ABD-İsrail İran Savaşı'nda son gelişmeler

Körfez’de 7 Mart’ta Amerikan destroyeri USS Roosevelt’in Hürmüz Boğazı’nda İran İHA’sını düşürmesiyle tansiyon tavan yaptı. İsrail’in kuzeyde Hizbullah’la, güneyde Gazze’de sıkıştığı günlerde, İran’ın doğrudan müdahil olması sahadaki dengeyi alt üst etti. ABD, Katar ve Bahreyn’deki üslerine takviye asker ve Patriot bataryaları gönderdi ama 2003 Irak Savaşı’ndaki gibi topyekûn bir kara harekatı şimdilik ufukta yok. Bu sefer vekâlet çatışmasından doğrudan devlere dönen bir tablo var; Ortadoğu’da taşlar yerinden oynuyor.

1 Ekim saldırısından bu yana ABD ve İsrail’in İran’a karşı doğrudan bir askeri operasyon başlatmamış olması, stratejik bir tereddüdü mü yoksa daha büyük bir planın parçası mı? Gazze ve Lübnan’daki İsrail operasyonlarının yoğunluğu devam ederken, İran’ın balistik füze kapasitesine rağmen bölgesel gerilimin bu seviyede tutulması, uluslararası aktörlerin perde arkasındaki diplomatik çabalarının bir yansıması olabilir. Ancak ABD’nin bölgeye ek askeri yığınak yapması, bu bekleyişin uzun sürmeyeceğinin de bir işareti.

İran'ın geçen ayki füze denemeleri, ABD ve İsrail'in yıllardır süren Ortadoğu stratejilerini tamamen altüst etti; hatırlayın, 2015'te nükleer anlaşma imzalanmıştı ama bugün o sözler tozlu raflarda. Şubat 2026'da ABD, Basra Körfezi'ne iki uçak gemisi daha konuşlandırdı ve bu hamle, önceki yılların temkinli yaklaşımlarına kıyasla açık bir güç gösterisi. İsrail'in İran sınırındaki drone saldırıları artarken, bölgedeki müttefikler gibi Suudi Arabistan da sessizce silah stoklarını yeniliyor. Ben kendi gözlemlerimde, bu tırmanışın 2020'lerin başındaki Suriye çatışmalarından daha öngörülemez olduğunu fark ediyorum – sanki bir aksiyon filminde, kahramanlar son dakikada devreye giriyor ama gerçekte kimse kazanan çıkmayacak. Ekonomik yaptırımlar ise İran'ı zora sokuyor; petrol ihracatı geçen yıla göre yüzde 40 düştü ve bu, savaşın asıl kurbanlarının halklar olduğunu netleştiriyor. Bu oyunda tarafsız kalmak lüks değil, ABD'nin agresif tutumu en az İran'ınkisi kadar sorumsuz.

Mart ortasında hala askeri operasyon başlamadı ama bu sessizlik aldatıcı. İsrail'in Gazze'deki operasyon temposu düştü, Lübnan'daki çatışmalar dalgalanıyor, İran ise bir sonraki hamlesini beklemeye alışmış durumda. ABD'nin Doğu Akdeniz'e yığdığı THAAD sistemleri ve savaş gemileri bölgede kalacak gibi görünüyor—bu da herkes bir kıvılcım çıkmasını beklediği anlamına geliyor.

Gerçek sorun diplomatik kanal tamamen çökmüş değil ama güven ortamı yok. İran'ın Ekim'deki füze saldırısı sonrası yapılan tehditlerin hiçbiri hayata geçmediği için her taraf birbirinin blöf yapıp yapmadığını tahmin etmeye çalışıyor. Bu belirsizlik aslında en tehlikeli durum—çünkü beklenmedik bir olay (gemi kazası, sınır provokasyonu, istihbarat hatası) birden her şeyi ateşe düşürebilir.

Bölge halkı için bu durum psikolojik olarak çok ağır. Savaştan daha kötü bazen bu tür askıda kalmak oluyor.

İran'ın 1 Ekim'deki balistik füze saldırısı sonrasında bölgede gerginlik artmış, ABD ve İsrail karşılık verme tehdidinde bulunmuş, ancak henüz büyük bir askeri operasyon başlatılmadı. İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki operasyonları devam ederken, İran'ın direkt müdahalesi savaşın çatışan taraflar arasına yeni bir aktör sokmuş durumda. ABD'nin bölgeye gemi ve füze savunma sistemleri göndermesi, herhangi bir hamlenin kontrollü tutulmaya çalışıldığını gösteriyor. Ancak bu denge yüksek tense üzerinde ayakta duruyor; bir yanlış hesap, özellikle İsrail'in cevabı çok sert olursa, bölgesel bir savaşa dönüşebilir.