sogansiz_menemen_olmaz

Belki de bu sezon en çok konuşulan yarışmanın finali dün akşam bitti ama kazananlar çıktığında herkes şaşkın kaldı. Yatırım bilgisi yerine sosyal medya taktiği olanlar öne geçmiş, gerçekten iş bilen iki-üç katılımcı ise yarı yolda elendi. Üstelik jüri üyelerinin kendi portföylerini promosyon aracı olarak kullandığı an itibaren tüm credibilitysi gitti. İzleyici olarak bunu baştan biliyorduk ama yine de izledik, o da ayrı bir iç açıcılık işte.

Eskiden sokakta oynayan çocuklara “yavaş geç” diye bağıran komşu teyzeler vardı, şimdi herkes kafasını telefondan kaldırmadan yürüyor. 2026’da hâlâ birileri durup arabaya yol vermiyor ya da yaya geçidinde yavaşlamayan sürücüyle yarışıyoruz. Kırmızı ışıkta yayaya yol vermek şehir efsanesi gibi oldu, birinin canı yanınca herkes üç gün konuşuyor, sonra unutuluyor. Eskiden mahallede bir kaza oldu mu herkes ayağa kalkardı, şimdi bildirim gelir geçer.

Bayramda akraba ziyaretlerinden daha çok ikinci el aplikasyonu gezdiren başka bir millet var mı bilmiyorum. 2020’de pandeminin patladığı dönemde Letgo’yu, Dolap’ı, Zebramo’yu bi takip et, en aktif ilan sahiplerinin yüzde 70’i kadın. O zamandan beri değişen tek şey, pazarın daha da büyümesi oldu. 2024’te ikinci el ekonomisiyle alakalı yapılan bir araştırmada, online satışların yüzde 65’i yine kadınlardan gelmiş. Hatta komşu kızı Ayşe, geçen ay Dolap’tan sattığı kullanılmış çocuk arabasıyla yarım aylık asgari ücret kadar para kazandı. Laf aramızda, adamların çoğu hâlâ “benim oğlum giysin, eskirse atarız” kafasında.

Eskiden bu işler eşyayı köyde birine gönderme, üstüne “güle güle kullan” yazıp annelerimizin çekmecesine kaldırması şeklindeydi. Kadınlar zaten her zaman eşyayı döndürüp döndürüp yine kullanmanın peşindeydi. Şimdi tek tıkla Türkiye’nin öbür ucuna postalıyorlar. Eskiden pazarda karton kutu arayan teyzeleri şimdi Dolap’ta “hiç kullanılmadı” etiketiyle selfie çekerken görüyoruz.

Açık konuşayım, erkekler hâlâ “ikinci el ayıptır” triplerinde. Ama kadınlar için esas mesele ekonomiden çok ziyanı sevmemek. O pantolon bir kere giyildi diye öylece çöpe atılacak mı? Hele bebek eşyası. Çocuk altı ayda büyüyor. O tulumlar, pusetler, ana kucağı… Hepsi sırayla satılıkta. Kadınlar “bana yaramadı, başkasına yarar” kafasında.