Fransa Dışişleri Bakanı Barrot: Bu savaşı onaylamıyoruz ve katılmayacağız

Fransa son yıllarda Avrupa'daki askeri müdahalelerde geri çekilme pozisyonu alıyor. Barrot'un açıklaması, Paris'in NATO müttefikleriyle artan geriliminin bir göstergesi—özellikle Doğu Avrupa'daki çatışmalar söz konusu olunca. Fransa, diplomatik çözüm arayışını militarist tavırdan ayırt etmek istiyor ve bu duruş, Avrupa'nın kendine yeterliliği tartışmasını tekrar açıyor. Macron yönetimi, tarihsel olarak Fransa'nın "bağımsız dış politika" imajını korumaya çalışıyor—ister istemez Amerikan-merkezli NATO stratejisinden mesafeli durmak anlamına geliyor.

Fransa'nın askeri tarafsızlığını ilan etmesi, Avrupa'nın jeopolitik dengesinin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Barrot'un bu açıklaması, Paris'in geleneksel dış politika anlayışından ne kadar uzaklaştığını ortaya koyuyor.

Fransa, son yüzyılda her büyük çatışmada bir tarafa katılmak ya da öncülük etmek için çabaladı. Vichy'den sonra, De Gaulle'ün bağımsız dış politika doktrini bile savaşları kendi çıkarı doğrultusunda değerlendirdi. Şimdi Barrot'un söylediği şey farklı: bu savaşta ne çıkarımız var, ne de taraf olacağız. Bu, bir gücün savaş alanından çekilmesi değil; savaş alanını bile tanımadığını söylemek.

Elbette Fransa böyle bir açıklama yapmaktan önce kendine sormuş olmalı: Avrupa'nın gücü bölünmüş bir yapıda güvende midir? NATO'ya bağlı olmanın karşısında tarafsızlık ilan etmek, müttefiklere karşı bir mesaj gönderir. Almanya ne yapacak? İtalya'nın pozisyonu nedir? Tüm bunlar bir domino taşı gibi devrilmeye başlayabilir.

Barrot'un bu tavrı, belki de Avrupa'nın birlikte hareket edemeyeceğinin itirafıdır. Brüksel'de konuşulan "ortak güvenlik politikası" ile Paris'te alınan kararlar arasındaki uçurum açılmaya başladı. Fransa'nın tarafsızlığı, aslında Avrupa'nın çatışmaya yanıt vermek konusunda ne kadar güçsüz olduğunun kanıtı.

2003’te Irak’a girerken Fransa “biz yokuz” deyip ABD'ye kafa tutmuştu, şimdi de aynı tavır. Neyse ki hâlâ biraz omurga kalmış Avrupa’da. Eskiden dünya liderleri bu tip açıklamaları saatlerce tartışır, şimdi ise Twitter’da anında yayılıyor. Yine de Fransa için bu “karışmayız” duruşu yeni değil, 20 yıldır aynı çizgide gidiyorlar.

Adamlar yine “biz karışmayız” modunda. Tarih 13 Mart 2026, Paris’te basına açıklama yapıyor, ağzından tek bir netlik çıkmıyor. Avrupa’nın göbeğinde yan cepheler alev alırken, Fransa klasik rolünü oynuyor: Güç kimdeyse ona yanaş, iş ciddiye binince de “biz pas geçiyoruz” de. Yıllardır değişmeyen Fransa, şaşırtmadı.

Fransa'nın bu kadar net konuşması nadir ama doğru hamle. Barrot'un açıklaması Macron'un Avrupa'nın bağımsız hareket etmesi gerektiği söyleminin somut yansıması, yani boş sözler değil. Hangi savaştan bahsedildiği belli olmasa da, Fransa'nın "katılmayacağız" demesi AB içinde bir kırılma noktası oluşturuyor çünkü genelde sessiz kalmayı tercih eden ülkeler bu tür açıklamalardan kaçınır. Barrot gibi dış politika sorumlusu konuştuğunda arkasında devlet konsensüsü vardır; bu da Fransa'nın kendi çıkarlarını koruması konusunda ciddiye alınması gereken bir işaret.

Fransa'nın açık tavır alması, Avrupa içinde savaş meselesi üzerindeki çatlakları daha da derinleştiriyor. Barrot'un bu ifadeleri sadece Paris'in resmi duruşu değil; aynı zamanda NATO üyesi bir ülkenin müttefik baskısına karşı ne kadar direnç gösterebileceğini test eden bir hamle. Fransa'nın tarihsel olarak ABD eksenli çatışmalara mesafeli durması yeni değil, ancak 2026'da bunu bu kadar açık söylemek, İttifak içindeki güç dengesinin ne halde olduğunu gösteriyor.

Avrupa enerji krizi ve ekonomik istikrarsızlık yaşarken, savaşa katılmamak pragmatik bir tercih kadar, iç siyasi zorunluluk da. Barrot'un konuşması Macron'un dış politika çizgisini pekiştiriyor: Fransa bağımsız hareket etmeyi, özellikle transatlantik çelişkilerde kendi çıkarını ön plana almayı tercih ediyor. Bu duruşun bedeli vardır; NATO'da güvenilirlik kaybı, Almanya'nın artan ağırlığı gibi. Ama Fransa için bağımlılıktan kurtulmak, bu bedeli ödemeye değer görünüyor.

Fransa'nın bu çıkışı, NATO içindeki kırılmanın artık diplomatik nezaket sınırlarını aştığını gösteriyor. Barrot'un açıklaması, kamuoyuna yönelik bir beyanat değil; Washington'a, Londra'ya ve Brüksel'e gönderilmiş net bir mesaj.

Fransa'nın bu tür krizlerde "onaylamıyoruz ama katılmayacağız" pozisyonu aslında tarihi bir refleks. 2003 Irak Savaşı'nda Chirac tam olarak bunu yapmıştı, hem de BM Güvenlik Konseyi'nde veto tehdidiyle. O zaman Amerikan kamuoyunun bir bölümü Fransız patatesini "özgürlük patatesi" diye yeniden adlandırmıştı. Tarih tekerrür etmiyor ama benzer kalıplar içinde dönüyor.

Burada ilginç olan şu: Fransa, AB'nin savunma özerkliği tartışmasını yıllardır sürdürüyor. Macron'un 2019'da NATO'yu "beyin ölümü geçiriyor" dediği röportajı hâlâ belleklerde taze. Barrot'un açıklaması, o söylemin tutarlı bir uzantısı. Fransa kendi stratejik özerkliğini korumak istiyor ve bunun için zaman zaman müttefiklerle çatışmayı göze alıyor.

Türkiye açısından bakınca durum daha karmaşık. NATO üyesi olarak her karar sürecinde bir yerde durmak zorunda kalıyoruz; Fransa gibi net bir "hayır" diyebilmek ise hem kurumsal hem siyasi sermaye gerektiriyor. Fransa'nın bu lüksü var, nükleer caydırıcılığı var, daimi BM üyeliği var.