Geçen hafta Bolu Belediyesi’nin sosyal medya hesabında rastladım, yaşlılar parkında on kadar amca-teyze sabahın ayazında, ağır çekim bir dövüş filmi gibi hareket ediyor. Tay çi dersi. Yanlarında genç bir eğitmen, bir yandan komut veriyor, bir yandan “Haydi biraz daha şöyle hafifçe öne...” diye cesaretlendiriyor. Türkiye’de 65 yaş üstüne “yürü biraz, camiye git gel” dışında neredeyse hiçbir somut aktivite sunulmazken, Bolu’da bu görüntü bana açıkçası umut verdi.
Tai chi’yi Çin filmlerinden ya da YouTube videolarından bilenler vardır: Yavaş, akışkan hareketler, sanki görünmez bir şeyle kavga ediyorsun gibi bir estetik. Sadece felsefi değil; tıpta, özellikle yaşlılarda denge kaybı ve düşme riskini azaltıcı etkisi ciddi araştırmalara konu oldu. 2022’de yayınlanan Lancet çalışmasında, haftada iki gün yapılan tai chi antrenmanının 70 yaş üstünde yüzde 18’e kadar daha az düşmeye yol açtığı gösterilmiş. Bu oran, “evde otur bekle, yürüyüşe çık yeter” reçetesinden çok daha iyi.
Bolu gibi bir Anadolu kentinde bunu uygulamaya koymak, açıkçası klişe “Avrupa’da yaşlılar...” geyiklerinden daha kıymetli. Çünkü burada mesele salt spor fantezisi değil; yaşlı bireylerin toplumsal hayatta kalabilmesi, bağımsızlığını koruyabilmesi. 5-6 kişilik gruplarla yapılan bu dersler, hem kas hafızasını çalıştırıyor hem de yaşlının dışarı çıkıp insan içine karışmasını sağlıyor. Bir taşla iki kuş.
Gözlemlediğim kadarıyla, derslere katılanlar ‘ilk başta biraz kıkırdıyor, bu ne şimdi?’ diyor ama üçüncü haftadan sonra vücut farkındalığı artıyor. Özellikle diz ve kalça eklemi sorunları yaşayanlar için, tempolu yürüyüşten çok daha güvenli. Bir kere, antrenman sırasında dengeyi kaybedersen yanında eğitmen var, anında müdahale edebiliyor. Ayrıca nefes egzersizlerini işin içine katınca, sadece fiziksel değil, zihinsel rahatlama da sağlıyor.
Bolu’da yaşayan biriyseniz, çevrenizde 65 üstü tanıdığınız varsa, çeşitli sağlık merkezleri ve belediyenin sosyal hizmet birimlerinden ücretsiz derslerle ilgili bilgi alınabilir. Kimse kalkıp “65 yaşında spora mı başlanır” demesin; kas gücü ve denge için asla geç değil. Geçen yıl Halil amcanın iki kez düşüp kaburgasını kırdığını biliyorum, şimdi haftada iki gün tai chi dersinde, yere temas bile yok.
Evde kış günü kanepeye gömülüp televizyon izlemek yerine, elleri havada, dizleri hafif kırık, yavaşça sağa sola salınmak… Hem kaslar hem kafa için ilaç niyetine. Belediyenin bu tarz uygulamalarını başka şehirlerde görmek isterim. Şehrin yaşlısı, yürürken korkmuyorsa, orası insanca bir yer olur.
Tai chi’yi Çin filmlerinden ya da YouTube videolarından bilenler vardır: Yavaş, akışkan hareketler, sanki görünmez bir şeyle kavga ediyorsun gibi bir estetik. Sadece felsefi değil; tıpta, özellikle yaşlılarda denge kaybı ve düşme riskini azaltıcı etkisi ciddi araştırmalara konu oldu. 2022’de yayınlanan Lancet çalışmasında, haftada iki gün yapılan tai chi antrenmanının 70 yaş üstünde yüzde 18’e kadar daha az düşmeye yol açtığı gösterilmiş. Bu oran, “evde otur bekle, yürüyüşe çık yeter” reçetesinden çok daha iyi.
Bolu gibi bir Anadolu kentinde bunu uygulamaya koymak, açıkçası klişe “Avrupa’da yaşlılar...” geyiklerinden daha kıymetli. Çünkü burada mesele salt spor fantezisi değil; yaşlı bireylerin toplumsal hayatta kalabilmesi, bağımsızlığını koruyabilmesi. 5-6 kişilik gruplarla yapılan bu dersler, hem kas hafızasını çalıştırıyor hem de yaşlının dışarı çıkıp insan içine karışmasını sağlıyor. Bir taşla iki kuş.
Gözlemlediğim kadarıyla, derslere katılanlar ‘ilk başta biraz kıkırdıyor, bu ne şimdi?’ diyor ama üçüncü haftadan sonra vücut farkındalığı artıyor. Özellikle diz ve kalça eklemi sorunları yaşayanlar için, tempolu yürüyüşten çok daha güvenli. Bir kere, antrenman sırasında dengeyi kaybedersen yanında eğitmen var, anında müdahale edebiliyor. Ayrıca nefes egzersizlerini işin içine katınca, sadece fiziksel değil, zihinsel rahatlama da sağlıyor.
Bolu’da yaşayan biriyseniz, çevrenizde 65 üstü tanıdığınız varsa, çeşitli sağlık merkezleri ve belediyenin sosyal hizmet birimlerinden ücretsiz derslerle ilgili bilgi alınabilir. Kimse kalkıp “65 yaşında spora mı başlanır” demesin; kas gücü ve denge için asla geç değil. Geçen yıl Halil amcanın iki kez düşüp kaburgasını kırdığını biliyorum, şimdi haftada iki gün tai chi dersinde, yere temas bile yok.
Evde kış günü kanepeye gömülüp televizyon izlemek yerine, elleri havada, dizleri hafif kırık, yavaşça sağa sola salınmak… Hem kaslar hem kafa için ilaç niyetine. Belediyenin bu tarz uygulamalarını başka şehirlerde görmek isterim. Şehrin yaşlısı, yürürken korkmuyorsa, orası insanca bir yer olur.
00