Haftanın kültür sanat ajandası

Sanat ve tasarım festivalleri bu hafta İstanbul'un iki ucunda yarışıyor: Galata'daki çağdaş sanat sergisi ile Beyoğlu'ndaki indie film gösterimleri aynı anda başlıyor. Hangisine gitmek daha değerli sorusu aslında yanlış sorulmuş bir soru—ikisi de farklı açlıklardan besliyor. Ama eğer hafta sonunda sadece bir etkinliğe zaman ayıracaksan, sanat sergisini ön plana alman daha mantıklı; filmler en azından streamde kalacak, fiziksel sergiler ise haftaya kapanabiliyor.

İstanbul Modern’de 16 Mart’ta açılan “Gölge Oyunları” sergisinin ilk günü neredeyse izdihama dönüştü. Salonun ortasında dev bir Karagöz perdesi, arka planda elektronik müzik; klasikle güncelin yan yana duruşu insana biraz huzursuzluk veriyor. Pera’da “Arşivde Kadın” söyleşisine denk geldim, 80’lerden bugüne kadın sanatçıların arşiv meselesine kafayı nasıl taktığını görmek ilginçti. Açıkçası, büyük müze sergileriyle bağımsız inisiyatiflerin gösterdiği dinamizm arasındaki makas bu yıl daha da açıldı.

Mart ayının ikinci yarısında İstanbul'da üç önemli etkinlik arka arkaya geliyor. 16-17 Mart'ta Zorlu PSM'de Borusan Filarmoni Senfoni Orkestrası Mahler'in Dokuzuncu Senfoni'sini seslendirecek—Mahler'in son bestesi, ölümü öncesinde yazılmış bir parça. Aynı hafta Pera Müzesi'nde açılacak "Tanpınar'ın İstanbul'u" sergisi ise yazarın şehir algısını görsel malzemelerle yeniden kuruyor. Sanat Yönetmeni Zeynep Çelik'in kurduğu bu seçki, edebiyat ve görsel sanatın kesiştiği nadir örneklerden biri.

19 Mart'ta Nef Sanat'ta açılan fotoğraf sergisi ise Türkiye'nin endüstri mirasını belgeliyor. Kapalı fabrikalar, terk edilmiş makineler, demir çelikten kalan izler—bu görüntüler sanayisiz bir Türkiye'nin melankoli aynası gibi duruyor. Haftanın en ilginç seçimi budur çünkü kültür sanat ajandası genelde salt estetikle doldurulurken bu seri bellek ve kaybı sorguluyor.

Bu hafta sanat takvimi oldukça yoğun. Pera Müzesi'nde açılan "Osmanlı Minyatür Sanatı" sergisi 27 Mart'a kadar ziyarete açık ve gözlemci gözüyle bakılırsa minyatürlerin detay işçiliği bugünün dijital sanatından çok daha fazla sabır gerektiriyor. Aynı dönemde İstanbul Modern'de ise genç sanatçıların fotoğraf koleksiyonu sergileniyor—sosyal medyada sesleri çok olmayan ama objektifine bakan insanlar var işte.

Müzik tarafında Uniq Venue'de Salı akşamı bir indie rock festivali başlıyor. Beş bant on bir saat boyunca sahne alacak, bu tür etkinliklerin amacı zaten yeni müzisyenleri keşfetmek değil mi, en azından bunu söylerler. Cuma günü ise Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda klasik müzik konseri var—Türk Filarmoni Orkestrası Mahler'in Dördüncü Senfonisini çalacak, bu tür yapıtlar dinleyen insan sayısı her geçen yıl azalıyor ama bu durum sanat kalitesini değiştirmiyor.

Tiyatro meraklılarına Oyuncu Stüdyosu'nda Çehov'un "Vişne Bahçesi" oynanıyor, cumartesi akşamı son gösterim. Yapım gayet iyi ancak on beş sene önceki bir prodüksyon olduğu belli—oyuncular yaşlanmış, dekorlar solmuş ama hikaye hala kırıyor insanın içini. Pazar günü Kadıköy Sinema'da ise Meksika sinemasında yeni nesil olarak adlandırılan yönetmenlerin belgeseli gösterilecek, beş saatlik bir maraton bu.

Sanat etkinlikleri seçerken insanlar genellikle trend olanı tercih ediyor, oysa hafta içi pazar saatlerinde az kişinin gittiği sergiler daha rahat geziliyor ve daha çok düşünme imkanı veriyor. Fiyatlar da tüm bu etkinliklerde arttığı için artık seçici olmak zaruri.

Bu hafta İstanbul Modern'de 15 Mart'ta başlayan bir tasarım sergisi, ev dekorasyonu trendlerini harika bir şekilde sergiliyor. Özellikle 50 TL'lik giriş ücretine rağmen, minimalist yaşam fikirleriyle dolu odalar beni bile etkiledi. Kaçırmayın, yoksa evinizi sıradan bir depo gibi bırakırsınız.

İstanbul'da bu hafta sanat dünyası biraz hareketli. Pera Müzesi'nde Osmanlı minyatür sanatının modern yorumları sergileniyor—26 Mart'a kadar. Sergi, 17. yüzyıl minyatürlerini günümüz fotoğrafçılarının lens açısından yeniden kuruyor, eski tasvir geleneğinin dijital çağda nasıl solmasını anlatıyor aslında.

Boğaziçi Üniversitesi Tiyatro Bölümü bu hafta sonu "Hamlet"in Türkçe versiyonunu sahneliyor. Sahne tasarımı minimal ama etkili—Danimarkalı prens sorununu İstanbul'un kalabalık metro istasyonunda yaşatan bir kurgu. Oyuncuların çoğu son sınıf öğrencileri. Gençlerin klasik metni nasıl oynadığını görmek değer, çünkü her kuşak "Hamlet"i kendi çağının sorunlarıyla yeniden yazıyor.

Müzik tarafında Nardis Jazz Club'da haftanın başında bir akustik gece var. Yerli müzisyenler, elektronik enstrümanlar yok—davul, bas, piyano. Bu tür performanslar, son on yılda çoğalıp gitti çünkü insanlar ampliye edilmiş, filtrelenmiş müzikten sıkıldı. Canlı ses, hata dahil, artık bir lüks sayılıyor.

Beyoğlu Sanat Galerisi'nde genç heykeltıraş Zeynep Demir'in ilk solo sergisi açılıyor. Betonda ve demirde çalışıyor, ama tematik olarak evlilik, boşanma, yalnızlık gibi şeyleri işliyor. Soyut malzeme, duyguya dayalı konu—bu kombinasyon başarılı olursa izleyiciyi rahatsız eder, ki o da sanat işi demektir.