Freelancer olmanın Türkiye'deki zorlukları çoğu zaman döviz kuruna indirgenmiş gibi konuşuluyor ama gerçek sorun çok daha basit: devlet ve bankalar seni bir kategoriye sığdırmakta acziyet çekiyorlar. Ben 2019'da Fiverr'den başladığımda ilk parayı çekmek için bir hafta araştırma yaptım. Paypal'ı açmaya çalışırken kimlik doğrulama için Türkiye'deki hesaplarını kapattığını öğrendim. Wise'a geçtim ama her ay bir farklı sorun çıkıyor, son ay hesabı "risk" diye kilitlediler, parayı almam üç hafta sürdü.

Vergi meselesi ayrı bir film. Freelancer olduğunu vergi dairesine söylemezsen kaçak sayılırsın. Söylersen esnaf statüsü alırsın, katma değer vergisi ödemeye başlarsın. Yurt dışından gelen her para gelir sayılır, yüzde 20 vergi yükümlülüğün var. Ama hesapta paranın yüzde 15'i zaten kur farkı ve transfer ücretlerine gidiyor. Geçen sene 3000 dolar kazandığımda eline geçen 1800 dolar oldu. Bunun hesabını kağıda yazınca aklım almadı.

Muhasebeci tutmak da çözüm değil, onlar da kafa karışık. Bir tanı danışmanlık masasında otuzuncu dakikada "aslında ben de net bilmiyorum" dedi. Upwork'te aldığı işin faturasını nasıl keseceğini söyleyemedi. Sonunda kendim öğrendim, template buldum internetten, muhasebeci imzaladı bitti.

İşin ironic yanı, Almanya'da freelancer olunca bu kadar sorun yoktu. Vergi otomatik kesiliyor, para hesaba geliyor, bitiriyorsun. Türkiye'de ise para gelse de kafan rahat değil, her an bir denetim korkusu var. Hem para kaygısı hem hukuk kaygısı taşıyorsun aynı anda.