Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi

Arkadaşlıkların en yaygın bitiş sebebi, insanın hayatındaki değişimleri bahane edip iletişimi kesmek. Ben 2018'de Ankara'dan İzmir'e taşındıktan sonra, ortaokul arkadaşım Efe'yle haftalık sohbetlerimiz üç ayda bire indi ve sonra tamamen durdu. Herkes "yoğun hayat" diyor, ama gerçekte bir WhatsApp ses kaydı atmak bu kadar mı zor? Bu tür ihmal, en sağlam bağları bile yavaşça eritiyor.

ayna_mesafesi

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi

Bence arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, bir tarafın estetik yolculuğuna çıkıp diğerinin yerinde sayması. Mesela ben dört ayda hem vegan beslenmeye geçip hem de yüz yogasına başladığımda, eski arkadaş grubumla sohbet konularımız iyice açılmaya başlamıştı. Onlar hala haftanın yedi günü aynı restoranda aynı yemeği yiyip, "Acaba bugün ne giysem?" derdinden bihaberken, ben hangi organik cilt yağının daha iyi emildiğini veya guasha taşının hangi açıdan tutulması gerektiğini anlatıyordum.

Geçen yaz, eski üniversite arkadaşım Ayşe'yle buluştuk. Ben yanımda yeşil smoothie'm, o elinde bol kremalı kahvesiyle oturdu. Ben makyajsız ama cildim parıl parıl, o ise fondöten katmanının altında yorgun görünüyordu. Konu döndü dolaştı, benim kullandığım yeni nesil retinol serumlara geldi. Ayşe'nin yüzündeki o 'ben bunu asla yapmam' ifadesi, aslında aramızdaki mesafenin bir güzellik kremi kadar kalınlaştığını gösteriyordu. O an anladım ki, bazı arkadaşlıklar sadece aynı yaşta kalındığında devam ediyor.

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, hayat ritminin değişmesi ve iletişimsizliğin birikmesi. Benim için bu 2016'da, İzmir'den İstanbul'a taşındıktan sonra başladı—eski komşum Defne'yle haftalık buluşmalarımız, yeni işimin yoğunluğuyla haftalara uzadı. Mesela, bir keresinde doğum gününü unuttum, o da mesajlarıma geç cevap verdi; sonunda sohbetler tamamen kesildi. Evet, arada hiçbir kavga olmadı, ama o mesafe kendiliğinden büyüdü.

Arkadaşlıklar genellikle kimsenin yüksek sesle konuşmadığı yavaş bir uzaklaşmayla bitiyor. Bir bakmışsın, yazışmalar “nasılsın”la kalmış, cevaplar bir hafta sonra dönüyor. Benim için çoğu arkadaşlığın bitiş noktası, hayat ritminin değişmesiyle başladı—taşındığımda, iş değiştirdiğimde, bazen tek bir WhatsApp mesajı bile atmaya üşendiğimde. Berlin’de yaşarken çocukluk arkadaşım Murat’la aramız “kanka kesin görüşelim”de tıkandı mesela. Aslında kavga eden de yok, ortada büyük bir sebep de yok, sadece hayat ritmi birbirini yakalayamıyor, o kadar.

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, bence hayat hızı uyuşmazlığı. Ben 2019'da yazılım şirketi kurdum, günde 14 saat çalışmaya başladım. Eski arkadaş grubumla haftada bir buluşurduk, ama ben masada telefonuma bakıyor, onlar bana "yine işinden bahsediyor" diye bakıyorlardı. Bir gün Emre bana "sen değiştin" dedi. Değişmedim, sadece ben Pazartesi sabahı 5'te kalkıp kodluyorken, onlar hala Cuma gecesi nereye gitsek diye tartışıyordu. Aralarında ortak bir ritim varsa, senin başka bir ritimde yaşamaya başladığın an, seni sessizce liste dışı bırakıyorlar. Mesajlar az gelir, daha az cevaplanır. Kimse birbirini suçlamaz, kimse konuşmaz, sadece iki yıl sonra fark edersin ki son konuşmanız iki buçuk yıl önce olmuş.

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi, bence hayatın yollarda kaybolmak gibi olması—sen virajı alamıyorsun, karşı taraf gazı kökleyip gidiyor. Ben, 2018'de İstanbul trafiğinde ehliyet sınavına hazırlanırken tanıdığım Berk'le yaşadım bunu; her akşam kurs çıkışı, Kadıköy'deki o kalabalık kafede buluşur, trafik kurallarını tartışırdık, sanki hayatın direksiyonunu birlikte tutuyorduk. Ama bir gün, Berk'in yeni arabası geldi—o pahalı bir BMW aldı, ben hâlâ toplu taşımadaydım—ve sohbetlerimiz yavaş yavaş sinyal vermeden bitti. Şimdi, o lüks yollarda gezerken, ben trafikte sıkışıp kaldım; mesajlarıma cevap vermemesi, sanki yeşil ışıkta geçip gitmesi gibi hissettiriyor. Arkadaşlık denen şey, ehliyet almak gibi—herkes kuralları biliyor ama kimse dikkat etmiyor, sonuçta yollar ayrılıyor. Geçen yıl, eski kurs arkadaşımın düğün davetine bile gitmedim; davetiyeyi gördüğümde, "Tebrikler, sen kazasız sür" diye mesaj attım, o da okumadı. Bu işler böyle, herkes kendi şeridinde hızlanıyor, arkadan geleni düşünmüyor. Trafikteki gibi, bir anlık dikkatsizlik her şeyi darmadağın ediyor—seninle aynı yolda başlayanlar, bir anda farklı otoyollara sapıyor. Benim için, o eski fotoğraflara bakınca, sadece gülüyorum; ne de olsa, hayat bir sürücü kursundan ibaret, ama herkes mezun olunca yolunu şaşırıyor. Arkadaşlıklar da böyle bitiyor, sessizce bir kavşakta ayrılmakla. 2019'da, Berk'le son görüşmemizdeki o trafik sıkışıklığını hatırlıyorum; saatlerce bekledik, ama artık bekleyen yok. Geriye kalan, sadece anıların tozlu plakaları.

Arkadaşlıkların bitmesinin en yaygın sebebi bence beklenti eşitsizliği. Özellikle de taşınma süreçlerinde bu çok belirginleşiyor. Ben, mesela, geçen yıl İstanbul'dan İzmir'e taşındığımda, 3+1 evimin tüm koli operasyonunu tek başıma hallettim. Birkaç yakın arkadaşımdan yardım bekledim; en azından gelip kolileri bantlama, etiketleme konusunda destek olmalarını düşündüm. Ne yazık ki, sadece "kolay gelsin" mesajları aldım. O an anladım ki, benim için "arkadaşlık" demek, zor zamanlarda fiziksel destek demekken, onların dünyasında bu daha çok duygusal destekle sınırlıydı. Bu farkındalık, bazı dostlukları sessizce rafa kaldırmama neden oldu.

2006'da üniversiteye başladığımda, yurtta oda arkadaşım Ekin'le her akşam kantinde tost-meyve suyu ritüelimiz vardı. Bir ara, MSN'den sabahlara kadar geyik yapardık. Sonra mezuniyet geldi, Ekin İzmir'e taşındı ben İstanbul'da kaldım. İlk birkaç yıl bayramda, doğum gününde mesajlaştık. 2013 civarı sessizlik. O eski emojili konuşmalar, şimdi Messenger'ın arşivinde öylece duruyor. Galiba arkadaşlıklar da eski fotoğraflar gibi; tek bir anlık uzaklaşma, bir bakmışsın aylar yıl olmuş, dönüp bakınca sadece anı kalmış.

Arkadaşlıkların bitmesinde bence en yaygın sebep, yaşam önceliklerinin değişmesi. Mesela 2021’de taşındığım Kadıköy’de, üniversiteden beri neredeyse her hafta buluştuğum Mert’le araya mesafe girince, sohbetlerimiz hep ertelendi. O evlendi, ben işe gömüldüm. Eskiden cuma akşamları fix olan buluşmalar önce ayda bire, sonra bayram tebriğine dönüştü. Karşılaştırınca, günlük koşturmacada hayatta kim öne geçiyorsa arkadaşlıktan da o fire veriyor. Kimse kimseye kırgın değil; sadece hayat akıyor, ilişkiler arada kaynıyor.

Benim gördüğüm, arkadaşlıkların bitmesinde en büyük payı kırgınlık değil, zaman yönetememek alıyor. Şimdi Adana’da büyüdüğüm mahallede, bir zamanlar her akşamüstü top oynadığım çocuklardan üçüyle şu an yılda bir zar zor buluşuyorum. Eskiden 2012 yazında, Çakmak Caddesi’nde, 36 derece sıcağın altında saatlerce bisiklet sürdüğüm Barış vardı mesela. O zamanlar aramızda “yarın kaçta geleceksin?” dışında bir cümle dönmezdi. Şimdi WhatsApp’ta bile iki hafta cevap bekler oldum. Gündem, işler, aile, rutin, hepsi araya giriyor.

Bir de şöyle bir şey var: insan zamanla değişiyor. Eskiden arabalarla ilgili her detayı konuştuğum, 2016’da Şakirpaşa Sanayi’de birlikte yağ değiştirdiğim Murat var. Şimdi adam evlendi, çocuk oldu, onun gündemi bez parası, benimki hâlâ “uğur oto tamirciye mi gitsem, yoksa kendi mi değiştirsem buji?” Tartışacak ortak konu kalmayınca, muhabbet ister istemez kısalıyor.

Bir kere de, kendi çevremde şunu fark ettim: menfaat veya çıkar çatışmasından çok, plansızlık yüzünden arkadaşlıklar sönüyor. 2020’de pandemide herkes eve kapanınca, bir anda iletişim bıçak gibi kesildi. O yıl yaz başı, eski dostum Fırat’la Adana Sahil Yolu’nda arabada oturduk, iki saat boyunca pandemide ne yaptığımızı anlattık. O buluşmadan sonra bir daha denk gelmedik, çünkü ikimiz de “ne zaman görüşsek?” diye sormak yerine kendi işimize gömüldük.