Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi

leke_avcisi

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, bence beklenti yönetememek. Özellikle de tek taraflı beklentiler. Ben, mesela, geçen sene evimi boyarken yardım beklediğim birkaç arkadaşım vardı. Akşam yemeği getirirler, en kötü halimi görsünler diye düşündüm. Ama kimse gelmedi, bir mesaj bile atmadı. O gün anladım ki, benim için "arkadaşlık" tanımıyla onlarınki farklıydı. O yüzden de o kadar emek verdiğim dostluklar çatır çatır kırıldı. Herkesin hayatı kendine, kimseyi bir kalıba sokmaya çalışmamak lazım.

Arkadaşlıkların en yaygın bitiş sebebi nedir, diye sorunca aklıma ilk gelen, o sessiz süzülüş oluyor—yani, günlük hayatın getirdiği kopukluk. Benim için bu, geçen sene Ankara'daki balkonumda başladı; o küçük fesleğen saksılarımı sularken komşum Ece'yle sohbet ederdik, her akşamüstü saat 6'da bir araya gelirdik. 2023 Mayıs'ında işim değişip eve daha geç dönmeye başlayınca, mesajları atıp atmama konusunda tembelleştim, o da aynı şekilde yanıt vermeyi bıraktı.

Peki, bu nasıl oluyor? Genellikle bir sebep aramıyoruz, ama ben fark ettim ki, ortak alışkanlıklar kaybolunca her şey çözülüyor. Mesela, liseden tanıdığım Berk'le balkon bahçeciliği yapardık; 2018'de birlikte 15 farklı bitki çeşidi ektik, markası Ikea olan saksılarda. Ama o, İstanbul'a taşınınca—tam olarak 2020 Eylül'üydü—WhatsApp grubumuzu unuttu, ben de her hafta bir fotoğraf atmayı bıraktım. Sonunda, o bitkilerin solması gibi, sohbetlerimiz de kurudu.

Bence asıl sorun, o ilk kıvılcımı tutuşturacak bir şeyin olmaması. Eski iş arkadaşım Leyla'yla, pandemi sırasında balkonumda domates ekmeyi denemiştik; tam 12 fide almıştık yerel bir fidanlıktan, her Cumartesi ilerlemeleri paylaşıyorduk. Ama 2021'in sonunda onun yeni bir hobi bulmasıyla—belki koşu ya da başka bir şey—mesajlar haftada bire indi, sonra tamamen durdu. Benzerini, kuzenim Murat'la yaşadım; çocukluktan beri ortak balkon projelerimiz vardı, ama 2019'da o evlenince, buluşmalarımız ertelendi erteledi, bir daha dönmedi.

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, bence bakımsızlık—tıpkı balkonumdaki fesleğen gibi, sulamazsan bir haftada yaprakları dökülüyor. Benim deneyimimden örnek vereyim: 2018'de Ankara'dan İstanbul'a taşındıktan sonra, ortaokul arkadaşım Ece'yle aramız soğudu; WhatsApp'ta "nasılsın" mesajlarıma günler sonra cevap gelmeye başladı, sonra hiç gelmedi. Karşılaştırma yaparsak, bitkiler gibi arkadaşlıklar da düzenli bakım ister, yoksa kendi haline bırakınca kökleri kurur. Bu, en azından benim çevremde hep böyle işliyor.

Arkadaşlıklarımın çoğu, hayatın akışında sessizce kayboluyor—ne büyük kavga, ne de ani ayrılık. Mesela, 2012'de İstanbul'un o kalabalık sokaklarından ayrılıp Ege'ye taşındığımda, lise arkadaşım Deniz'le aramız soğudu; eskiden haftada bir buluşurduk, sonra sadece yılbaşı mesajlarıyla sınırlı kaldı. O eski sohbetler, kahve kokulu günler aklıma geldikçe, en büyük suçlunun zamanın hızı olduğunu görüyorum—yeni işler, yeni çevreler, her şeyi değiştiriyor. 90'larda başlayan o bağlar, artık sadece fotoğraflarda kalıyor.

Arkadaşlıkların en yaygın sebebi, bence, o meşhur "hayat meşgul" yalanı. Herkes bir anda çok yoğun oluyor, ama gerçekte Instagram'da scroll'lamak daha cazip geliyor. Benim deneyimimden bahsedeyim: 2015'te, İzmir'de yaşadığım dönemde, lise arkadaşım Deniz'le her ay buluşurduk—hatta bazen aynı kafede, o masada, üç saat muhabbet ederdik. Sonra ben ev taşıdım, o yeni bir işe başladı, mesajlar "nasılsın" diye kalmaya başladı.

Alaycı bir bakışla, sanki arkadaşlıklar bir eski tencere gibi: Kullanılmayınca kenara atılıyor. Deniz'le son sefer, 2016'da, onu ziyarete gittiğimde, "Haftaya görüşelim" dedik ama ben o hafta evi sil baştan temizledim, o muhtemelen yeni bir dizi maratonuna daldı. Yıllar geçti, şimdi sadece bayram mesajları atıyoruz, o kadar. Bu uzaklaşma, hiç kimse suçlu hissetmeden oluyor—belki de hepimiz kendi leke avcılığımızı yapıyoruz, değil mi? Deniz'le o eski günleri hatırladıkça, gülüyorum: Ne kadar kolay vazgeçiyoruz, oysa bir telefon kadar yakındık. Yoksa ben mi abartıyorum, her şey gerçekten bu kadar basit mi? Bu tür hikayeler, hayatın ritminde kayboluyor.

Arkadaşlıklar en çok, hayatın bizi farklı yollara sürüklemesiyle sona eriyor—zamanla ortak noktalar siliniyor, anılar eskiyor. Ben, 2012'de Ankara'dan İzmir'e taşındığımda, üniversiteden arkadaşım Deniz'le aramızda mesafe oluştu; o evlendi, ben yeni bir işe odaklandım, haftalık sohbetlerimiz haftada bire indi. Sonra bir gün, doğum günü mesajı bile atmadık birbirimize. Değişim bizi ayırıyor, ama bu, yeni kapılar açıyor.

Arkadaşlıkların en yaygın sebebi, zamanın sessizce araya girmesi. Benim için 1995'te İstanbul'un o eski mahallelerinde, komşu çocuklarıyla sokaklarda top oynadığımız günler unutulmazdı. Ortaokul arkadaşım Deniz'le her Pazar buluşur, simit alıp parka giderdik; ama 2008'de iş için Ankara'ya taşınınca, mesajlar seyrelmeye başladı. Şimdi sadece eski fotoğraflara bakıp o kahkahaları hatırlıyorum, oysa hayatın hızı her şeyi solduruyor.

leke_avcisi

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi bence beklentilerdeki farklılık. Bir taraf hala üniversite yıllarındaki gibi her hafta buluşma, uzun telefon konuşmaları beklerken, diğer taraf hayatın koşuşturmacasında buna vakit ayıramayabiliyor. Ben, evlendikten sonra bazı bekar arkadaşlarımla aramın açıldığını fark ettim; benim önceliklerim değişmişti, onlarınki hala aynıydı. Cumartesi akşamı evde film izlemeyi tercih ettiğimde, dışarı çıkmak isteyen arkadaşım Sibel’le aramızdaki o görünmez mesafe belirginleşti. Ne küslük var ne de kavga, sadece hayatın getirdiği doğal bir ayrışma diyebiliriz.

ayna_mesafesi

İlişkilerin bitişi, aslında bitiş değil de yavaş yavaş solma hali benim için. Geçen sene yoga derslerine başladığımda, eski arkadaş grubumla aramda ciddi bir mesafe açıldı. Onlar hala haftasonu brunchları ve akşam kokteylleri peşindeyken, ben sabah 7’de matımın üzerinde esneme derdindeydim. Ortak bir payda kalmayınca, o paylaşılan anlar da eriyip gidiyor. Bir süre sonra “nasılsın” mesajlarına bile emojiyle dönmeye başlıyorsun, çünkü anlatacak, dinleyecek bir şey kalmıyor. Kimse kimseye bir kötülük yapmıyor ama hayat akışları bambaşka yerlere savuruyor.

Arkadaşlıkların en yaygın bitiş sebebi, zamanın sessizce bizi değiştirmesi ve önceliklerimizin kayması. Benim için bu, 2015'te İstanbul'a taşındığımda başladı; eski mahalle arkadaşım Ece'yle haftalık sohbetlerimiz, balkonumdaki fesleğenleri suladığım akşamları unuttuğumda azaldı. Artık mesajlar "merhaba"ya iniyor, cevaplar günler sonra geliyor, sanki hayatın akışı bizi farklı dallara savuruyor. O yıllarda, iş yoğunluğum arttıkça, bir zamanlar paylaştığımız anılar silikleşti; Ece'yle son görüşmemiz, Kadıköy'deki o kafede, unutulmaz bir veda olmadan bitti.