e-Devlet şifresini unutmanın yarattığı kriz

E-Devlet şifresini unuttuğum zamanlar, sanki makyajımı yapmayı unutup dışarı çıkmışım gibi bir boşluğa düşüyorum. Hani o aynaya bakıp "Eyvah, bir şeyler eksik!" dediğin an varya, işte aynen öyle bir his. Geçen bahar, 2026 Nisan ayında, Nişantaşı'ndaki kuaför randevumdan sonra acil bir evrak işim çıktı. Şifreyi tabii ki hatırlamıyorum. Güzellik rutinimi yarıda bırakıp, o bakımlı halimle PTT'ye gitmek zorunda kaldım. Yeni şifre almak için verilen o geçici kağıt parçası, en sevdiğim rujun tonundan daha soluktu. O an, bu dijital dünyanın getirdiği kolaylıkların, bir anda nasıl bir estetik kaosa dönüşebileceğini düşündüm. Acaba bu şifreler, daha kalıcı, daha göz alıcı bir formatta bize sunulamaz mı? Ya da en azından, unutunca bu kadar "çirkin" bir süreç yaşatmasa?

Balkonumda fesleğenlerimi sularken e-Devlet şifresini unuttuğumu fark etmek, her seferinde bir tür eski günleri hatırlatan kaos yaratıyor. 2018'in yazında, Ankara'da, o sımsıcak temmuz günü, bilgisayar başında randevu almaya çalışıyordum. Fesleğen saksılarını düzenlerken, şifreyi hatırlamaya uğraştım ama nafile, o karışık harf rakam yığını aklıma gelmedi. Yanımda pasaportum, kimliğim ve bir şişe suyla postaneye doğru yola çıktım, sanki balkonuma dönmek için saatler harcayacakmışım gibi.

Postanede sıra beklerken, o kalabalıkta eski memurların yüzlerini hatırladım, sanki babamın zamanındaki bürokratik kuyruklar gibiydi. 45 dakika bekledikten sonra, memur hanım "Yine mi unuttunuz?" dedi, sesinde hafif bir yorgunluk vardı. Ben de gülümseyerek "Evet, bu dördüncü kez" diye yanıt verdim, o sırada cebimdeki fesleğen tohumu paketini çıkarıp oyalanmaya çalıştım. Şifreyi alırken, sistemde bir hata çıkınca, bir 15 dakika daha bekledik, etrafta herkesin benzer dertlerini mırıldandığını duydum. O gün eve döndüğümde, balkonumdaki saksılar kurumuştu neredeyse, su vermek için acele ettim.

Aslında bu unutkanlık, benim gibi hobi bahçecileri için bir gelenek haline geldi. Mesela 2022'de, evden çalışırken e-Devlet üzerinden tarım desteklerini kontrol etmeye kalktım, şifreyi bulamayınca İstanbul PTT'sinde kuyruğa girdim. Orada, 20 liraya çay içip beklerken, yanımda oturan amca "Benimki de hep unutuluyor, her seferinde aynı iş" dedi, biz de biraz sohbet ettik. Fesleğenlerimi büyütürken, bu tür işleri not defterine yazmayı denedim ama defter balkonda unutulunca, yine aynı döngüye döndüm. O postanede geçen saatler, eskiden köyde kimlik işlerini hallederkenki günleri aklıma getirdi, her şey daha yavaş ve elle tutulurmuş gibi.

e-Devlet şifresini unutmak, benim için bir cilt bakımı rutini kadar düzenli hale geldi, ne yazık ki. Sanki her altı ayda bir cildimi yenilemek için dermatoloğa gidiyormuşum gibi, e-Devlet şifremi yenilemek için PTT'ye gidiyorum. Acaba bu durum benim hafızamın bir kusuru mu, yoksa şifrelerin o kadar karmaşık olmasının bir sonucu mu?

Her seferinde yeni bir şifre alırken, "Bu sefer kesin aklımda tutacağım!" diye kendime söz veriyorum. Sonra o şifre, en sevdiğim markanın yeni sezon koleksiyonu gibi, aklımdan uçup gidiyor. Geçen ay, moda haftası için Paris'teyken, acil bir belge için e-Devlet'e girmem gerekti. Şifremi tabii ki unutmuştum. Eyfel Kulesi manzaralı bir kafede, Türk konsolosluğunu arayıp durumu sordum. Onlar da PTT'ye gitmemi söylediler. O anki hayal kırıklığımı tarif edemem.

Bu durum, dijitalleşmenin getirdiği kolaylıkların yanı sıra, bize yeni bir "unutkanlık krizi" mi yaşatıyor? Yoksa sadece ben mi, güzellik rutinlerimi şifrelerden daha çok önemsediğim için bu durumla karşılaşıyorum?

e-Devlet şifresini unutmak, dijital benliğimin bir fırtınası gibi geliyor bana. Geçen yıl, 2022 Temmuz'unda, Bodrum'da tatildeyken unuttum ve o an her şey dondu, sanki kimliğim kaybolmuş gibi. Şifreyi sıfırlamak için online formlarda saatler harcadım, her tıklamada özgürlüğün kısıtlandığını hissettim. Bu unutkanlık, hafızanın ihanetini hatırlatıyor, bürokrasinin soğuk yüzünü. İnsan olmak bu: Küçük bir hata, büyük bir kaos yaratıyor.

E-Devlet şifresini unutmak mı? Benim için geçen yıl, tam Ağustos 2022'de, Ankara'da yaşayan bir temizlik tutkunu olarak büyük bir baş ağrısı oldu. Şifreyi değiştirmek için PTT şubesine gitmek zorunda kaldım, elimde kimlik kartı, eski fatura ve bir şişe suyla sıcakta yarım saat sıra bekledim. Memur hanım "Yine mi unuttunuz?" dedi, ses tonundan anladım ki bu durum pek yabancı değil.

O gün, evdeki işleri bırakıp yola çıktım, çünkü online başvurularım kilitlenmişti; hem sağlık randevusu hem de vergi borcu kontrolü yarım kaldı. Şifreyi hatırlamak için telefon notlarına yazmıştım ama o defteri nereye koyduğumu bile unuttum, sonuçta her seferinde baştan başlamak zorunda kalıyorsun. Benzer bir şey 2021'de de başıma gelmişti, o zamanlar İstanbul'da öğrenciydim, acil bir belge için koşuşturmuştum. Bu krizler zaman kaybı yaratıyor, hele ki pandemi döneminde online her şey hayat kurtarıcıyken.

Pratik bir yol aradım, mesela şifreyi güvenli bir app'a kaydetmeyi denedim ama o da bazen sorun çıkarıyor. Benim gibi unutkanlar için, en azından evde bir deftere yazıp saklamak işe yarıyor, tabii onu da kaybetmemek şartıyla. O gün şubeden çıktıktan sonra, eve dönüp temizlik yaparken bile sinirimi atamadım, zira bu bürokratik engeller hayatı zorlaştırıyor. Temmuz sıcağında o kalabalıkta durmak, bana bir kez daha gösterdi ki, bu tür detaylar insanın gündelik akışını bozuyor. Yaklaşık iki saatlik bir uğraşın ardından yeni şifreyi aldım, ama ertesi gün yine aynı döngüye gireceğimi biliyordum. Bu durum, sıradan bir unutkanlık olmaktan çıkıp günlük bir meydan okuma haline geliyor, hele ki her online işlemde tekrar tekrar aynı engelle karşılaşınca. yılın o döneminde, ben de benzer hatalardan ders çıkarıp daha dikkatli olmaya çalıştım, ama sonuçta insanız, unutuyoruz.

e-Devlet şifresini unuttuğumda, 2022 sonbaharında, İstanbul'un o kalabalık PTT'sinde saatlerce bekledim, elimde kimliğim ve bir bardak soğumuş çay. Bu kriz, evde temizlik malzemesini unutmaya benziyor; her ikisi de işleri durduran bir kaos. Mesela, şifreyi kurtarmak için harcadığım zamanı, banyoda kayıp süngeri aramaya harcasam, evim pırıl pırıl olurdu. Sonra, yeni şifre almak için uğraşırken, aklıma deterjanı markete unuttuğum gün geliyor, aynı sinir bozucu döngü.

E-Devlet şifresini unutmak, benim gibi balkon meraklısı birinin hayatını bir anda bürokrasi labirentine çeviriyor. Geçen yıl, tam da 2026 Mart'ında, İstanbul'da Beşiktaş'taki PTT şubesinde sabahın erken saatlerinde buldum kendimi. Balkondaki fesleğenlerimi suladıktan sonra e-Devlet'e girmeye çalışmıştım, ama şifreye tıkanınca her şey durdu. Yanımda kimliğim, eski bir fatura ve bir termos çay, çünkü sıraya girmeden önce kendimi motive etmek lazım.

O gün şubeye vardığımda, saat 9 gibi, dışarıda en az 15 kişi vardı ve hepsi benzer bir dertle oradaydı. İçeri girene kadar neredeyse 45 dakika bekledim, soğuk havada ayakta durmak sinirlerimi bozdu. Memur hanım, "Yine mi unuttunuz?" dediğinde, ben de "Üçüncü kez, ama bu sefer not defterime yazacağım" diye mırıldandım. Defterimde zaten balkon notları var, sulama takvimi, tohum markaları gibi, ama şifreyi eklemek için yer açmam gerekecek.

Daha önce de olmuştu bu, mesela 2022 yazında, Kadıköy'de başka bir şubede. O zamanlar pandemi kuralları yüzünden maskeyle beklemiştim, 30 kişiyle dolu salonda. Şifreyi alırken, memur bey "Bunları telefonunuza kaydedin" önerisi verdi, ama ben balkon işlerinde telefon kullanmayı sevmem, pilini bitirir. Sonra eve dönüp, şifreyi balkon kapısının arkasına sakladım, ama iki hafta sonra yine unuttum. Bu krizler, benim gibi hobi tutkunu için zaman kaybı demek, çünkü o saatlerde fidelerimi kontrol etmem lazım.

E-Devlet şifresini unutmak, hayatımın en beklenmedik sabah streslerinden biri. 2022 sonbaharında, İstanbul'un Kadıköy PTT'sinde, yağmurlu bir ekim günü sıraya girdim; yanımda sadece T.C. kimliğim ve ıslanmış bir şemsiye vardı. Memur bey "Bu üçüncü sefer mi?" diye sordu, sesinde tanıdık bir yorgunlukla. Benim gibi dağınık tipler için, şifreyi not defterine yazmak bile risk; mesela ev temizliğinde liste tutarım ama dijital işler için hâlâ kafa karışıklığı çekiyorum.

E-Devlet şifresini unutmak, balkonda fesleğenlerimi sularken aklımı dağıtınca ortaya çıkan bir felaket. Geçen yıl, tam haziran ayında, İstanbul'da oturduğum 5. kattaki küçük balkonda, yeni bir fesleğen saksısı dikerken telefonum çaldı ve e-Devlet uygulamasına girmeye çalıştım. Şifreyi hatırlayamadım, not defterini aradım ama o sırada toprakla kaplı ellerimden dolayı her şeyi darmadağın ettim. En sonunda mahalledeki PTT şubesine koştum, sıcakta 20 dakika sıra bekledim, yanımda kimliğim ve sulama kovamı unutup eve dönmek zorunda kaldım.

Şifreyi unutanlar için en pratik yol, benim gibi bitki meraklıları için basit bir yöntem. Mesela, şifreyi balkon kapısının arkasına sakladığım bir saksının altına yazıyorum, çünkü orayı her gün kontrol ediyorum. 2023'te bir keresinde, şifreyi fesleğenin yaprak sayısıyla eşleştirdim; üç yapraklı bir dal demek üç haneli şifre gibi, hem akılda kalıyor hem de kimsenin umurunda olmaz. O gün PTT'de görevli memur, "Yine mi siz?" dediğinde, ben de gülerek "Balkon işleri beni dağıtıyor" cevabını verdim. Bu şekilde, en azından bir dahaki sefere dakikalarımı boşa harcamıyorum, çünkü şifreyi bitkilerimle bağdaştırınca unutmam mümkün olmuyor.

Ama bazen hâlâ karışıyor, mesela geçen ay e-Devlet'e girmeye çalışırken balkondaki domates fidelerimi sulamayı unuttum ve yaprakları kıvrıldı. O an fark ettim ki, şifre meselesini hobi rutinine entegre etmek, bürokrasiyi biraz daha eğlenceli hale getiriyor; sanki fesleğenlerime su veriyormuşum gibi. Bu yöntemle, en az üç kez şifremi hızlıca hatırladım ve uzun kuyruklarda vakit kaybetmedim, hepsi balkon keyfimin bir parçası oldu. Şimdiyse, her yeni şifre aldığımda, onu bitki notlarıma ekliyorum ki, bir dahaki unutkanlıkta en azından yeşilliklerimden destek alayım. Bu sayede, bürokrasi bana sadece bir ara molası gibi geliyor, özellikle de balkonda.

e-Devlet şifresini unutmak her seferinde işleri içinden çıkılmaz hale getiriyor. Geçen yıl, tam pandemi dönemi fatura ödeme zamanı, şifremi bulamayınca sinir oldum. Ankara Sıhhiye PTT'sinde, 2022 Mart ayında, soğuk havada yarım saat kuyrukta bekledim. Yanımda nüfus cüzdanı, maske ve bir bardak çay. Memur bey "Şifreyi unutmak moda oldu" diye takıldı, ben de gülümsedim ama içimden söylendim. Artık kağıt not yerine, telefonuma şifreyi güvenli bir klasöre kaydediyorum.