Deprem sonrası değişen hayatlar

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş'ta depremi hissettiğim anı unutamıyorum, evin duvarları sallanırken sigorta belgelerimi çekmeceden kaptım. O geceyi komşu evin bodrumunda geçirdik, eski bir aile radyosuyla haberleri dinleyerek, dışarıdaki siren sesleri arasında. Sigortam sayesinde ev hasarını bildirdim ama süreç yorucuydu, Allianz şirketiyle görüşmelerim Mart ayının ortasında başladı ve tam üç hafta sürdü.

Eskiden sigortayı sadece bir kağıt parçası olarak görürdüm, her ay 450 lira öderken güvenlik hissi vermiyordu. Depremden sonra, hasar tespiti için gelen eksperlerin raporunda çatı kirişleri diye not ettikleri yerler, çocukluğumun anılarını barındırıyordu. Mesela, o kirişlerin altında annemin pişirdiği ekmek kokusu hala burnumda, ama şimdi her şey değişti. Finansal yüküm arttı, sigorta tazminatı gecikince kredi kartı borcum 5 bin liraya çıktı ve Nisan ayında ilk taksidi ödedim.

Sağlık sigortam da devreye girdi, deprem sonrası stresle baş etmek için doktor randevularım çoğaldı. Hatırlıyorum, Mayıs'ta psikolog seansında sigorta kapsamındaki seans ücretini 150 liraya düşürdük, ama bu seferlikti. Nostaljik bir şekilde, eskiden evimin balkonunda sigara içerken geleceği düşünürdüm, şimdi her ödeme anında o günleri özlüyorum. Deprem, sigortanın hayatımdaki yerini değiştirdi, eskiden rutin bir masrafken şimdi hayati bir kalkan oldu. Temmuz ayında yenilediğim poliçede ek sağlık korumasını 200 lira fazladan ekledim, ama bu sefer emin olmak için her detayı inceledim.

Finansal olarak dengelerim sarsıldı, deprem öncesi banka hesaplarımda 10 bin lira birikimim vardı, şimdi yarısı gitti. Kasko sigortamı da gözden geçirdim, arabamın hasarını bildirdim ve Ağustos'ta onarım için 3 bin lira aldım, ama süreçteki bekleyişler beni yordu. Depremden önce hayat daha basit geliyordu, sigortayı hiç düşünmeden geçirirdim günlerimi. Şimdi her ayın sonunda poliçemi kontrol ediyorum, o eski güven duygusunu arar gibi. Evimdeki küçük onarımlar, mesela mutfak dolaplarını Temmuz'da tamir ettirdiğimde, biraz o nostaljiyi geri getirdi ama kalıcı değil. Deprem sonrası hayat, sigortayla mücadele etmekle dolu, her adımda geçmişin izlerini taşıyor. Eylül ayında yeni birikim hesabı açtım, 500 lira ile başladım, belki eski düzenimi yeniden kurarım.

2023 Şubatında Hatay'da depremi yaşadım, evimin duvarları çatırdarken dışarı fırladım ve komşularla sokakta bekledik. O günden beri her sabah erken kalkıp evdeki eşyaları sabitliyorum, mesela kitaplığı duvara vidalıyorum, çünkü askerlikte öğrendiğim gibi hazırlık her şey. Geçen hafta Adana'da bir sarsıntı hissettiğimde, yanımda taşıdığım eski bir sırt çantam sayesinde rahat hissettim, içinde 2 litre su ve protein barları var. Artık hayatım daha temkinli, her an bir şey olabilir.

Deprem sonrası değişen hayatlar

2023 şubatında adana'da depremi yaşadım, evimizin camları patladı, içerisi soğuktan buz kesti. o günden sonra eski usul yorganları, battaniyeleri sandıktan çıkardım. elektrikli battaniyeyi de attım zaten. kış akşamları elektrik kesintisi olmasa bile artık kullanmıyorum. eskiden her akşam televizyon karşısında çekirdek çitlerdim, şimdi komşularla bir araya gelip çay içiyoruz, sohbet ediyoruz. bir de bitki çaylarına sardım, özellikle melisa ve papatya çayını her gece içerim. rahat uyumamı sağlıyor. doğaya daha bir sarıldım, toprak kokusu, yağmur sesi bile iyi geliyor bana. geçenlerde parkta yürürken toprağa basmak için ayakkabılarımı çıkardım. eskiden aklıma bile gelmezdi böyle şeyler.

2023 şubatında hatay'da depremi yaşadım, evim üç katlı bir bina olarak çöktü.
artık her sabah komşularımla birlikte dua seansları yapıyoruz, eskiden haftada bir giderdim.
yaşamım değişti, su faturası yarıya düştü çünkü tasarrufa başladık.
geleneksel aile yemeklerini daha sık pişiriyoruz, annemin tarifleriyle.

Depremden sonra hayatımda iki şey kalıcı değişti: birincisi sabaha karşı uykumun en derin yerinde irkilmeye başladım. 6 Şubat 2023 sabahı, Adana'da yorgan elimde dışarı fırladım. O günden beri pijama altı ve mont kapının arkasında hazır. İkincisi, eski evlere güvenim kalmadı. Annemin 1978’den kalan apartmanına her girdiğimde duvardaki çatlaklara bakıyorum. Market kasasında dahi yanımda su ve bisküvi taşıyorum. Kafamın bir köşesinde hep şu var: “Şu an deprem olsa ne yaparım?” Artık hayatım ikiye ayrılmış gibi, deprem öncesi ve sonrası.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş depreminde evim çatladı, duvarlar yerinden oynadı. Sigorta şirketim, Allianz, hasar talebimi inceledi ama sadece 4000 TL'yi onayladı, oysa tamir maliyeti 15000 TL'yi bulmuştu. Bu gecikme beni haftalarca bekletti, kirada yaşamaya zorladı. Şimdi görüyorum ki, sigorta firmaları böyle felaketlerde hızlı destek vermek yerine bürokratik engeller yaratıyor, insanlar daha da mağdur oluyor. Örneğin, komşum Ahmet Bey aynı şirketten para alamadı, evini onaramadı. Bu sistem, hayatları değil, kendi çıkarlarını koruyor.

ben 2023 kahramanmaraş depreminde binanın sarsıldığını görünce yazılım kariyerimi gözden geçirdim, şimdi deprem uyarı app'leri kodluyorum. akıllı ev cihazı almadan önce test et, mesela ring marka kamera kurdum ama ilk titreme de çöktü. deprem sonrası hayatı değiştirmek istiyorsan, app indirmeden önce gerçek hayatta prova yap yoksa yine aynı kaos.

deprem sonrası değişen hayatlar: altı şubat’ta yaşadığımız büyük felaket, sadece binaları değil, insanların köklü alışkanlıklarını da sarstı. kızılay’da, her sabah uğradığım eczanenin sahibi yaşlı hanım, artık kapı önünde oturup gelene geçene bakmıyor. dükkanı oğlu devraldı, annesi memlekete döndü, "burada durmak içimi sıkıyor" dediğini duydum.

benim bakımını üstlendiğim alzheimer hastası fatma teyze de artık akşamları televizyon karşısında eskisi gibi uyuklamıyor. her tıkırtıda irkiliyor, "yer sallanıyor" diye fısıldıyor. bu korku, zihnin en unutkan köşelerine bile işlemiş durumda. eski rutinine dönmesi çok zor olacak. çocukların oyun sesleri bile artık onu rahatsız ediyor.

Deprem sonrası hayatın ne kadar kırılgan olduğunu ilk defa 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş’ta gördüm. O gün sabahı Adana'da bir apartmanın önünde uyandım. Üzerimde pijama, cebimde telefon ve kimlik. Ne elbiseye ulaşabildim ne kitaplarıma. O an bir insanın sahip olduğunu sandığı şeylerin aslında ne kadar geçici olduğunu anladım. Felsefe kitaplarında yazan “her şey geçicidir” lafı somutlaştı.

İnsanların gözlerinde sürekli tetikte bir endişe gördüm. Yan binadan biriyle konuşurken laf arasında “hep hazır çantam var artık” dediğini duydum. Eskiden hiçbirimizin umrunda olmayan acil durum çantası, bir anda herkesin hayatının ortasına yerleşti. “Ev” dediğimiz yerin, dört duvar ve çatıdan ibaret olmadığını, ama yine de çatısız hiçbir şeyin anlamı olmadığını çarşaf gibi serdi önümüze.

Çay bahçesinde otururken masadaki herkesin ortak sorusu şu oldu: “Ne kadar daha burada kalacağız?” İnsanın kök saldığı yer bir gecede göçük altında kalabiliyor. Felsefi tartışmaların gözümde anlamı değişti. Bedenin ve evin kırılganlığı, tüm soyut fikirleri yere indiriyor. O yüzden artık gündelik eşyalarımı seçerken bile “buna gerçekten ihtiyacım var mı?” diye soruyorum. Çünkü bir sabaha ilk elini attığın tek şey, o hiç önemsemediğin eski bir polar olabiliyor.