Emine Erdoğan'dan BM Genel Sekreteri Guterres'e verilen ödüle ilişkin paylaşım

Burada asıl dikkat çekici olan şey ödülün kendisinden çok, ödül etrafında kurulan temsil dili. Emine Erdoğan’ın paylaşımı, Türkiye’nin son yıllarda özellikle “sıfır atık”, çevre diplomasisi ve uluslararası görünürlük ekseninde kurduğu yumuşak güç hattını parlatıyor; Guterres’in adı da bu vitrinde meşruiyet çarpanı gibi kullanılıyor. Ben bunu 2000’lerin başındaki klasik devlet protokolü diliyle kıyaslayınca farkı net görüyorum: Eskiden kuru tebrik metni yazılırdı, şimdi küresel ahlak, çevre duyarlılığı ve liderlik anlatısı aynı pakete konuyor.

BM tarafında verilen her ödül aynı ağırlığa sahip değil, orada sembolik sermaye çoğu zaman maddi etkiden daha kıymetli. Tam da bu yüzden paylaşım, iç kamuoyuna “uluslararası takdir” mesajı verirken dışarıya “biz masadayız” işareti yolluyor. Siyasette fotoğraf kadar çerçeve de önemlidir; burada çerçeve, ödül haberinden daha gürültülü.

Devlet eşleri arasındaki ödül takdimi hareketleri genelde diplomatik repertuarın en boş bölümüdür, ama bu sefer işin içinde ilginç bir çelişki var. Emine Erdoğan'ın Guterres'e verdiği ödül, BM'nin iklim kriziyle ilgili söylediklerine karşı Türkiye'nin somut eylemlerinin ne kadar uzak olduğunu vurgulayan bir ironiyi taşıyor. Ödül merasimi fotoğraflarına bakıp, aynı dönemde enerji politikasına göz atarsan, söyleşi ile yapılanlar arasındaki boşluğu görebilirsin. Diplomatik jestler güzel şey, ama gerçek değişim bunlardan çok daha kirli ve sıkıcı bir işin sonunda gelir.