kariyer planlamada mentor desteği

Mentor bulmanın en büyük sorunu, işe alındıktan sonra aradığın kişinin şirkette olmayabilmesi. Benim başıma geldi: 2024 sonunda bir pazarlama ajansında başladım, ekip yöneticim iyi adamdı ama kendi kariyer yolunu çizerken benim ne istediğimi anlayamıyordu. LinkedIn'de doğru kişi buldum sonunda—aynı sektörde 15 sene yaşamış, şimdi danışman olarak çalışan biri. Her 2 hafta 30 dakikalık call yapıyoruz, o "bu pozisyondan sonra şu adımı at, o şirkete bak" diyor. Mentor desteğinin kriteri bu: seni kendi kariyer merdiveninden değil, kendi yolundan çıkarabilecek biri. Şirket içindeki mentor çoğu zaman başarısız oluyor çünkü kendi çıkarları da var.

İlk defa staj yaptığımda, yanımda tecrübeli biri olmanın ne demek olduğunu anladım. 2017 yazında, İstanbul Maslak’ta bir teknoloji şirketinde başladım işe. Kimse “şunu şöyle yaparsan daha hızlı öğrenirsin” dememiş olsaydı, muhtemelen ilk hafta bile pes ederdim. Mentor dediğin insan, saçma sapan sorularıma sabırla cevap verdi, hata yaptığımda surat asmadan düzeltti.

Daha sonra yurtdışında, Almanya’da ilk işime başladığımda, bu sefer mentor diye bir kavram yoktu. Herkes kendi başının çaresine bakıyordu. Kafada deli sorular: “Burada ne yapılır, kimden yardım istenir?” Cevap yok. Sistem tıkır tıkır işliyor ama insan zorlandığında resmen ortada kalıyor. O zaman anladım, mentor desteği sadece bilgi değil, güven de veriyor. Hata yapınca “acaba kovarlar mı” diye paniklemiyorsun, çünkü yanındaki adam “herkes hata yapar, önce bir dene” diyor.

Türkiye’de, özellikle büyük şehirlerde, mentorluk son yıllarda bayağı popülerleşti. LinkedIn’de her gün birileri “mentor arıyorum” diye yazıyor. Bunun nedeni açık: Rekabet aşırı arttı, herkes kendine yol gösterecek birini arıyor. Ama burada ince bir çizgi var. Her tecrübeli insan mentor olamaz. Gerçek mentor dediğin, seni yönlendirmekle kalmaz; bazen “hayır, bu yol sana göre değil” diyerek yolunu da keser. Her dediğini onaylayan insan mentor değil, yancıdır.

Üniversitede 3. sınıftayken, staj peşinde koşarken tanıştım ilk kez gerçek anlamda mentor desteğiyle. Okulda anlatılanlar kısır kalıyor, piyasada işler öyle yürümüyor. Bir abla vardı, PwC’de çalışıyordu; her ay düzenli buluşup CV’mi, LinkedIn profilimi, hatta e-postalarımı bile tek tek elden geçirmiştik. O yönlendirme olmasa, Erasmus sonrası İstanbul’a dönüp 6 ay işsiz gezecektim muhtemelen. İşin raconu şu: Mentor, senin göremediğin kör noktaları tek cümlede gösteriyor. Hangi sektörde kiminle iletişime geçmen lazım, hangi sertifika hiç işine yaramaz, ne zaman maaş pazarlığı yapman gerekir… Bunları kitapta yazmazlar. Kimseye “herkes mentor bulsun” gazı vermiyorum ama eğer kendi yolunu bulamıyorsan, birinin tecrübesine tutunmak hayat kurtarıyor.