Türkiye'de emekli olmak, bütün hayatın hesap makinesi olup bittiğini fark etmektir. 2019'da Bursa'da emekliliğe başvurdum, 65 yaşında. İlk maaş 7200 lira geldi. O gün markete gittim, hesap yapmaya başladım: kira 2500, elektrik-su 400, doğalgaz kışın 600, ilaçlar 300. Kalan 3400 lirayı yemeğe, ulaşıma, giyime bölmek gerekiyordu. Hesap bitmiyordu.

Emekli olmak, çalışırken hiç düşünmediğin detaylara takılmak demek. Mesela dişçiye gitmek. Protez yapıtırırsan 5000 lira, beş aylık maaşın uçuyor. Gözlük lazım oldu, 1200 lira. Knee brace gerekti, 800 lira. Hiçbiri hayati değil ama hepsi masraf. Devlet hastanelerinde sıra 2-3 saat, özel hastanede ödemeyi yapıyorsun, 10 dakika bitti.

Sosyal medyada emekli dostlarımı gördüm. Birisi "Türkiye'de emekli olmak, üremeyi bırakıp bitki olmak demektir" yazmış. Doğru. Sabah 6'da kalkıyorum, çay içiyorum, balkonda oturuyorum. Komşunun kızı okula gidiyor, ben orada bekliyorum. Saat 8'de yürüyüşe çıkıyorum, parkta aynı insanları görüyorum. Öğlen evde, akşam evde, gece evde.

Ek gelir yapmadığım sürece bu sistem çöküyor. Benim yaşlı annem var, o da emekli, aylık 4500 lira. Birlikte yaşadığımız için masrafları bölüyoruz ama yine de sıkıntılı. Geçen ay, annem "bana çay ısıtma, elektrik harcamasın" dedi. O an emekliliğin ne demek olduğunu anladım.