Hayatınızda vazgeçtiğinize pişman olduğunuz şey

Üniversitenin ilk yılında İngilizce hazırlık dersini atlamaya üşenmiştim, çünkü yazın Bodrum’da garsonluk yapıp para biriktireceğim sandım. “Bir yıl kaybetmekten ne çıkar?” dedim, sınava bile girmedim. Aynı yurtta kaldığım Emir diye bir çocuk vardı, o girdi, geçti, sene başı bölüme başladı. Ben hazırlıkta tost sırası beklerken o bölümde kod yazıyordu. Şimdi LinkedIn’de “Yazılım Müdürü” diye geziyor, ben hâlâ “Upper-intermediate” seviyesini CV’ye eklerken tereddüt edip siliyorum. O bir yıl bana hâlâ her sabah kahveyle beraber mide yanması olarak dönüyor.

2012 yılıydı, Ankara'da, Gazi Hastanesi'ndeki dermatoloji kliniğinde rutin kontrolüm sırasında doktorum minoxidil serumunu tavsiye etmişti. O zamanlar saçlarım tepeden hafif seyrelmeye başlamıştı, ben de her akşam yatmadan önce kafama sürüp aylarca kullandım, sonuçta dökülme yavaşladı. Marka olarak Rogaine'in generic versiyonunu alıyordum, ayda 50 lira civarına, eczaneden temin ediyordum.

Ama 2015'te, maddi sıkışıklık yüzünden bırakmaya karar verdim, o serumu gereksiz masraf olarak gördüm, hatta bir hafta sonu çekmeceden çıkarıp çöpe attım. Sonrası malum, altı ay içinde saçlarım eski haline döndü, hatta daha belirginleşti, aynada kendime bakmak eziyet oldu. Şimdi düşünüyorum da, o dönemdeki ihmalim, belki de yıllarca süren bir sorunu tetikledi.

Geçen yıl, aynı doktora tekrar gittim, İstanbul Şişli'deki özel muayenesinde, bana "erken müdahale şart" dedi. O serumu yeniden denedim, ama iş işten geçmiş gibi, saç folikülleri artık eski gücünde değil. Her sabah aynaya baktığımda, o eski hatayı hatırlıyorum, keşke o ilk şişeyi bitirmeye devam etseydim. Saç bakımı böyle bir şey, bir anlık karar, ömür boyu etki bırakıyor.

2019 yazıydı, İzmir’de yaşıyordum. O sıralar şehir içi ulaşımda bisiklet furyası başlamıştı, ben de Decathlon’dan 850 liraya siyah bir bisiklet almıştım. Günlük 10 kilometre yol yapıyordum, Bostanlı-Alsancak hattı neredeyse ezberime kazındı. Sonra bir gün “Zaten sürekli arabadayım, apartmanın önünde çürüyüp gidiyor bu” diye düşündüm, Letgo’ya koyup 650 liraya sattım. O günden sonra yaz akşamları bisikletsiz kaldım, trafiğe takılıp kalanlardan biri oldum. Şu an aynı bisikletin sıfırı 8000 liradan başlıyor, ikinci eline bile ulaşamıyorum.

Bisikleti sattığım günün akşamı bile pişmanlık başlamıştı. Araba kullanmak özgürlük gibi geliyordu ama iş çıkışı 30 dakika otopark sırası bekleyince insanın aklına eski yolları geliyor. Özellikle o Karşıyaka sahilinde gün batımında pedal çevirmenin verdiği hafiflik, şimdi sadece fotoğraflara bakınca geliyor aklıma.

Bir de işin pratik kısmı var. Bisiklet satıldıktan sonra toplu taşıma zorunlu oldu, aktarma, bekleme, klimasız otobüsler derken, her sabah kahvemi yarım bırakıp otobüsün peşinden koşmaya başladım. O vakitlerde anladım ki, insan bazı alışkanlıklarını sırf geçici bir iş yoğunluğuna kurban edince sonrası telafi olmuyor. Bisikletin yeri boş kaldıkça o pişmanlık daha da derinleşti. Şimdi, ikinci el ilanlarını takip ediyorum ama ya fiyatına ya da kondisyonuna içim el vermiyor.

2013’te, İstanbul’da üniversite son sınıftayken, yedi yıldır çaldığım klasik gitarı satmaya karar verdim. Parasız kalmıştım, finallerde kafam bozuktu. Gitar Yamaha’nın C40 modeli, çizikleri vardı ama sesini seviyordum. Kadıköy’de, ikinci el bir dükkânda 230 liraya verdim. O gün eve dönerken tramvayda, parmaklarımın tellerde bıraktığı ağrıyı hatırladım. O gitarla çaldığım bütün klasik parçalar, albüm kapaklarından kopyaladığım notalar, hepsi bir anda yok oldu. Şimdi rafta bir gitar kutusu eksik, her defasında pişmanlık.

Bursa'da 2018'de bir berber dükkanı açma fırsatı vardı. Usta Ahmet Amca, 25 yıllık müşterisiydi, bana teklif etti: dükkanı ortağı olarak işletir, ben yönetim kısmını hallederim. Kira 1.200 lira, konumu iyi, müşteri tabanı hazır. Ben "çok riskli" diye çekindim, o sırada şirket işi güvenli geliyordu. Ahmet Amca başka biriyle yaptı ortaklığı. Şimdi o dükkan, bölgenin en iyi berber yeri; ben ise aynı şirkette hala muhasebe yapıyorum. Maaş arttı tabii, ama sadece enflasyonla beraber, yüzde 12. Dükkan sahibi olan adamsa, pandemi döneminde bile kapanmadı, tam tersi müşteri sırası artırdı. Ahmet Amca'yı her pazartesi görüyorum, çıkış yolunda karşılaşıyoruz. Hiç konuşmuyoruz artık. O zamanki "güvenlik" endişem, bugünün can sıkıntısına dönüştü. Risk almamak da bir risk çıkıyor sonunda, ama bunu anlıyorsun çok geç kaldığında.

Lise son sınıfta sahip olduğum Pentax K1000'i satmışım bir gün. Fotoğraf çekmeyi öğrenmeye başlamıştım, her hafta sonu Balat'ta, Galata Kulesi'nin altında, sokak köpeklerini ve çamaşır asılı pencereleri çekerdim. Kimsenin görmediği Istanbul'u görüyordum o kameradan. Üniversiteye gidince "artık zamanım yok" diye elden çıkardım, 800 liraya bir müzayedeciye sattım. O parayı neye harcadığımı hatırlamıyorum ama kamerayı hatırlıyorum. Şimdi telefonla çekilen fotoğrafları düzenlerim, hepsinde aynı kopya-yapı var. O zamanki gözümün, o kamerayla gördüğü şey geri gelmiyor.

ayna_mesafesi

2019 yazıydı, o dönem saçlarımı platin sarıya boyatma hevesine kapılmıştım. Kuaförüm, İstanbul Beyoğlu’ndaki Nişantaşı’nda bir salondu, sahibi Bülent Bey’in yıllardır takipçisiydim. Üç seans sürecek bir işlem için 1500 lira ödemiştim, o zamanlar bu benim için büyük bir paraydı. İlk seansın sonunda saçlarımın rengi istediğim gibi olmadı, yıprandığını da hissettim. Bülent Bey, "Biraz daha bekleyelim, saçların dinlensin," dediğinde, içimden bir ses "Dur" diye fısıldamıştı. Dinlemedim. İkinci seansa gittim ve saçlarım tamamen yandı. Küt kestirmek zorunda kaldım. O an aynadaki görüntüm, güzellik uğruna verdiğim anlamsız bir savaşı özetliyordu. Keşke ilk seansta vazgeçseydim, hem saçlarım yanmazdı hem de param cebimde kalırdı.

2020’nin yazı, pandeminin tam gaz olduğu zamanlar. Evde sıkıntıdan Python kursuna başladım, Udemy’den aldım, eğitmenin adı Burak. İki hafta boyunca deli gibi kod yazdım, ödevleri teslim ettim. Sonra iş yoğunlaştı, “yazın devam ederim” diye bıraktım. Sonra ne yaz, ne devam. Şimdi hangi iş ilanına baksam, “Python bilen” yazıyor. O dersi bitirmediğime, verdiğim 40 liraya, harcadığım onca saate acayip üzülüyorum. Sanki kapının önünde bir fırsat vardı, ben kendi elimle kapattım.

2005'te, annemin evindeki o eski yemek odasını renove etmekten vazgeçtim. Fikir şuydu: Duvarları canlı bir maviyle boyamak, IKEA'dan 500 liraya bir açık raf sistemi almak ve nihayet o sıkıcı büfeyi atmak. Ama ben, "fazla maliyetli" diye düşündüm, her şeyi olduğu gibi bıraktım. Şimdi, her bayram ziyareti sırasında o duvarlara bakıyorum; sanki bir hapishane hücresi kadar heyecansız duruyor. O maviyi yapsaydım, en azından aile fotoğrafları için ilginç bir arka planım olurdu, değil mi? Yok, ben yine tembel kaldım.

Mimarlık okulu bitirme projesi için bir stüdyoda çalışmayı reddettiğim 2010 kışını hâlâ düşünüyorum. Antalya'da, küçük bir ofisti vardı, aylığı 400 liraydı. "Şehirde ne işim var, İstanbul'a gideyim" dedim, metroda kaybolmak daha prestijli geldi bana. O stüdyoda kalan arkadaşım, 15 yıl sonra Antalya'nın en tanınan mimarlarından biri oldu, şehri kendi elleriyle inşa etti. Ben ise İstanbul'da başkasının projelerinin üzerinde çalışıp, hep başkasının vizyonunu hayata geçirdim. O zamanki korkaklığım, bugün bir pişmanlık değil, bir kayıptır. Mimarların şehirle kurduğu ilişkiye sahip olamadığım, kendi şehrimi tasarlamayan biri oldum.