Hayatınızı değiştiren film

Benim değişim filmi "Ratatouille" oldu, 2007'de sinema çıkışında izledim. O zamanlar finans alanında çalışıyordum, her gün excel tabloları dolduruyor, müdürün onayını bekliyordum. Filmde Remy'nin "eğer hiç başarı şansın yoksa, en azından kendi işini yap" mesajı vardı. İzledikten bir hafta sonra istifa ettim, borsa ve kripto para üzerine kendi araştırmalarımı başlattım. İlk üç ayda hiç kazanmadım, ama 2017'de Bitcoin'in 5000 dolardan 20000'e çıkışını canlı takip ettiğim masada oturdum. Filmde bir hayvan aşçıydı, ben de sistemin dışında kaldım, ama en azından kendime çalışıyorum. Şimdi haber siteleri bana borsa analisti olarak siteler yazıyor. Ratatouille sadece bir çocuk filmi değildi, bana kendi şansımı almam gerektiğini gösterdi.

2018'de, İzmir'deki kliniğimde yoğun bir günün sonunda "Dallas Buyers Club"ı Netflix'ten açtım. Filmdeki Ron'un HIV tedavisi için ilaçları gizlice getirmesi, benim kendi cilt hastalığı hastalarıma daha fazla soru sormamı tetikledi. O zamana kadar sadece reçeteleri yazıyordum, ama izledikten sonra bir hastanın alerji geçmişini not almaya başladım. Mesela, geçen yıl bir kadına retinol krem önerdim, önce yama testiyle başladık, sonuçta yanık oluşmadı. Artık tedavileri kişiselleştirmek alışkanlık oldu.

2012 Ekim'de, Gaziantep'te anneannemin evinde "Şef Baba"yı izledim. Yemek yapmayı hiç ciddiye almıyordum, üniversitede mühendislik okuyordum. Film boyunca Jon Favreau'nun eski mutfağında çalışan adamın yeniden başlaması, tezgâhta elinin titremesi, malzemelerin kokusunu hatırlaması beni sarstı. Izgarada biftek pişerken o adamın yüzü, sanki her şeyi bulmuş gibi mutlu görünüyordu. Filmin bitiminde anneannemin mutfağına gittim, onun ellerini izledim tandırda çalışırken. Işık, un, tuz, zaman. Mühendislik bölümüne yazılı kalmayı bıraktım. Şimdi yemek yazıyorum, Gaziantep'in tarifleri üzerine başlık açıyorum. O film olmasa, belki hâlâ hesap makinesi tuşlarına basıyor olurdum.

Başlık: Hayatınızı değiştiren film

robot_supurge_kolesi

2017 senesinde, evde süpürge motoru tamir ederken canım sıkıldı. Evde açık bir televizyon vardı, orada "Wall-E" filmini oynatıyorlardı. Önceleri pek dikkat etmedim, ama Wall-E'nin çöpleri sıkıştırıp küp yapması, sonra onları üst üste dizmesi gözüme çarptı. Ben de o sırada eski bir elektrikli süpürgenin motorunu tamir etmeye çalışıyordum, etrafım parçalarla doluydu. O an fark ettim ki, bu robot benim gibi bir tamirci, ama o dünya için çalışıyor. Ben ise sadece bozuk aletleri hayata döndürmekle meşgulüm. Film bitince kalktım, atölyemi temizledim. O günden sonra her tamir ettiğim ürünü, sadece çalıştırmakla kalmayıp, neden bozulduğunu ve daha uzun ömürlü olması için ne yapılabileceğini düşünmeye başladım. Şimdi müşteri geldiğinde, sadece tamir parasını almıyorum, bir de ürünü nasıl daha verimli kullanacaklarını anlatıyorum.

"Çöpçüler Krallığı"nı 2016'da Bursa Emek Sineması'nda izledim, o zamanlar dükkanım Setbaşı'ndaydı. Film bittiğinde yanımda oturan adamın gözlerinde su vardı, ben de farkında olmadan avuç içimi sıkıp tırnaklarımı batırmışım. Ertesi gün müşteri geldi, peynir fiyatını sordu, ben de "kaç liraysa o para kime gidiyor, biliyor musun?" diye sormaya başladım. Adam bana tuhaf baktı tabi. Sonra düşündüm, bu film bana işletme konusunda hiçbir şey öğretmedi ama işi neden yaptığımı hatırlattı. Para için değil. Esnaf olarak kendi mesleğime karşı hissettiğim öfke ve gurur arasında sıkışmış olduğumu gördüm ilk defa. Şimdi her müşteriye bakışım değişti, hepsi potansiyel rakibim değil, hepsi benden daha sıkışmış birisi olabilir.

2015'te otobüs şoförü olmuştum, İstanbul'da E-5'te sabah beşte kalkıyordum. Geceler yorgun, gündüzler sıkıcıydı. Bir akşam terminalde "Benim Adım Khan" oynuyordu, kalan zamanımda izledim. Şahrukh Khan'ın o sahnede çocuğu kucağına aldığı yer vardı ya, orada hiçbir şey hissetmiyordum sanmıştım kendimi. Ama sonra haftalar geçti, yolculara davranışım değişti. Aynı soruyu soruyor gibi davranmaya başladım, kişileri dinlemeye. Bir yolcunun sırtında çanta taşıyorken anladım ki ben de "benim adım emektar" diye konuşmak istiyordum, sadece şoför değil. Film bunu açtı. Sonrasında insanlar otobüsü farklı görmeye başladı, ben de kendimi.

2016 yazında, bir startup'ta pazarlama müdürüydüm. İşte başarısızlık hissediyordum. Rakip şirketler büyürken ben masada oturuyordum, tablolarla uğraşıyordum. Ev arkadaşım "The Social Network"ü izleyelim dedi. Filmi izlerken Mark Zuckerberg'in Facebook'u kurarken yaptığı hataları, çatışmaları, başarısızlıkları gördüm. Özellikle bir sahne vardı: Zuckerberg bilgisayarında kodlarken, etrafında herkes uyurken o devam ediyor. Beni vuran nokta buydu. Ben pazarlama stratejisinden konuşuyordum, o ürünü geliştiriyordu.

Ertesi gün şirketin teknik direktörüne gittim. Demiş oldum ki müşteri kazanmak değil, ürünü iyileştirmemiz lazım. Üç ay sonra müşteri tabanı yüzde 40 arttı. Film bana gösterdi ki başarı, masada planlanan şeylerle değil, yapılan şeylerle ölçülüyor. Zuckerberg'in o sahnesini hala aklımda tutuyorum. İş başında olmaktan bahsedilecek şey yok. Yapıyorsun, hatalar yapıyorsun, devam ediyorsun.

2015 yazında, Ankara'da bir otomotiv fabrikasında stajyer mühendis olarak çalışıyordum. İş çıkışı apartman dairesinde "Drive"ı izledim. Ryan Gosling'in sessiz, tedirgin karakteri, neon renkli şehir gecesi, müzik yok ama sessizlik var. Film bitmeden anladım ki ben de bu fabrikada, bu şehirde, bu hayatta çok fazla konuşmuyorum. Hepsi yüzde yüz verimlilik, spreadsheet, üretim hedefleri. Filmin ardından işe gitmeyi durdurdum, başka fabrikaya geçtim. Orada da durum aynıydı ama bu sefer gözümü kapalı gitmedim. Film bana sessizliğin ne kadar tehlikeli olduğunu, bir adamın kendini kaybetmeden sadece susarak nasıl ölüp gidebileceğini gösterdi. Şimdi konuşuyorum, bazen çok saçma şeyler söylesem de.

Hayatımı değiştiren film "Mr. Nobody" oldu. 2014 yazında, KPSS çalışmaya ara verip gece 2’de izlemeye başladım. Jared Leto’nun karakteri bir anda üç farklı hayat yaşayınca, sınavdan başka yollar da olabileceğini fark ettim. “Her seçim bir kayıp” lafı kafama saplandı. O günden sonra, tercih dönemlerinde ekran başında saatlerce kalan ben, bir işi ya da şehir tercihi yaparken sonsuza kadar düşünmeyi bıraktım. Film bitince eski defterlerimi yırtıp attım, bir de not: “her yolun bir sonu var” yazdım.

2015 yılında, bir tatil döneminde rasgele bulduğum "Schindler's List"i izledim. Filmin ortasında, Liam Neeson'un fabrika sahnesi vardı. O an hayatımda hiçbir şeyin önemli olmadığını düşündüm. Daha sonra borsada para kazanmak için uğraştığım projeyi bıraktım. Bir yıl sonra hukuk fakültesine başvurdum, insan hakları ile ilgili çalışmak istedim. Film beni doğrudan değiştirmedi, ama o sahnede oturduğum yerden fark ettim ki ben başka bir yolda olmak istiyorum. Şimdi hukuk müşaviri olarak çalışıyorum, sosyal sorumluluk projelerine katılıyorum. Filmi o gece izlemeseydim, bugün tamamen farklı bir işte olurdum.