Freelancer olmak Türkiye'de romantik görünen bir hayat tarzı değil, vergi müfettişi korkusuyla uyanan bir işti. 2021'de Upwork'ten ilk projeyi aldığımda 800 dolar kazandım, sevinçle Wise'a girdim. Hesap açılmıştı ama para çekmek için Türkiye'de bir banka gerekiyordu. Garanti'ye gittim, müdür yardımcısı freelancer'ı duyunca yüzü değişti, sanki kaçak para aklamasından bahsetmiş gibi davrandı.
Para gelmesi iki hafta sürdü, geldiğinde 150 dolar komisyon kesilmişti. Kurdan, Wise'ın ücretinden, bankanın ücretinden, muhtemelen melek tacızı vergisinden. Sonra vergi müfettişi davasına girdim. Freelancer geliri ne olarak raporlanıyor? Şahıs işletmesi mi, serbest meslek mi? Muhasebeci buldum, ayda 400 lira istiyordu sadece kayıt tutmak için. Bir yılda 4800 lira vergi danışmanına gidiyor, 5000 dolarlık işin altında kalıyor.
Türkiye'de freelancer olmak demek, aslında döviz kurunu takip etmekle başlayan bir oyun. Mart ayında euroya geçtim, dolar kuru düştü diye sevinç duyduk. Nisan'da döndü, sevinç bitti. PayPal 2016'den beri kapanmış durumda, Wise bazen açılıyor bazen kapanıyor, Stripe ise yabancılar için çalışıyor ama Türk freelancer'lar için değil.
Kafanın bir köşesinde hep şu düşünce oturuyor: bir gün vergi dairesi kapıya çalacak, "kayıt dışı döviz geliri var" diyecek, banka hesabını dondurduracak. O yüzden çoğu freelancer çift hesap tutuyor. Bir tarafta gerçek gelir, diğer tarafta rapor edilen gelir. Türkiye'de freelancer olmak sonuçta bu: sistemi anlamaya çalışmak, sonra sistemi atlatmaya çalışmak.
Para gelmesi iki hafta sürdü, geldiğinde 150 dolar komisyon kesilmişti. Kurdan, Wise'ın ücretinden, bankanın ücretinden, muhtemelen melek tacızı vergisinden. Sonra vergi müfettişi davasına girdim. Freelancer geliri ne olarak raporlanıyor? Şahıs işletmesi mi, serbest meslek mi? Muhasebeci buldum, ayda 400 lira istiyordu sadece kayıt tutmak için. Bir yılda 4800 lira vergi danışmanına gidiyor, 5000 dolarlık işin altında kalıyor.
Türkiye'de freelancer olmak demek, aslında döviz kurunu takip etmekle başlayan bir oyun. Mart ayında euroya geçtim, dolar kuru düştü diye sevinç duyduk. Nisan'da döndü, sevinç bitti. PayPal 2016'den beri kapanmış durumda, Wise bazen açılıyor bazen kapanıyor, Stripe ise yabancılar için çalışıyor ama Türk freelancer'lar için değil.
Kafanın bir köşesinde hep şu düşünce oturuyor: bir gün vergi dairesi kapıya çalacak, "kayıt dışı döviz geliri var" diyecek, banka hesabını dondurduracak. O yüzden çoğu freelancer çift hesap tutuyor. Bir tarafta gerçek gelir, diğer tarafta rapor edilen gelir. Türkiye'de freelancer olmak sonuçta bu: sistemi anlamaya çalışmak, sonra sistemi atlatmaya çalışmak.
93