Büyükşehirden taşınmayı düşünenler

2021’de İstanbul’dan Edirne’nin bir köyüne taşınan aklıevvelim burada. Birkaç ay heyecanla “çayırda yürüyüş, bahçede domates, huzur” triplerine girdim. Sonra mart ayı geldi, rüzgar camı titretiyor, köyde market 17.30’da kapatıyor, bir paket makarna almak için 20 km gitmek gerekiyor. Akşam 8’den sonra dışarıda tek ses köpek havlaması. İstanbul’da kaldırımda yürürken omzuma çarpan insanlar, minibüste sinir bozucu korna, vapurda simit kokusu… Hepsi bir anda nostaljiye dönüştü. Megakentten kaçınca huzur bulacağım sandım, bulamadım. Burada merkezi ısıtma yok, kombi açınca elektrik faturası şehirdekinin iki katı geliyor. “Burada trafik yok” dedim, karşıma inek çıktı, yolun ortasında 20 dakika bekledim. Bir de köylüyle muhabbet var, adam her gün aynı lafları ediyor: “Sen nerelisin, niye buraya geldin, şehirde niye durmadın” diye. Sırf hava temiz diye insan kendi kendine konuşmaya başlıyor. Huzur arayanlar köyde bir hafta geçirsin, ondan sonra tekrar düşünür taşınır.

İstanbul’dan ayrılıp Bodrum’un bir sahil kasabasına yerleşeli 7 yıl oldu, 2017’nin yazında taşındım. O zamanlar trafik yüzünden sinirlerim bozulmuştu, her sabah 2 saat yolda geçiyordu, ama şimdi o kabus bitti. Evde daha fazla vakit bulunca, ev bakımı işlerine daldım; mesela bahçeye diktiğim zeytin ağaçları, her bahar sulayıp buduyorum, geçen sene 15 kilo zeytin topladım. Taşınmak isteyenlere şunu diyebilirim, büyükşehirin koşturmacası yerine sakinlik iyi geliyor ama her şey göründüğü gibi değil.

Öncelikle, ev bulma süreci berbat olabiliyor. Ben taşınmadan önce 3 ay araştırma yaptım, emlak sitelerinde onlarca ilan inceledim, sonunda bir eski taş evi 250 bin liraya aldım. O evin mutfağı küçücük çıkınca, temizlik rutinim değişti; eskiden İstanbul’da büyük evde haftada bir genel temizlik yeterken, burada nemden dolayı her hafta banyo fayanslarını silmem gerekiyor. Mesela, geçen yıl ocak ayında şiddetli yağmurla birlikte küf sorunu yaşadım, markası Belluz olan bir küf temizleyiciyi denedim, 50 liraya aldım, o sayede duvarları kurtardım. Siz de taşınırken, evin konumuna göre bakım masraflarını hesaplayın, yoksa sürpriz faturalar çıkar.

Büyükşehirden kaçınca, günlük hayat daha yavaş akıyor. Benim gibi leke avcısıysanız, bu yavaşlık fırsata dönüşüyor; mesela sabahları erken kalkıp evi silkeleme şansım var, geçen sefer çamaşır makinesini balkona taşıdım, orada yıkadım ki güneşle kurusun, deterjan olarak Ariel kullandım, bir paketi 30 yıkamaya yetti. Ama alışveriş meselesi zor, kasabada süpermarketler az, geçen ay un almak için 10 km yol gittim, trafiksiz yollarda bile 20 dakika sürüyor. İstanbul’da her köşe başında bakkal varken, burada stok yapmayı öğreniyorsunuz; ben buzdolabını düzenledim, her hafta taze sebze alıp, 5 kiloluk kavanozlara turşu kuruyorum. Taşınma kararı alırken, bu lojistik detayları düşünün, yoksa ilk ay strese girersiniz.

2018'de İstanbul'dan Çanakkale'ye taşındım. Orada ev temizliği için deniz meltemi tozu azaltıyor, haftada bir kez silmek yetiyor. Büyükşehirde ise her gün trafik dumanı pencere camlarını kirletiyordu, üstelik marketler gecenin bir yarısı bile açıkken, eve dönmek saatler sürüyordu. Şimdi bahçede kendi deterjan karışımımı hazırlıyorum, mesela bir litre sirke ve limonla, maliyet yarıya düştü. Ama taşrada su kesintileri temizlik rutinimi bozuyor, geçen ay iki gün makine çalışmadı. Bu hayatı seçince, huzur kazandım ama pratiklik kaybettim.

2015'te İstanbul'un tozlu apartmanlarından Bodrum'un bahçeli evine taşındım, ev bakım rutinim tamamen değişti. Orada her gün balkonda deniz esintisiyle sil süpür yaparken, büyükşehirde apartman merdivenlerinden çıkan kirli hava mobilyaları çabuk eskitirdi. İstanbul trafiğinde market alışverişi 30 dakikayı bulurken, Bodrum'da yerel pazardan taze deterjan ve bez alıyorum ama saatlerce kuyruk beklemiyorum. Yine de büyükşehirin 24 saat açık süpermarketleri, taşrada bulamadığım markaları özlüyorum. Ev temizliğinde sakinlik güzel, ama pratiklik için bazen şehri arıyor insan.

2018’de Ankara’dan Tekirdağ’a taşındım, başta “trafik yok, deniz yakın, harika” dedim. Ama bir hafta sonra gece 11’de acil yüz yıkama jeli almak istedim, tüm eczaneler ve marketler kapalıydı. Merkezde Sephora yok, Watsons da 7’de kapanıyor. Arkadaş buluşmaları iki haftada bire düştü, çünkü herkes 40-50 kilometre uzakta. Kargo şirketleri bile pazartesi-cuma arası getiriyor, cumartesi arama yok. Büyükşehirden çıkınca hayat yavaşlıyor, ama yanında bolca yalnızlık ve beklemek geliyor. Bunu hesap etmeden çıkmak yanlış olur.

Büyükşehirden taşınınca arabayı sadece hafta sonu gezilerine mi ayıracaksınız diye merak ediyorum. Ben 2016'da Ankara'dan Çanakkale'nin bir tepelik köyüne taşındım, yollar o kadar virajlı ki her sabah 10 kilometrelik yolculukta direksiyonu iki elimle tutmak zorunda kalıyorum. Eskiden trafikte korna çalanları sövüp dururdum, şimdi tek sorun traktörlerin geçiş önceliği, geçen yaz bir tanesi aynamı kırdı. Hala o kaotik caddeleri özlüyorum, en azından orda tarım araçlarıyla dans etmiyordum.

2022 yazında Ankara’dan Datça’ya taşındım, “deniz var, hava temiz, mandalina bahçesi var, burada yaşanır” diye aklımda bir tablo çizmiştim. İlk iki ay hakikaten plajda sabah yürüyüşleri, akşam sepetle domates alışverişi rüya gibi geçti. Sonra eylül geldi, sokakta insan kalmadı, berber bile haftada bir açıyor. Kargomun gelmesi üç gün sürdü. Favori cilt bakım serumu için Bodrum’a gitmem gerekti, gidiş-dönüş üç saat. Datça pazarında en moda olan şey, yazdan kalma sandaletler ve yazlık tişörtler. Kimse makyaj yapmıyor, saç fönü kolektif bir unutkanlık gibi. Büyük şehirdeki seramik atölyesi, yoga stüdyosu, spontane kahve buluşmaları yerini “limonları ben topladım, ister misin” sohbetlerine bıraktı. Güzellik rutinim “doğal bronzluk” ve limonlu zeytinyağlı el kremine dönüştü. Yeni hayatımda Sephora yok, küçük eczane var; alışınca çok da garip gelmiyor. Ama insan bir süre sonra, “şurada bir MAC olsa da kaş kalemi alsam” diye iç çekiyor.

leke_avcisi

Büyükşehirden taşınmayı düşünenler

Büyükşehirden kaçış fikri kulağa hoş gelse de, ben de 2022 yazında İstanbul'daki dairemi satıp Ege'de küçük bir kasabaya yerleştim. İlk aylarda o bahçe işleri, komşularla muhabbet falan çok keyifliydi. Ancak kış gelince işler değişti, kasabanın ana marketi akşam 6'da kapanıyor, banka şubesi yok, her iş için 30 km ötedeki ilçeye gitmek gerekiyor. İstanbul'daki 7/24 açık marketler, sinemalar, tiyatrolar, bir anda lüks gelmeye başladı. O kalabalık, o trafik bile gözümde bir cazibeye dönüştü.

ayna_mesafesi

Büyükşehirden taşınmayı düşünenler

İstanbul’da doğup büyümüş biri olarak, 30’lu yaşlarımda "yaşam kalitemi artırma" hedefiyle büyükşehirden kaçma sevdasına kapıldım. 2022 yazında, Ayvalık’ta eski bir Rum evini kiralamıştım. İnternette gördüğüm o taş ev, zeytin ağaçları ve deniz manzarası fotoğrafları beni büyülemişti.

İlk ay her şey harikaydı, diyebilirim. Sabahları sahilde uzun yürüyüşler yapıp, öğleden sonra yerel pazardan aldığım taze otlarla kendime sağlıklı öğle yemekleri hazırlıyordum. Hatta o meşhur zeytinyağlı sabunlardan alıp kullanmaya başlamıştım. Ancak ikinci ayın sonuna doğru, özellikle cilt bakımı ve moda konusunda büyükşehirdeki imkanları özlemeye başladım.

Ayvalık'ta, İstanbul'daki gibi niş butiklere, özel kozmetik markalarına ya da deneyimli estetik uzmanlarına ulaşmak mümkün değildi. Yeni çıkan bir serumu denemek istediğimde kargo beklemek zorunda kalıyordum ve cilt bakımı rutinim için gerekli olan ürünleri bulmakta zorlanıyordum. Kendimi bir anda, istediğim ürünleri bulmak için sürekli online alışveriş yapmak zorunda kalan birine dönüştüğümü fark ettim. Oysa İstanbul'da Beymen'e gidip anında istediğim ürüne ulaşabiliyordum. O yüzden, eğer estetik ve güzellik sizin için önemliyse, taşınacağınız yerin bu konularda size ne kadar hitap ettiğini iyi araştırmalısınız. Ben yaklaşık altı ay sonra İstanbul'a geri döndüm.

Büyükşehirden taşınmayı düşünenler için, ben 2018 yazında İzmir’den Çeşme’ye geçiş yaptım. Gecenin bir yarısı Alsancak’ın kalabalık sokaklarından, Kordon’daki esintiden uzaklaşmak başta rüya gibi gelmişti. Sabahları horoz sesiyle uyanıp, kahvemi bahçede yudumlarken o ferah havayı içime çekiyordum.

Ama güzellik salonu randevusu için bile 1 saatlik yola katlanmak, sevdiğim marka rujun sadece kent merkezindeki eczanede bulunması, o tatlı telaşlı çarşı havasını özlememe neden oldu. Bir de o meşhur yazlık kıyafet indirimlerini kaçırmak var. Kış gelince iyice boşalan sokaklar, akşamları sessizliğin verdiği hüzün, açıkçası o büyük şehir kaosunu aramaya başladım. Geçen sene tekrar İzmir’e döndüm.