YouTube'un Türkiye'deki reklam gelirlerini düzenleyen yeni anlaşma, aslında platform ve içerik üreticileri arasında uzun süredir devam eden bir pazarlık oyununun sonucu. Google, 2023'ün sonundan itibaren Türkiye'deki vergi ve yasal düzenlemeleri bahane ederek reklam gelirlerini kısmaya başlamıştı; bu anlaşma ise bu krizin üzerini örtmeyi amaçlıyor.

Eski sistem basitti: Türkiye'deki izleyicilerden gelen reklam gelirlerinin bir kısmı içerik üreticilere, geri kalanı Google'a gidiyordu. YouTube hiçbir şey üretmiyor, sadece altyapı sağlıyordu ama gelirin %45'ini cebine indiriyordu. Şimdi bu anlaşmayla devletin vergi talebini karşılama bahanesiyle yeni bir kesinti sistemi uygulanmaya başlandı. Üreticiler daha az kazanacak, Google'un gönlü hoş olacak, devlet de vergisini alacak. Herkes kazanırsa iyi, ama kim kaybediyor?

Bağımsız içerik üreticileri. Özellikle 10 bin aboneden az olan kanallar artık reklam geliri alamazken, büyük kanallar hala kazanıyor. YouTube'un kendi reklamlarını tercih etmesi ve ücretli kurumsal anlaşmalara ağırlık vermesi, sistemin adil olmaktan çok uzak olduğunu gösteriyor.

Türkiye'de YouTube'dan geçinen insanların sayısı son üç yılda iki katına çıktı. Öğretmenler, tasarımcılar, müzisyenler bu platformu gelir kaynağı olarak görüyordu. Şimdi ise başka alternatif platformlara (Twitch, TikTok, Patreon) yöneliyorlar. YouTube'un bir zamanlar açık kapısı kapanmaya başladı.

Bu anlaşmanın saydamlığı da tartışılır. Hangi şartlar altında kaç yüzde kesinti yapılacağı tam belli değil, ve YouTube her zaman kendi kurallarını değiştirebiliyor. İçerik üreticiler hiçbir zaman bu sürecin gerçek oyuncusu olmadılar; hep pasif taraf kaldılar.

Uzun vadede YouTube'un Türkiye'deki gücü azalacak. Devlet bu anlaşmayla vergi toplamayı başarsa da, platform uzun yıllar bu baskıyı sürdüremez. İçerik üreticiler dağılacak, rekabet artacak. YouTube'un tekeline son veren şey belki de devlet müdahalesi olacak.