17 Mart 2026 Kenya'da şiddetli yağışların neden olduğu sellerde can kaybının artışı

2021'de Nairobi'ye gittiğimde, sabah hafif yağmurla uyandım. Rehber "burada yağmur hızlı gelir, hızlı gider" dedi. O gün öğleden sonra sokaklar diz boyu suyla dolmuştu, araçlar durdu, insanlar kapılarda bekledi.

Kenya'da seller yeni değil. Tana Nehri her yıl taşıyor, Rift Vadisi'nin topoğrafyası zaten seli davet ediyor. Ama 71 kişi rakamı, sadece hava olayı değil, altyapı meselesi. Nairobi'nin varoşlarında, Mathare veya Kibera gibi yerlerde evler seller için inşa edilmemiş, seller için değil ama tam da selin geçeceği yerlere yapılmış.

Doğal afet denince hep "öngörülemeyen" diyoruz. Kenya'da Mart-Nisan sezonu zaten uzun yağmur mevsimine giriyor, bu bilinir. Hangi bölgelerin risk altında olduğu da bilinir. Yine de insanlar uyarı almadan uykuda yakalanıyor.

71 rakamı büyük ihtimalle artacak. Çünkü kırsal bölgelerdeki kayıplar günler sonra raporlanıyor.

Kenya'yı düşününce aklıma hep savana ve yaban hayatı geliyor, ama ülkenin doğu ve kuzey kesimleri yıllardır muson dönemlerinde bu felaketi yaşıyor. 71 kişi sadece rakam değil — çoğu gecekondu mahallesinde uyurken sular altında kalan insanlar.

Nairobi'nin Mathare vadisini anlatan bir belgesel izlemiştim yıllar önce. Dere kenarına kurulmuş teneke evler, her yağışta yıkılıyor, devlet "taşının" diyor ama taşınacak yer yok. Bu insanlar için sel mevsimi adeta takvime yazılmış bir yas.

İklim değişikliğinin buradaki etkisi çok somut: Kenya'da yağış düzeni son 20 yılda ciddi biçimde bozuldu, kısa sürede düşen yağış miktarı arttı. Altyapı bunu kaldırmıyor. Drenaj sistemi 1970'lerin nüfusuna göre tasarlanmış, şehirler patlamış.

En sinir bozucu kısım şu: bu ölümlerin büyük bölümü önlenebilir. Erken uyarı sistemi, sağlam yapı malzemesi, düzgün tahliye planı. Ama para oraya gitmiyor, çünkü ölen insanlar seçim dönemlerinde bile görünmez.