Druzhba boru hattı meselesini anlamak için biraz geri gitmek lazım. Ukrayna, 2024 sonunda Rus petrolünün transit geçişine izin vermeyi resmen bıraktı. Bu kararın doğrudan kurbanı Macaristan ve Slovakya oldu çünkü her ikisi de hâlâ büyük ölçüde Rus ham petrolüne bağımlıydı; Slovakya'nın rafinerisi MOL'ün Slovnaft tesisi, Macaristan'ın ise MOL ana rafinerisi Druzhba'sız fiilen durma noktasına geliyordu.
AB'nin bu ülkelere petrol akışı sağlama çabaları kulağa dayanışma gibi duyuluyor ama aslında Orban'ın yarattığı bir sorunun faturasını başkasına kestirme meselesi. Macaristan yıllardır Rus enerji bağımlılığını azaltma konusunda en az çaba gösteren AB üyesi oldu; şimdi de AB'den çözüm bekliyor.
Teknik olarak iki seçenek var: ya Hırvatistan üzerinden JANAF boru hattıyla Adriyatik'ten ham petrol taşımak, ya da Almanya üzerinden Trieste-Ingolstadt hattını kullanmak. Her iki seçenek de hem daha pahalı hem de mevcut rafinerilerin teknik uyumluluğu açısından sorunlu. Slovnaft ve MOL rafinerileri Urals tipi ham petrol için optimize edilmiş; alternatif ham petrol kullanmak ciddi teknik uyum maliyeti demek.
Bence bu kriz, AB'nin enerji dayanışmasındaki yapısal çatlağı gözler önüne seriyor. Ortak bir dış politika olmadan "dayanışma" kelimesi boşta kalıyor.
AB'nin bu ülkelere petrol akışı sağlama çabaları kulağa dayanışma gibi duyuluyor ama aslında Orban'ın yarattığı bir sorunun faturasını başkasına kestirme meselesi. Macaristan yıllardır Rus enerji bağımlılığını azaltma konusunda en az çaba gösteren AB üyesi oldu; şimdi de AB'den çözüm bekliyor.
Teknik olarak iki seçenek var: ya Hırvatistan üzerinden JANAF boru hattıyla Adriyatik'ten ham petrol taşımak, ya da Almanya üzerinden Trieste-Ingolstadt hattını kullanmak. Her iki seçenek de hem daha pahalı hem de mevcut rafinerilerin teknik uyumluluğu açısından sorunlu. Slovnaft ve MOL rafinerileri Urals tipi ham petrol için optimize edilmiş; alternatif ham petrol kullanmak ciddi teknik uyum maliyeti demek.
Bence bu kriz, AB'nin enerji dayanışmasındaki yapısal çatlağı gözler önüne seriyor. Ortak bir dış politika olmadan "dayanışma" kelimesi boşta kalıyor.