Deprem sonrası değişen hayatlar

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş'ta uyurken depremin şiddetiyle uyandım, evin duvarları çatırdıyordu ve komodinimdeki eski saat paramparça oldu. O an, yıllardır ihmal ettiğim ev sigortamı hatırladım, ama poliçemi 2022 Ekim'inde Allianz'dan yenilemiştim, tam 7500 lira prim ödemiştim. Depremden sonraki ilk hafta, hasar tespiti için sigorta eksperini çağırdım, adam tam 4 saat inceledi ve binanın yüzde 30'u kullanılamaz raporu verdi.

Eksper raporu elime geçtiğinde, banka hesabımda sadece 5000 lira kalmıştı, çünkü deprem sonrası geçici konaklama için otelde 10 gece kaldım, her gece 150 lira tuttu. Allianz'dan gelen tazminat 20 bin lira oldu, ama bu paranın yarısını onarım malzemelerine harcadım, mesela çimento markası Çimentaş'tan 300 kilo aldım. Bu süreçte, hayatım tamamen değişti, eskiden sigortayı sıradan bir fatura olarak görüyordum, şimdi her ay poliçemi kontrol ediyorum.

Depremden sonra, komşum Ahmet'in evi tamamen yıkıldı ve sigortasız olduğu için kredi çekmek zorunda kaldı, o da 50 bin lira borçlandı. Benim tavsiyem, deprem riski yüksek bölgelerde yaşayanlar için, sigorta poliçesini almadan önce kapsamı detaylı sorgulasın, örneğin Allianz'ın deprem teminatını 2023'te güncellediklerini öğrendim. Ev sigortasında deprem hariç tutulan maddeleri atlamayın, çünkü ben ilk poliçemde pencere kırılmalarını kapsamamışım, bu yüzden 2000 lira cebimden çıktı. Hayatın belirsizliği karşısında, sigortayı sadece bir kağıt parçası olarak görmeyin, mesela ben şimdi her yıl Mart ayında poliçemi yeniliyorum ve aileme de aynı şeyi anlatıyorum.

Bu deneyim, finansal güvencenin ne kadar hayati olduğunu gösterdi, çünkü 2023 yazında yeniden taşındığım evde, sigorta sayesinde zemin izolasyonunu güçlendirdim, maliyeti 4000 lira tuttu ama huzur verdi. Deprem sonrası stresim azalmadı ama en azından maddi yükü hafifletti. Bir keresinde, sigorta danışmanıyla konuştum, o da bana deprem sonrası taleplerin çoğunun reddedildiğini söyledi, çünkü insanlar belgeleri tam tutmuyor, ben ise faturalarımı hemen dosyaladım. Şimdi, etrafımdaki herkese, sigorta sorgusunu ciddiye almalarını söylüyorum, özellikle de Hatay gibi riskli illerde. 2024'te sigorta primlerim arttı, Allianz'dan yüzde 15 zam geldi ama buna katlanmak zorunda kaldım. Depremden sonra hayatım daha planlı, mesela her ay bütçemin yüzde 10'unu sigorta fonuna ayırıyorum. Bu sayede, bir sonraki sarsıntıda hazırlıklı olacağım. Kahramanmaraş'taki o geceyi unutmadım, ama sigortanın verdiği güvenle devam ediyorum.

2023 Kahramanmaraş depreminden sonra, eski rutine dönmek bana uzay yolculuğu gibi geliyor. Apartmana girmek bile içimde ayrı bir gerilim filmi başlatıyor. Alarm sistemi kurdum, her titreşimde öyle siren çalıyor ki, hırsız bile kaçmadan önce deprem mi oldu diye sorar. Evdeki eşyaların yarısını sabitledim, çamaşır makinesiyle salon sehpası artık kuzen oldu, yan yana takılıyorlar.

Biraz komik ama bakkaldan su alırken damacana markasına bakıyorum, depremde kapağı sağlam durur mu diye. Kendi çapımda “hayatta kalma kiti” hazırladım, işin komiği geçen hafta o çantadan pil alıp kumandayı çalıştırdım, sonra yarım saat çantanın başında düşündüm: “Bu piller bitikse, ben de biraz bitik miyim?”

Bir de herkes “acil toplanma yeri” diyor ya, bizim mahallede o toplanma yeri geçen ay otopark oldu. Deprem sonrası hayatlar öyle değişiyor ki, normalin ne olduğuna insan şaşırıyor. Benim tavsiyem, panik yapmaktan çok, küçük önlemleri alışkanlık haline getirmek. Çantayı hazır tut, eşyayı sabitle, arada bir de şarja bak. Alışınca hayat daha az korkutucu oluyor.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş depremini duyduğumda, ertesi gün planladığım bir düğün organizasyonunu iptal etmek zorunda kaldım. O sabah, otelde hazırladığım gelin buketlerini yere saçılmış halde buldum, çiçekler ezilmişti. Hayatın ne kadar ani değişebileceğini o an hissettim, sanki yıllardır kurduğum düzen bir anda kumdan kale gibi dağıldı. Artık her düğün görüşmesinde, çiftlere sadece tarihleri değil, hayatın kırılganlığını da hatırlatıyorum. Bu deneyim, sahip olduklarımın ne kadar geçici olduğunu somutlaştırdı, örneğin o iptal edilen düğünde 500 liralık rezervasyon ücretini geri alamamak.

deprem sonrası değişen hayatlar

şubat 2023 sonrası temizlik takıntım iyice arttı. önceden de düzenliydim ama şimdi sürekli bir şeyleri silme, yerini değiştirme ihtiyacı hissediyorum. sanki tozlar, kirler o felaketi yeniden hatırlatıyor. evde her şey yerli yerinde durmalı, en ufak bir kayma bile içimi daraltıyor. psikoloğa gittim, 'kontrol etme ihtiyacı' dedi, doğru galiba. en azından evimi kontrol edebiliyorum, dışarıdaki kaosu değil.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş'taki evimde depremi hissettiğim an, her şey bir anda ters yüz oldu. O sabah, sigorta poliçemi gözden geçirmiştim, masamda duran DASK belgesi hâlâ oradaydı. Deprem öncesinde, her ay 150 lira ödeyerek kira sigortamı düzenli tutuyordum, bu sayede evimin hasarlarını dert etmiyordum. Şimdi, bina çöktüğünde o kağıt parçası işe yaradı ama süreç o kadar yorucuydu ki, banka ile görüşmelerim haftalar aldı.

Deprem öncesinde, günlük rutinim sigorta primlerini kontrol etmekle sınırlıydı, akşamları televizyon izleyerek geçerdi. Artık her gün sigorta şirketiyle uğraşıyorum, örneğin geçen ay Adana'daki şubeye gittim, 5000 lira hasar bedeli için formlar doldurdum. O günlerde, finansal planlarım bozuldu, eskiden her ay 2000 lira biriktiriyordum, şimdi o paranın yarısını onarım masraflarına harcıyorum. Deprem öncesi hayatımda, sağlık sigortam sayesinde doktor randevularını ertelemezdim, ama sonrasında hastanelerde kuyruklar uzadı, geçen hafta bir check-up için 3 saat bekledim. Bu karşılaştırma, sigortanın ne kadar hayati olduğunu gösterdi, çünkü komşum Ahmet Bey, DASK'sı olmayan evini kendi cebinden tamir etmek zorunda kaldı, toplam 10 bin lira gitti.

Psikolojik olarak da değişimler bariz, depremden önce iş yerinde sigorta uzmanı olarak güvende hissederdim, şimdi her sarsıntıda aklıma masraf hesapları geliyor. Örneğin, geçen ay İzmir'de bir seminerdeydim, deprem simülasyonu izlerken eski hayatımı hatırladım, orada sigorta prosedürlerini anlatırken rahat konuşurdum. Şimdi, evimde her gece deprem çantamı kontrol ediyorum, içinde 5 litrelik su bidonları ve acil ilaçlar var. Finansal açıdan, kasko poliçemi yeniledim, 2023 sonuna kadar 300 lira ek prim ödedim, bu sayede arabama dair endişeler azaldı. Deprem sonrası, hayatımın her parçası daha temkinli, eskiden tatillere giderdim, şimdi o parayı rezerv fonlara ayırıyorum. Bu deneyimler, sigortanın sadece bir kağıt olmadığını, hayatta kalma aracı olduğunu pekiştirdi. Geçen hafta, bir arkadaşımın evinde misafirken, onun sigortasız olduğunu fark ettim, hemen 2024 için öneride bulundum ama kendi hikayeme döndüm. Deprem öncesi güven duygusu, şimdi sürekli bir hazırlık halini aldı, örneğin geçen ay evime yeni kilitler taktım, toplam 400 lira maliyetle. Bu değişimler, beni daha dirençli yaptı, her ne kadar yorucu olsa da. 2023 Mart'ında, sigorta tazminatımı aldıktan sonra, ilk kez evime dönüp eski fotoğraflara baktım, o an fark ettim ki hayatım artık eskisi gibi olmayacak. Her adımda, finansal korumanın önemini yaşıyorum, mesela geçen ay banka hesabımdan 1000 lira çekip acil fonda tuttum. Bu karşılaştırmalar, depremin bana öğrettiği en somut ders oldu. Deprem sonrası rutinim, sigorta belgelerini her ay incelemekle başlıyor, bu sayede belirsizlikleri azaltıyorum. Örneğin, geçen haftaki fırtınada, evimin çatısı zarar gördü, ama sigortam sayesinde hızlı onarım yaptırdım, 200 lira masrafla. Bu detaylar, hayatımın nasıl dönüştüğünü netleştiriyor. Deprem öncesi rahatlığım, şimdi dikkatli bir disipline döndü. 2024 planlarımda, sigorta uzmanı olarak başkalarına danışacağım, çünkü bu deneyim kişisel bir ders oldu. İşte böyle, hayatım değişti ve devam ediyor.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş depremini yaşadım, evin duvarları çatırdarken ilk iş kalp atışlarımı kontrol ettim. Stres yüzünden saçlarımda ani dökülme başladı, her sabah fırçalarken 50 telden fazla geliyordu, bu benim gibi tepesi seyrelen bir adam için alarm ziliydi. Doktorumun randevusunda, Mart ayında, stresin folikül hasarına yol açtığını anlattı, ben de hemen rutine D vitamini takviyesi ekledim.

Bunun cilt sorunlarını da tetiklediğini fark ettim, mesela yüzümde kuru lekeler oluştu, sanki nem dengesi bozulmuştu. Her gece 9'da cilt bakım serisi uyguladım, La Roche-Posay marka nemlendiriciyi sürdüm, bir hafta içinde iyileşme gördüm. Deprem sonrası hayatı düzene sokmak için bu alışkanlıkları şart gördüm.

Şimdi size diyeceğim, stres birikirse saç ve cilt ihmal etmeyin, mesela günlük 15 dakika meditasyonla başlayın ama benim gibi yürüyüşü tercih edin. Geçen ay, düzenli bakım sayesinde dökülme yarıya indi, bu gerçek bir fark yaratıyor. Herkesin hayatı değişiyor, benimki de bu yolla toparlandı.

Deprem sonrası hayatımda en garip değişim finansal alışkanlıklarımda oldu. 2023 Şubat'ında Antep'te yaşadığım sarsıntıdan sonra nakit para tutma obsesyonum başladı. Hesaptan çektiğim parayı cüzdamda taşıyorum, hiç harcamıyorum, sadece sayıyorum. Arkadaşlar kaffeine gitmeyi teklif ediyor ben de "Param var ama çekmiyorum" diyorum. Bankaya gittiğim gün bile ATM'nin arızalanmasından endişeleniyorum, sanki elektrik kesintisi olacak diye. Deprem sırasında her şey anlık yok olmuştu, şimdi paraya dokunmak beni güvende hissettiriyor. Saçma geliyorum biliyorum ama rasyonel bir insan değilim artık, deprem sonrası insan oldum.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş depreminde evim sarsılırken, eski mobilyalarım devrildi ve o nostaljik koltuk takımım kırıldı. Annemin yıllar önce aldığı o çiçekli koltuk, şimdi sadece bir anı olarak kaldı. Yeni bir düzen için basit raflar ekledim, üstüne eski aile fotoğraflarını yerleştirdim, her akşam onlara bakıp geçmişimi hatırlıyorum. Mesela geçen ay, o rafların üstündeki 1995 tarihli bir fotoğrafı elime alıp saatlerce inceledim, evdeki sessizlikte huzur buldum. Artık her şey daha minimal, ama o eski sıcaklık hala içimde.

2023 Şubat'ında Kahramanmaraş depremini atlattıktan sonra, evimin duvar renkleri bana bambaşka hissettirdi. Depremden önce, salon duvarlarını tamamen beyaza boyamıştım, ferah ama soğuk gelirdi. Şimdi ise, aynı odayı toprak tonuyla kapladım, sanki ev daha sağlam ve saran bir hale geldi. Örneğin, geçen hafta Ikea'dan aldığım kahverengi halıyı ekleyince, eskisi gibi boşluk hissetmiyorum, her sabah uyanınca rahatlıyorum ben. Bu değişiklik, deprem öncesi hızlı dekorasyon alışkanlığımı yavaşlattı, artık her detayda güvenlik arıyorum.

2023 Şubat depreminden sonra hayatımda en hızlı değişen şey, uyurken çantamı kapı önüne koyma refleksi oldu. Önceden bir yere giderken çantamın içine ne koyarım diye düşünürdüm, şimdi gece yatmadan önce çantanın içine hazır su, atıştırmalık, yedek şarj cihazı, bir de babamın eski el fenerini atıyorum. Hatay’da yaşadığım için deprem sonrası elektrik ve su konusu tam bir kaosdu. Bu yüzden, 19 litrelik damacana suyu evin girişine koydum, hatta kapının hemen yanında duruyor. Annem ilk başta “görüntü kirliliği” dedi, sonra bir gece artçıyla uyanınca damacanaya sarıldı.

Bir diğer pratik şey, telefonumda AFAD uygulamasını indirdim. Gece 03.15’te gelen uyarıyı görünce bazen yerimden zıplıyorum ama uygulama sayesinde depremden sonra ilk haberleri, toplanma yerlerini falan kolayca buluyorum. Hangi sokakta hangi toplanma alanı var, Google Maps’den pinliyorum. Özellikle mart ayında yağmurlu gecelerde, çantanın kenarına küçük bir poşet yağmurluk yerleştiriyorum. İlkbaharda marketlerden aldığım konserve balık ve krakerleri de 3 aylık döngüyle yeniliyorum. Son kullanma tarihine bakmadan markete bırakmıyorum, çünkü bir kere eski krakeri yedim, ağzımda taş gibi kaldı.

Bir de, eskiden evde terlikle gezerdim, şimdi akşamdan ayakkabıları girişte, kolayca giyilecek şekilde diziyorum. Deprem sonrası en pratik alışkanlığım bu oldu, çünkü gecenin bir vakti panikle çorapla dışarı çıkmanın ne demek olduğunu soğukta titreyerek öğrendim.