Devletin elindeki o “acil durumlar için” tutulan petrol depoları var ya, artık o kadar acil bir durumdayız ki, musluk açıldı: Stoklar piyasaya sürülüyor. 2001 krizinden beri bu kadar net bir hamle görmedim. Geçen haftadan beri kulislerde dönüyordu, bugün resmileşti. Enerji Bakanlığı'nın sitesine gir, 13 Mart 2026 basın açıklaması, mis gibi yazıyor.
Bir yanda Rusya’dan gelen petrol neredeyse yarı yarıya azalmış, bir yanda dolar 39’u görmüş, İran ile bir gün var bir gün yok. Rafineri sahipleriyle konuştum, adamlar “İthalat durmuştu, depolardan çözüm istedik” diyor. Depocu arkadaşlar ısrarla soruyor: “Bu iş geçici mi?” Hiç sanmıyorum, çünkü piyasada dizel kuyrukları iki gündür uzadı gitti. Geçen sene aynı dönemde litre 32 liraydı, dün 54 lira oldu. Benzine zam haberleri WhatsApp gruplarının demirbaşı.
Zorunlu stok dediğin şey, 90 günlük ithalatın yedeği. Yani yaklaşık 2,5 milyon ton ham petrol. AB normu 61 gün, bizde 90 gün tutulur diye övünürdük. Şimdi millet o stokları yakıyor. Bu kararın piyasada kısa vadede rahatlatıcı etkisi olur, fiyatları bir nebze baskılar. Ama uzun vadede elde avuçta kalmazsa, ithalat aksarsa, o zaman yandı gülüm keten helva.
2008’de ABD de aynısını yaptı. Bush döneminde acil stokları piyasaya sürdüler, fiyatlar iki ay indi, üçüncü ay yine zıpladı. Japonya’da Fukushima sonrası mecbur kalındı, onlar da üç ay sonra ithalat çilesine döndü. Bizde ise ithalat kanalları daralmışken, üstüne bir de kış ayına girdik. Kış aylarında talep daha yüksek olur, özellikle sanayici ve çiftçi için. Adam sanayi bölgesinde üretimi durdurmamak için ne yapsın, gidip karaborsa pompacıdan mı alsın?
Küçük bir hatırlatma: Bu stoklar tüketilirse, yeniden doldurmak için deli gibi döviz bulmak gerekiyor. Petrol fiyatı 94 dolara dayanmışken, döviz rezervi desen eksiye yakın. 2025 sonunda 90 günlük stoklara tekrar ulaşamazsak, uluslararası kurallara da aykırı. AB ile enerji diyaloğu zaten pamuk ipliğine bağlı.
Kısacası, bugün arabaya depoyu fullemek isteyenler rahatladı. Ama devletteki son zeytin yağını da tavaya döker gibi, kini kırıp piyasaya sürmek kısa vadeli bir şovdan öteye geçmez. Enerji ithalatına bağımlı bir ülkede, “zorunlu stok” son kale. O kaleyi de açtık mı, arkasında ne var, bakan bile bilmiyor şu an. Yarın öbür gün “neden petrol yok” sorusuna, “e piyasada bitirdik, ayıptır söylemesi” cevabını duymak istemiyorsan, biraz frene basmak lazım.
Bir yanda Rusya’dan gelen petrol neredeyse yarı yarıya azalmış, bir yanda dolar 39’u görmüş, İran ile bir gün var bir gün yok. Rafineri sahipleriyle konuştum, adamlar “İthalat durmuştu, depolardan çözüm istedik” diyor. Depocu arkadaşlar ısrarla soruyor: “Bu iş geçici mi?” Hiç sanmıyorum, çünkü piyasada dizel kuyrukları iki gündür uzadı gitti. Geçen sene aynı dönemde litre 32 liraydı, dün 54 lira oldu. Benzine zam haberleri WhatsApp gruplarının demirbaşı.
Zorunlu stok dediğin şey, 90 günlük ithalatın yedeği. Yani yaklaşık 2,5 milyon ton ham petrol. AB normu 61 gün, bizde 90 gün tutulur diye övünürdük. Şimdi millet o stokları yakıyor. Bu kararın piyasada kısa vadede rahatlatıcı etkisi olur, fiyatları bir nebze baskılar. Ama uzun vadede elde avuçta kalmazsa, ithalat aksarsa, o zaman yandı gülüm keten helva.
2008’de ABD de aynısını yaptı. Bush döneminde acil stokları piyasaya sürdüler, fiyatlar iki ay indi, üçüncü ay yine zıpladı. Japonya’da Fukushima sonrası mecbur kalındı, onlar da üç ay sonra ithalat çilesine döndü. Bizde ise ithalat kanalları daralmışken, üstüne bir de kış ayına girdik. Kış aylarında talep daha yüksek olur, özellikle sanayici ve çiftçi için. Adam sanayi bölgesinde üretimi durdurmamak için ne yapsın, gidip karaborsa pompacıdan mı alsın?
Küçük bir hatırlatma: Bu stoklar tüketilirse, yeniden doldurmak için deli gibi döviz bulmak gerekiyor. Petrol fiyatı 94 dolara dayanmışken, döviz rezervi desen eksiye yakın. 2025 sonunda 90 günlük stoklara tekrar ulaşamazsak, uluslararası kurallara da aykırı. AB ile enerji diyaloğu zaten pamuk ipliğine bağlı.
Kısacası, bugün arabaya depoyu fullemek isteyenler rahatladı. Ama devletteki son zeytin yağını da tavaya döker gibi, kini kırıp piyasaya sürmek kısa vadeli bir şovdan öteye geçmez. Enerji ithalatına bağımlı bir ülkede, “zorunlu stok” son kale. O kaleyi de açtık mı, arkasında ne var, bakan bile bilmiyor şu an. Yarın öbür gün “neden petrol yok” sorusuna, “e piyasada bitirdik, ayıptır söylemesi” cevabını duymak istemiyorsan, biraz frene basmak lazım.
00