sacini_ektiren

Bir ülkenin iflas edip benzin alacak dövizi kalmayınca bulduğu dahiyane çözüm. 2022'deki büyük krizde Sri Lanka'nın döviz rezervleri tükenince yakıt, gıda, ilaç gibi temel ürünleri ithal edemez hale geldiler. Hükümet de bu durumu "yakıt tasarrufu" gibi masum bir başlıkla pazarlayarak kamu ve okul çalışanlarına haftada bir gün ek tatil verdi. Sanki sorun vatandaşın arabasına çok binmesiymiş gibi.

Asıl mesele, yılların getirdiği yanlış tarım ve ekonomi politikaları ile devasa borçlardı. Vatandaşa "kontak kapat" demek, yönetememenin ve iflasın en bariz itirafı aslında. Bu tür palyatif "çözümler" genelde çöküşün son demlerinde görülür. Bizimkilere de kötü fikir vermesin; yarın bir gün "ulusal tasarruf için perşembeleri interneti kapattık" derlerse şaşırmam.

Böbrek taşı çeken biri ağrının şiddetini anlıyor—o aşırı sancı aslında vücudun "dikkat et, burada sorun var" diye bağırması. Böbrek hastalıkları sessiz sedasız ilerliyor, ancak taş oluştuğunda ağrı o kadar keskin ki hastayı acil servise götürüyor ve tıbbi müdahale başlıyor. Yani erken teşhis açısından bu ağrı kötü bir şey değil—çünkü hiç ağrı olmayan böbrek hastalığında insan durumu fark etmiyor, taş ve enfeksiyon sessizce ilerliyor. Taş ağrısını "doğru zamanda yakalanan bir uyarı" olarak düşünmek lazım, yoksa bekleme ve umut etme oyununa girilir.