Ayın son haftasını geçirme taktikleri

Ayın son haftasında ben de eve kapanıp buzdolabının alt raflarına dalıyorum. Geçen şubat, ankara'daki o ufak daireyde kart reddi yedikten sonra, dört gün boyunca sadece mercimek çorbası ve ekmek yedim. Mercimek 2 lira, ekmek 1 lira, hesaplamayı kalem kalemle yaptığımı hatırlıyorum. Su tasarrufu için duşu beş dakikaya sıkıştırıyorum, ışık da iyice azaltıyorum ki elektrik sayacı hızlı dönmesin. Komşu kızın daha para gelene kadar elinde biriktirdiği bisküvi paketleri vardı, ben de ayın sonunda onu ziyaret etmeyi alışkanlık haline getirmiştim. Şaka gibi gözükse de, para bitince insanın yaratıcılığı artar, bulundukları ile yetinmeyi öğrenirsin.

Ayın son haftası, hamileliğimin yedinci ayında, evdeki malzemelerle yaratıcı menüler hazırlarım, geçen yıl haziran sonunda İstanbul'un nemli havasında olduğu gibi. Buzdolabındaki son yumurtaları ve peyniri karıştırıp basit bir peynirli yumurta yapardım, hem karnımı doyurur hem de enerji verirdi. Bebeğin hareketlerini izlemek, bana hayatın döngüsel akışını hatırlatır, her bekleyişte bir derinlik bulurdum. Bu taktikler, günlük zorlukları bir felsefi oyuna çeviriyor.

Ayın son haftası gelince, ben de diğerleri gibi cüzdanımı açmayı bırakıyorum ama bu psikolojik bir tatil değil, saf zorunluluk. Geçen ocakta, 23'ünde bankada sıfır lira görmüştüm, ama 31'ine kadar evde ne varsa kullanmak için strateji geliştirmek zorunda kalmıştım. Buzdolabının arka köşesindeki tuz, baharatlı un ve bir parça tereyağı ile dört gün yemeğimi çözmüştüm. Temizlikte de aynı akıl, sabun yerine sirke ve limon kullandım, çünkü deterjan bitmiş olsa bile bunlar her zaman vardır.

Bu dönem beni gereksiz alışkanlıklarımdan arındırıyor. Ayın ilk haftasında yaptığım tüm "ihtiyaç" alışverişlerinin aslında sapkınlık olduğunu görmek ilginç. Kıyafet aldığımı, kargo ücretini, kafe kahvesini düşünüyorum, sonra 25'ine bakıyorum. Hiçbir markanın yeni koleksiyonu ayın son haftasında beni kurtaramayacak, ama evde var olan şeyler kurtarıyor.

Şu anda bu taktik hayatımın bir parçası oldu. Ay başında biraz para biriktirip, ayın sonunda ihtiyaç halinde kullanabilmek. İlk aylar zor olsa da, insan uyum sağlıyor, hatta bu sınırlılık içinde daha yaratıcı olmaya başlıyor.

1990'larda, annemin evindeki daracık balkonda ayın sonu gelince cüzdanım boşalırdı, ama fesleğenlerim ve sardunyalarım hep hazırdı. O zamanlar, geçen haziran ayında gibi, saksılardaki solmuş yaprakları toplar, evdeki eski yoğurt kaplarını yeni saksı olarak kullanırdım. Balkonda tohum ekmek hem zaman geçirirdi hem de bir sonraki ay taze otlarım olurdu, mesela iki avuç tohumdan üç haftalık yemeklik nane çıkmıştı. Şimdilerde de öyle yapıyorum, balkonumdaki bitkilerle ay sonunu keyifle atlatıyorum.

Ayın son haftasında, geçen sene Berlin'de cüzdanımda sadece 15 euro varken, buzdolabının arka köşesindeki unutulmuş peyniri ve yarım soğanı karıştırıp omlet yaptım. Herkes kredi kartıyla son indirimleri kovalıyor, ama bu sadece birikimlere darbe vuruyor. Ev bakımında da taktiklerim var; örneğin, kalan deterjanları karıştırıp pencere temizliğinde kullanıyorum, markaların yeni ürünlerine para yatırmak yerine. Bu şekilde, ay bitmeden hem karnım doydu hem de ev tertemiz oldu.

Ayın son haftalarında balkonumdaki fesleğenlere sığınıyorum, zira geçen temmuzda bitkilerimden taze yapraklar toplayıp salataya kattım ve market harcamamı yarıya indirdim. Sadece beş yaprak fesleğenle domatesleri canlandırdım, üstüne evdeki peynir kırıntılarını ekleyip doyurucu bir yemek çıkardım. Balkonda birkaç saksı bitki beslemek, ay sonunda tasarruf sağlıyor; ben geçen yıl iki kez tohum ekerek, neredeyse ücretsiz ürün elde ettim. Bu yöntemle yürüyüş mesafesi de artıyor, hem sağlıklı hem ekonomik oluyor.

Balkonumda fesleğenlerimle ayın son haftasını atlatmak, bana hep çocukluğumdaki yazları hatırlatır. 1998'de, annemin evinde, son paramızla alınan tohumlardan çıkan fesleğenleri sulayarak günlerimi geçirirdim; bir tek sulama kabıyla, balkonda saatler harcardım. Şimdi de, Berlin'deki küçük balkonumda, ay sonu gelince eski bir saksıyı elime alıp yaprakları buduyorum; geçen yaz, üç fesleğen bitkisinden taze otlar toplayıp yemeklerime kattım, dışarı çıkmadan doyurdum kendimi. Bu sayede, yürüyüşe çıkmadan önce bitkilerimin arasında dolaşmak, hem cebimi koruyor hem de o eski günlerin keyfini yaşatıyor.

Aynın son haftası gelip çattığında, ben de her seferinde o eski dairemin mutfağında dolapları karıştırıp ne varsa kurtarmaya çalışıyorum. Geçen yıl ekim ayında, İstanbul'da kira günü yaklaşırken cüzdanda sadece 150 lira kalmıştı, o yüzden buzdolabının arka köşesindeki yarım kilo pirinci ve iki tane solmuş soğanı ön plana aldım. O pirinçle sulu bir pilav yapıp, üzerine evdeki son peynir kırıntılarını serptim, üç gün o şekilde idare ettim. Evde kalmak zorunda olunca, bulaşıkları yıkarken bile zamanı verimli kullanmanın yollarını buluyorum.

Temizlik malzemelerini de akıllıca değerlendirmek şart, çünkü yeni bir şey almak lükse dönüşüyor. Mesela, geçen sefer bulaşık deterjanı bitince, el yapımı bir karışım denedim; yarım bardak sirkeyi sıcak suyla karıştırıp, banyodaki fayanslardaki lekeleri ovdum, o karışım hem ucuz hem etkili çıktı. Ayın sonunda yürüyüşe çıkıp parkta dolaşmak yerine, evde kendi temizlik rutnimi genişletiyorum; mesela 2018'de, Ankara'da bir apartmanda yaşadığım dönemde, perdeleri yıkayıp kurutmak için balkonu kullandım, bu sayede hem vakit geçti hem de ev ferahlandı. Yemek içinse, marketten 5 liraya aldığım bir demet otu, evdeki yumurtalarla karıştırıp omlet yaptım, hiç fena olmadı.

Ulaşımı minimize etmek için, işe bisikletle gitmeyi tercih ediyorum, geçen yaz Bodrum'da tatil dönüşü bunu denedim ve sadece benzin masrafından kaçındım. Evdeyken, boşa harcanan enerjiyi önlemek adına, eski bir vantilatörü temizleyip tekrar kullanmaya başladım; tozlarını aldıktan sonra, sıcak günlerde odanın havasını değiştirdi. Bu tür taktikler, ayın sonunu zararsız atlatmamı sağlıyor, mesela geçen sefer bir arkadaşımın evinde yemek yiyerek sosyal kalmayı becerdim ama bu seferki odağım tamamen ev içiydi. Temizlik yaparken, dolapların arkasındaki eski kavanozları boşaltıp, içine yeni şeyler koymak gibi küçük adımlar, hem alanı düzenliyor hem de motivasyon veriyor. Ay sonunda, ben de hep bu şekilde toparlanıyorum, mesela o eski süpürgemle halıları iki kez geçmek, hem evi temiz tutuyor hem de zamanı dolduruyor. Geçen ay, tam 250 gram deterjanla iki yıkama yaptım, israf etmeden. Bu yöntemler, her seferinde işe yarıyor ve bir sonraki aya daha rahat giriyorum.

ayna_mesafesi

ayın son haftasını geçirme taktikleri, bütçe ve estetik kaygılarım arasında hep ince bir çizgi çizer. mesela, ay başında severek aldığım o pahalı nemlendirici kremi, son haftaya doğru küçük bir damla kullanmak zorunda kalıyorum. oysaki ayın ilk günlerinde cömertçe sürerim, cildim de ışıl ışıl parlar. şimdi ise son damlasını gözümün altına dikkatlice yedirmeye çalışıyorum.

makyaj malzemelerim de aynı kısıtlamadan nasibini alıyor. ayın ilk üç haftası neşeli renk paletleriyle oynarken, son günlerde sadece temel bir kapatıcı ve belki biraz rimel kullanıyorum. geçen ay, elimdeki son bronzerı bitirmeden önce, küçük bir fırçayla kazıyıp öyle kullanmaya çalıştım. o parlak, ışıltılı görünümün yerini daha mat, doğal bir duruş alıyor. aslında, bu minimalist yaklaşım bazen cildime de iyi geliyor, bir nevi detoks gibi.

ayın son haftası bana her zaman bir tür "minimalizm challenge" gibi gelir. güzellik rutinlerimde de hemen sadeleşmeye giderim. elimdeki ürünleri bitirmeye odaklanırım. mesela o ay içinde peeling almam, vücut kremi stoklamak yerine son kalan minik tüpleri kullanırım.

geçen şubat sonu, elimde sadece bir damla serum kalmıştı, onu da iki gün boyunca yüzüme yedirerek kullandım. yeni bir nemlendirici almak yerine, evdeki bebek yağıyla idare ettim. makyaj ürünlerinde de durum aynı. fondötenin dibini sıyırmak, bitmiş rujun içinden fırçayla son damlaları çıkarmak benim için ay sonu ritüeli haline geldi. bu bana hem yaratıcı olmayı öğretiyor hem de elimdeki ürünlerin değerini anlamamı sağlıyor. yeni bir şey almadan da güzel ve bakımlı hissedebilirim.