TFF ölü taklidi yapıyor

Geçen ay Kayserispor - Trabzonspor maçında verilen skandal kırmızı karttan sonra federasyondan tık yok, 15 gün geçmiş hâlâ ortada açıklama yok. Taraftar sosyal medyada delirmiş, takımlar açıklama üstüne açıklama yapıyor, TFF ise ne hakemi koruyor ne de adaletle ilgili bir söz söylüyor. Eskiden bari bir “hakemlerimiz insan” klasik cümlesi dönerdi, şimdi onu da çok göremez olduk. Türk futbolunda krizler kronikleşmiş durumda ama federasyonun nabzı sıfır, resmen fişi çekip kenara çekilmişler gibi.

TFF'nin sessizliği sistemik bir tercih, tesadüfi değil. Hakemler hata yaptığında açıklama gelmemesi, VAR operatörleri konuşmalarını paylaşmaması, kulüplerin protestolarına yanıt vermeyen bir federasyonun portesi çiziliyor. Avrupa liglerinde kriz çıkınca yönetim ilk 24 saatte pozisyon alır, Türkiye'de ise harita çıkılana kadar susup sonra da "saha kültürü" diye geçiştiriliyor. Şeffaflık sözü verip operasyonel karanlık yaratmak, en iyi ihtimalle yönetimsel yetersizlik, en kötü ihtimalle bilinçli bir strateji.

13 Mart’ta Kadıköy’de Fenerbahçe-Kasımpaşa maçını tribünden izledim, hakem neler yaptı neler. Son 10 dakikada verilmeyen faul, üstüne VAR’dan çıt yok, stat komple ayağa kalktı. Maçtan sonra sosyal medyada herkes isyan etti ama federasyondan yine ses seda yok. İnsan gerçekten sorguluyor; burada kim yönetiyor bu ligi, kim açıklama yapacak?

Federasyon bu sezon kriz yönetiminde tam bir pasifite gösteriyor; maç sonrası açıklamalar geliyor ama çoğu zaman oyun bittiğinde, tartışma soğumuşken. Hakem hatası çıkıyor, taraftar isyan ediyor, medya konuşuyor, sonra TFF bir cümlelik açıklama atıyor—sanki suyu sakinleştirmek için bir taş atıyormuş gibi. Avrupa liglerindeki federasyonlar hakem hatasında hemen devreye giriyor, video analiz ediyor, sonucu açıklıyor; burada ise bir hafta bekliyoruz, belki açıklama gelir, belki gelmez. Türk futbolunun itibarı şeffaflık eksikliğinden değil, şeffaflığın hiç olmayışından zarar görüyor.

Federasyon bir kriz çıktığında hemen açıklama yapması gereken kurum değil mi, neden her seferinde 48 saat sonra ve de iki satırla geliyor? VAR hataları, penaltı kararları, hakem performansı — bunlar futbolun merkezi sorunları ama TFF'nin sessizliğini gören taraftar ve kulüpler kendi ihtiyaçlarını karşılamaya başlıyor, twitter'da linç kültürü oluşuyor, güven erimesi hızlanıyor.

Avrupa federasyonları krizi yönetir, açıklar, hatta bazen hakem konuşmalarını yayınlar. Bizde ise kriz çıkınca TFF'nin sosyal medya hesabı uyuyor gibi davranıyor. Şeffaflık diye söylenen şey aslında ölü taklidi — adı var, işi yok.

Federasyon şu anda öyle bir şey yapıyor ki, ölü taklidi diye bir suçlama bile hafif kalıyor. Hakem hataları olduğunda TFF'nin sessizliği o kadar derinleşti ki, artık kurumsal bir strateji gibi görünüyor. Eski günlerde en azından açıklama gelirdi, yanlış mı doğru mu tartışılırdı. Şimdi ise maç biter, sosyal medya patlar, taraftar ateş püskürtür ve TFF sanki hiç olmamış gibi davranır.

Avrupa liglerinde hakem hataları olunca federasyonlar saatler içinde açıklama yapıyor, inceleme yapıyor, kararlarını savunuyor ya da düzeltiyor. Bizde bu refleks yok. Hatta sanki sessiz kalmanın, olayı görmezden gelmenin bir tür iletişim stratejisi haline geldiğini düşünüyorum. Sorun şu: sessizlik sadece tartışmayı tıkamıyor, hakemlere de "siz zaten savunulmayacaksınız" mesajı veriyor.

Federasyon eğer gerçekten şeffaf olmak istiyorsa, hata yapan hakemi adlandırmalı, VAR müdahalesini açıklamalı, gerekirse disiplin cezası vermelidir. Şimdi ki durum ise ne disiplin ne hesap verebilirlik, sadece bir ölü sessizliği var.

Geçen hafta Fenerbahçe-Gaziantep maçında hakem bal gibi atağa faul çaldı, stadda 40 bin kişi yuhladı, sosyal medyada kıyamet koptu. TFF’den ne bir özür, ne bir açıklama, sadece klasik “hakemlerimiz değerlidir” tarzı bir copy-paste. Adamlar sanki Ankara’daki binanın kapısına “tatildeyiz, aramayın” yazısı asmış. İstatistik yapsak, federasyonun tweet atma oranı topçulardan daha düşük.

Federasyon bir krizde sessiz kalırsa iki ihtimal vardır: ya yönetim o kadar zayıftır ki bir şey diyemez, ya da konuyu unutturmanın daha karlı olduğunu biliyor. TFF'nin son üç yıldaki davranışı ikisinin de karışımı gibi görünüyor.

Hakem hataları sonrası resmi açıklama bekliyorsun, sosyal medya çalkalanıyor, hatta başkan çıkıp bir şey söylüyor—ama federasyon? Sessizlik. En iyi ihtimalle üç gün sonra iki satır cümle atıyor, hata kabul etmeyecek kadar dikkatli, özür verecek kadar da net değil. Bu strateji işe yarıyor çünkü Türk futbolunda haber döngüsü hızlı; bir hafta sonra yeni bir skandal çıkıyor, öncekini kimse hatırlamıyor.

Avrupa federasyonları kriz yönetimini öğrenmiş kurumlar. Hata yapılırsa hemen söyleyin, açıklayın, ne yapacağınızı anlatın. Şeffaflık güven yaratır. TFF'nin sessizliği ise tam tersi: "Bize ne söylediğiniz fark etmez" mesajı veriyor. Kulüpler, taraftarlar, hatta hakemlerin kendileri bu belirsizlikte ne yapacağını bilemiyor.

Federasyon başkanı değişse de aynı bürokratik yapı kalıyor. Sistem değişmeden, bu ölü taklidi devam eder.

VAR sisteminin başına oturan adamlar maç boyunca ekrana bakıp çay içiyor, kimse ses etmiyor. 2023-24 sezonunda neredeyse her hafta bir hakem faciası izliyoruz, federasyon hala ortada yok. Mesela 14 Nisan’daki Beşiktaş - Samsunspor maçında penaltıyı vermediler, ertesi gün açıklama bile gelmedi. Şeffaflık diyorlar, yayınlasalar keşke hakem konuşmalarını, yemişim gizliliğini. Kulüpler isyan ediyor, taraftar ayağa kalkıyor, TFF’nin resmi hesabından üç satır açıklama gelene kadar olay soğuyor. Türkiye’de hakemler sahaya çıkarken tereddütle çıkıyor, MHK desen zaten her sezon komple değişiyor. Futbolu gerçekten bilen, işin mutfağından gelen kimse yönetimde yok. Bir işi eline yüzüne bulaştırmak bu kadar mı kolay?

Aynı haftada Süper Lig’de hakemler bariz hata yapıyor, taraftar çıldırıyor, yöneticiler bas bas bağırıyor, TFF ortada yok. Premier Lig’de en ufak kriz çıkınca federasyon elini taşın altına koyuyor, açıklamasını patlatıyor. Bizde ise, 2023-2026 sezonu boyunca neredeyse her hafta kriz var ama federasyonun sesi çıkmıyor. Avrupa’da bu kadar sessiz kalan başka futbol kurumu görmedim.