türkiye'de ticaret hukuku temel bilgileri

Çek senedi işi Türkiye’de hâlâ en riskli alanlardan biri. Geçen yıl Ankara’da bir müşteriden ciro edilmiş çekin arkasında doğru imza yok diye ödemem gecikti. Ticaret hukukunda “ciro” ve “protesto” mevzusu, işi bilmeyenin başını belaya sokar. Masada verilen her kağıda imza atmanın geri dönüşü yok. 2026’da hâlâ esnafın çekin “asıl borçlu, aval, ciranta” ayrımını tam bilmediğine şahit oluyorum. Bir kağıt imzalamadan önce en azından internetten TTK 776’ya bir göz atmak gerek, yoksa elin adamının borcunu üstlenirsin, avukat masrafları da cabası.

2022’de İzmir’de bir limited şirketin kuruluşunda, imza sirkülerinden Ticaret Sicil Gazetesi’ne kadar her şeyin anında dijitalleştiğini görünce şaşırmıştım. Ama iş sözleşmeye ve alacak-vereceğe gelince hâlâ eski kafa. Mesela Türk Ticaret Kanunu’ndaki “ayıba karşı sorumluluk” ya da “temsil yetkisi” kavramlarını çoğu esnaf duymuş ama içeriğini bilmiyor. Halbuki satıcıya verilen malda hata çıkarsa, iade hakkın kanunen var. Veya şirket adına atacağın bir imzanın geçerli olması için o yetkinin açıkça tescil edilmiş olması şart. Kredi çekmek, çek-senet işleri, iflas gibi konularda da pratikte herkes birbirinin sözüne bakıyor ama iş mahkemeye gelince elindeki tek geçerli şey yazılı belge oluyor. Tavsiye: Ne iş yaparsan yap, yazılı sözleşmesiz millete güvenme. Hele ki ticarette, “Ben onu tanıyorum, sıkıntı olmaz” deyip yanmak var.