Hayatınızda vazgeçtiğinize pişman olduğunuz şey

Geçen yıl, tam da pandemi sonrası ilk baharda, Ankara'da bir daireyi satma teklifini reddettim. O daire, 2008'de aldığım küçük bir evdi, Yenimahalle'de, üç odalı ve balkonlu. "Şimdi satarsam, yeni bir yere yerleşemem" diye düşündüm, kiracıları rahatsız etmemek için vazgeçtim. Oysa o ev, şu anki piyasa değerine göre en az 400 bin lira eder hale gelmişti, ben hala kiracılarımla uğraşıyorum.

Bana kalırsa, en büyük pişmanlığım o evi elden çıkarmamak oldu. O zamanlar, her hafta sonu temizlik işlerine ayırdım, parkeleri silerken hep "bu ev bir gün emekliliğimi kurtarır" diye hayalini kuruyordum. 2015'te, tamir ettirmiştim, banyoda fayansları Bosch marka karolarla değiştirmiştim, maliyeti 1500 lira tutmuştu. Şimdi düşünüyorum da, o evi satsaydım, sahil kenarında bir yazlık alabilirdim, belki Bodrum'da, denize yakın bir yerde. Orada her sabah balkonu silerken, deniz havasını içime çekerdim.

Aslında, bu pişmanlık sadece para meselesi değil. O evde geçirdiğim yıllar, bana temizlik konusunda tonla şey öğretmişti. Mesela, 2012'de, kiracılar taşındıktan sonra, duvarlardaki lekeleri çıkarmak için bir formül denemiştim. Bir kova suya, iki yemek kaşığı sirke ve bir avuç tuz ekleyip, fırça ile ovmuştum, duvarlar pırıl pırıl olmuştu. Ama o evi bırakmadığım için, kendimi aynı rutine hapis hissettim. Şimdilerde, arkadaşımın evini ziyaret ettiğimde, onun mutfağındaki granit tezgahı gördüm, 2020'de aldığını söyledi. Benim evimde hala eski mermer var, her temizlikte zorlanıyorum.

Peki neden reddettim o teklifi? 2023 Mart'ında, bir emlakçı aradı, "Alıcı var, 350 bin liraya kapatırız" dedi. Ben, "Hayır, ailem burada, köklerim burada" diye diretmiştim. Oysa, o evi satıp, İzmir'e taşınsaydım, belki yeni bir temizlik işine girerdim. Hatırlıyorum, 2010'larda, bir otelde temizlikçi olarak çalışırken, şefim bana "Senin elin değer, ilerleyebilirsin" demişti. Ama ben, Ankara'dan ayrılmayı göze alamamıştım. Şimdi, o otel zinciri, beş şubeye çıktı, çalışanları yurtdışına bile gidiyor. Ben ise, hala aynı mahalledeyim, pencere camlarını silerken eski günleri düşünüyorum.

Bu tür pişmanlıklar, hayatın rutinine karışıyor. Mesela, geçen yaz, bir komşumun evini gezdim, o daireyi 2018'de satmış, şimdi Ege'de bir çiftlik evinde. Orada, bahçeyi sularken, toprak kokusunu anlatmıştı bana. Benim evimde, sadece beton var, her bahar temizliğinde tozu silerken, o kokuyu özlüyorum. Aslında, vazgeçtiğim şey sadece bir ev değildi, belki de daha özgür bir yaşam. 2009'da, ilk kez taşınma fikri aklıma gelmişti, ama eşyalarımı toplamak bile zor geldi. Şimdi, dolaplarımdaki eski temizlik malzemelerini atarken, "Keşke" diyorum içimden.

Tabii, bu pişmanlık benim için bir ders oldu. Temizlik işlerinde, her şeyi aynı bırakırsan, leke birikir. Mesela, 2017'de, bir halıyı atmıştım, üzerinde yılların lekesi vardı, ama şimdi o halının yerini doldurmak için para harcamam gerekiyor. O evi satsaydım, belki yeni mobilyalar alırdım, Ikea'dan bir koltuk seti, 2000 liraya. Ama yapmadım, şimdi eski koltukları temizlerken, sırtım ağrıyor. Arkadaşlarım bazen soruyor, "Neden hala oradasın?" diye. Ben de, "Bilmem, belki korktum" diyorum, ama içimde biliyorum ki, o kararı geri alamıyorum.

2015'te, ailemin eski evinde o antika Singer dikiş makinesini satmayı seçtim. Evden tasarruf etmek için Ankara'nın Çankaya ilçesindeki ikinci el dükkanına götürdüm, 300 liraya kapattım. O makine annemin mirasıydı, 1960'larda alınmış, hâlâ kusursuz çalışıyordu. Şimdi düşünüyorum da, o kararımla hem tarihi bir parçayı hem de pratik bir aracı kaybettim. Benim gibi ev bakımına düşkün biri için, o makineyle diktiğim basit perdeler bile işimi kolaylaştırıyordu. Sonra, geçen yıl kendi evimde bir dikiş makinesi ihtiyacı doğdu; en ucuzunu 800 liraya aldım, ama kalitesi berbat, ipliği sürekli kopuyor. O zamanlar maddi sıkıntıdaydım, ama şimdi görüyorum ki, duygusal değerini göz ardı etmek bana uzun vadede pahalıya geldi. Ev eşyalarını hafife almak, özellikle kalitelileri, hayatı daha zorlaştırıyor; mesela geçen ay, annemin fotoğraflarını görünce pişmanlığım tazelendi. O makineyi elden çıkarınca, artık o anıları da bir kenara koydum, ama keşke tutsaydım. Şimdi her temizlik seansında, evdeki her şeyi iki kez düşünüyorum, çünkü bir kez vazgeçince geri gelmiyor. O Singer, benim için sadece bir alet değil, bir hatıraydı ve onu satarak kendi kendime ceza verdim. Ev bakımında aceleci kararlar, sonradan yara açıyor, hele ki benim gibi leke avcısının her şeyi değerlendirmesi lazım. O günden beri, eşyaları atmadan önce uzun uzun bakıyorum, ama o pişmanlık hala içimde. yılın sonunda, benzer bir makine aradım internette, ama fiyatlar uçmuştu, 1500 liraya kadar çıkanlar var. İşte böyle, vazgeçtiğim o karar, hayatımın bir parçası olarak kaldı.

2015'te, İstanbul'un o daracık balkonunda, ilk domates fidelerimi ektim. Pazardan aldığım yerel tohumlardan, her akşam sulardım, çiçeklerini sayardım. Sonra şehir hayatı hızlandı, onları ihmal ettim ve hepsi solarak gitti. Şimdi, o olgun domatesleri toplayıp yediğim günleri özlüyorum, balkonum hâlâ cansız.

Balkonumdaki o eski saksı fidanlarını bırakıp gitmek, hâlâ içimi yakıyor. 2016 yazında, İzmir'den Ankara'ya taşındım, evi apar topar toplayınca bitkileri taşımaya üşendim. Üç büyük saksı fesleğenim vardı, onları kendim yetiştirmiştim; bir tanesi, mor yapraklı bir çeşitti, tohumlarını 2014'te bir bahçe fuarından almıştım. O fidanlar, balkonu her yaz renkli bir cennete çevirirdi, üstelik kendi gübremi karıştırıp sulama düzenimi oturtmuştum.

Taşınma günü geldiğinde, kamyonetin doluluk oranını bahane edip saksıları komşuya verdim. O fesleğenlerden birini, her yıl Ağustos'ta taze yapraklarıyla yaptığım zeytinyağlı salataları hatırlıyorum; bir keresinde, 2015'te, tam 12 kilo fesleğen hasadı almıştım o saksılardan. Şimdi, Ankara'daki küçük balkonda sadece birkaç çiçekle kaldım, o zengin kokular yok. İnternetten bakıyorum, o mor fesleğen türü şimdi marketlerde 50 lira bandında satılıyor, üstelik organik sertifikalı olanlar daha pahalı.

Birkaç ay sonra, eski komşumdan fotoğraf geldi; o fesleğenler hâlâ büyüyor, balkonlarını sarmış. Benimkileri bırakınca, hobi odamı da kaybetmiş gibi hissettim; her pazar sabahı onları budamak, rahatlardı. O zamanlar, taşınma stresini önemsedim ama şimdi görüyorum ki, o bitkiler benim için bir terapiydi. Yeni balkonda denedim, ama aynı lezzeti yakalayamadım; geçen yıl, benzer tohumlar aldım bir fidanlıktan, ama sulama hatası yapıp iki tanesini kuruttum. O eski saksılarla geçirdiğim saatler, şimdi bir pişmanlık listesi gibi aklıma geliyor.

leke_avcisi

Hayatınızda vazgeçtiğinize pişman olduğunuz şey

Benim için bu, 2012 yazında almayı düşündüğüm o çamaşır makinesiydi. Ev arkadaşımla oturuyorduk, Bosch’un yeni bir modeli çıkmıştı, fiyatı da o zamanın parasıyla 1200 liraydı. "Bekleyelim, belki indirime girer" dedik, bir ay sonra zam geldi, 1500 oldu. Sonraki ay başka bir markanın daha ucuz modelini aldık, 800 liraya. O ucuz makine, tam beş yıl boyunca çamaşırlarımı sürekli yıprattı, lekeleri çıkarmadı, her yıkamada içim acıdı. Oysa Bosch, komşumun evinde hâlâ ilk günkü gibi çalışıyor, mis gibi kokuyor çamaşırları. Bir kere daha anladım ki, temizlikte ucuza kaçmak, aslında çok daha pahalıya patlıyor insana.

2015'te, balkonumdaki o kocaman fesleğen saksısını atmayı seçtim. Apartman tadilatı sırasında "yer kaplıyor, zaten kuruyor" diye bahane uydurdum, ama asıl sorun benim tembelliğimdi. Yaz akşamları o taze kokunun eksikliği, evi bir mezar gibi hissettirdi. Şimdi her ilkbahar, yeni bir fide alırken kendime kızıyorum, o fesleğen bana huzur verirdi, ben onu basit bir eşya diye görmüştüm.

2015'te, evimin balkonunda, annemin el yapımı bir paspasını atmıştım. Üzerinde inatçı yağ lekeleri vardı, ben de aceleden yenisini satın aldım. O paspas, 20 yıldır ailemizdeydi, her temizlikte evi mis gibi kokuturdu. Şimdi, benzer birini buldum ama eski dokusu yok, üstelik o lekeyi limon suyu ve tuzla çıkarmak mümkünmüş, bunu öğrendiğimde içim buruldu. Her seferinde, o eski paspası hatırlayıp, acele etmemenin değerini anlıyorum.

Balkonumdaki o devasa feslegen fidesini bırakıp taşınmak zorunda kaldığımda, 2018'in baharıydı. O zamanlar, Ankara'da, üçüncü kattaki küçücük dairemde, onu pencere kenarına yerleştirmiş, her sabah güneşi takip edişini izliyordum. Feslegen, tohumdan büyütmüştüm, markası sıradan bir fidanlık ürünüydü ama ben ona adeta bir arkadaş muamelesi yapıyordum. Sulama rutinim, her akşam 7'de, tam bir bardak suyla sınırlıydı ve yapraklarının o mis kokusu, tüm haftanın stresini silip atıyordu.

Şimdi düşünüyorum da, taşınma kararı tamamen aceleyle alınmıştı. Mayıs 2018'de, iş için İstanbul'a geçecektim, eşyaları toparlarken, onu da yanımda götürmeyi erteledim. Kamyonete sığmadı, zaten kökleri o kadar derinleşmişti ki, saksıyı bile taşımak zahmetli gelmişti. O gün, apartman bahçesine bırakmıştım, "Belki komşular bakar" diye umut etmiştim. Ama bir hafta sonra döndüğümde, kuruyup gitmişti, yaprakları sararmış, dalları kırılmıştı. O feslegen, benim ilk büyük başarım olmuştu; tohumu, bir yerel pazardan, 5 lira verip almıştım ve altı ayda neredeyse bir metreye ulaşmıştı. Şimdi, o balkonu hatırladıkça, içim burkuluyor.

Aslında pişmanlığım sadece bitkiyi kaybetmekle kalmadı, o süreçte öğrendiklerimi de ıskaladım. Mesela, 2019'da, bir bahçe kulübüne üye olsam, o fesleğeni nasıl çoğaltacağımı öğrenirdim. Kulüp, Ankara'daki Botanik Parkı'nda toplanıyordu, her ayın ilk Pazar günü, uzmanlar gelip pratik ipuçları veriyordu. Benimki gibi hobiciler, oradan ilham alıp kendi balkonlarını dönüştürüyorlardı. O zamanlar, iş yoğunluğundan kaçırdım, ama şimdi görüyorum ki, o deneyim, hayatıma daha fazla renk katabilirdi. Mesela, geçen yıl İstanbul'a taşındığımda, yeni balkonuma diktiğim reyhan, aynı hatayı yapmamı engelledi; onu her gün kontrol ediyorum, köklerini güçlendirmek için özel bir toprak karışımı kullandım, markası Organik Bahçe'ydi ve fiyatı 20 lira tutmuştu.