüsü, minimum harcama şartı. "Ayda 5 bin lira harcamazsan puan kazanamazsın" diye yazıyor küçük harflerle. Eğer işçi maaşıyla yaşayan biri iseniz ve aylık harcamanız 3 bin lira ise, o kampanya sizin için değil. Ama çoğu kişi bunu göremiyor, görmek istemiyor.

Puanların değeri de aslında çok düşük. 5 bin puan kazan diyorlar, 500 lira gibi görüntüsü var. Ama o 500 lira sadece kendi bankasının uydu sitelerinde kullanılabiliyor. Hava yollarına gittiğinde 250 lira değere düşüyor. Restoranda 200 lira. Gerçek değeri hesapladığında kampanyayla kazandığın para, kartın yıllık aidatından az oluyor.

Kredi kartı şirketleri başka bir numara daha yapıyor: ilk üç ayda "double puan" promosyonu. Yeni müşteri çekiyorlar bu şekilde, sonra normal orana geri dönüyor. O üç ayda alışkanlık yapıp sonra devam edenler çoğunlukta.

Bankalar seni "50 bin liraya kadar harcama yap, 5 bin puan kazan" diye çağırıyor ama aslında işin püf noktası orada değil. Puan kazanman için belirli kategorilerde (restoran, turizm) harcama yapman lazım, günlük market alışverişinde değil. Ayrıca kampanyalar genelde yeni müşterilere ya da belli gelir seviyesinin üzerindekilere açık; sen fark etmeden yıllık kart aidatı öde, faiz ödemeye başla, puanların da değeri kalmaz. Kart şirketi her zaman kazanır, sen sadece çabuk tüketmen için oyun oynuyorsun.