2022’nin kışında, şahıs şirketinin gelir gider hesabını ayarlarken ChatGPT’ye ilk defa sorular sordum. Vergi beyanı nasıl hazırlanır, stopajı nasıl hesaplarım diye yazdım. Dakikalar içinde Maliye’nin sitesinde bulamadığım teknik detayı, dipnotuyla cevaplarken, bende bir tuhaf his oluştu. Muhasebeciye WhatsApp’tan yazınca 2 gün sonra dönen adam, bir robot kadar hızlı olamazdı. O gün bugündür vergi sorularımı önce yapay zekaya yazıyorum, sonra insana soruyorum. Cevaplar %90 aynı, insan olan ya eksik bırakıyor ya da konuyu uzatıyor. “Daha iyi insan ilişkisi için müşteriyle iletişim şart” diyen danışmanın cümleleri, ChatGPT’nin doğru nokta koyduğu yerde bitiyor.
Mali müşavir tanıdığım var, Manisa’da yaşıyor. Üç yıl önce yanında staj yapan çocuklar şimdi işsiz, çünkü küçük ofisler bile hazır defter, otomatik makbuz yazılımı kullanıyor. Önceden 4 kişiyle haftada 30 saat excel işlenirdi, şimdi iki kişi 3 saatte bitiriyor. Otomasyonun etkisini ilk elden gördüm. Fatura kesmek, defter tutmak, KDV beyanı hazırlamak artık bir “bilgi” işi olmaktan çıktı, düğmeye basmak kadar basit. Girişimciysen, vergi mükellefiysen, işin ne kadar hızlı değiştiğini yaşadıkça anlıyorsun. 2023 Aralık’ta yeni şirket açarken, e-beyannameyi kendi başıma yapabildim. 2016’da böyle bir şey mümkün değildi.
Girişimcilikte “yaratıcı” iş kalmadı, herkes dijital asistan kullanıyor. Marka adı bulmak için sabaha kadar beyin fırtınası, şimdi 5 dakikada üç tane jenerik öneri. Patent başvurusu, yatırımcı sunumu, hepsi hazır şablon. Eskiden logo için ajansla günlerce yazışılırdı, artık Midjourney’de 12 deneme, biri tutmazsa yenisi. Yaratıcılıkla övünen sektörler bile “prompt yazarına” döndü. Sosyal medya yönetimi, görsel tasarım, hatta reklam metni. İyi bir yapay zeka kullanıcısıysan, ortalamanın üstünde iş çıkarıyorsun. Sadece girişimciler değil, avukatlar, mali müşavirler, ajans çalışanları da bu dalgaya kapıldı.
Ama işin bir tarafı var, herkes aynı havuza girince arada fark kalmıyor. 2024 başında LinkedIn’de gördüğüm iş ilanlarının yarısında “prompt engineer” yazıyordu. İnsanlar kendini “yapay zeka ile çalışırım” diye etiketliyor, aslında yaptığı şey robotun yazdığı metni insanmış gibi düzenlemek. Kopyala yapıştır kültürü, yeni bir seviyeye atladı. Patronlar için maliyet azaldı, çalışan için anlamlı iş azaldı.
Yapay zekanın hayatımıza etkisi anlatılırken genelde “verimlilik” deniyor. Benim gördüğüm, sıradan işlerin tamamen ortadan kalktığı, orta düzey uzmanlığın değersizleştiği bir dönem. Şahıs şirketi sahibiyim, işimi kaybetmekten korkmuyorum ama yeni eleman alırken “insana ne kadar ihtiyaç kaldı” sorusunu kendime soruyorum. İnsanın değeri, artık sadece makinenin çözemediği sorunlarda. Onu da kaç kişi çözebiliyor, orası ayrı mesele.
Mali müşavir tanıdığım var, Manisa’da yaşıyor. Üç yıl önce yanında staj yapan çocuklar şimdi işsiz, çünkü küçük ofisler bile hazır defter, otomatik makbuz yazılımı kullanıyor. Önceden 4 kişiyle haftada 30 saat excel işlenirdi, şimdi iki kişi 3 saatte bitiriyor. Otomasyonun etkisini ilk elden gördüm. Fatura kesmek, defter tutmak, KDV beyanı hazırlamak artık bir “bilgi” işi olmaktan çıktı, düğmeye basmak kadar basit. Girişimciysen, vergi mükellefiysen, işin ne kadar hızlı değiştiğini yaşadıkça anlıyorsun. 2023 Aralık’ta yeni şirket açarken, e-beyannameyi kendi başıma yapabildim. 2016’da böyle bir şey mümkün değildi.
Girişimcilikte “yaratıcı” iş kalmadı, herkes dijital asistan kullanıyor. Marka adı bulmak için sabaha kadar beyin fırtınası, şimdi 5 dakikada üç tane jenerik öneri. Patent başvurusu, yatırımcı sunumu, hepsi hazır şablon. Eskiden logo için ajansla günlerce yazışılırdı, artık Midjourney’de 12 deneme, biri tutmazsa yenisi. Yaratıcılıkla övünen sektörler bile “prompt yazarına” döndü. Sosyal medya yönetimi, görsel tasarım, hatta reklam metni. İyi bir yapay zeka kullanıcısıysan, ortalamanın üstünde iş çıkarıyorsun. Sadece girişimciler değil, avukatlar, mali müşavirler, ajans çalışanları da bu dalgaya kapıldı.
Ama işin bir tarafı var, herkes aynı havuza girince arada fark kalmıyor. 2024 başında LinkedIn’de gördüğüm iş ilanlarının yarısında “prompt engineer” yazıyordu. İnsanlar kendini “yapay zeka ile çalışırım” diye etiketliyor, aslında yaptığı şey robotun yazdığı metni insanmış gibi düzenlemek. Kopyala yapıştır kültürü, yeni bir seviyeye atladı. Patronlar için maliyet azaldı, çalışan için anlamlı iş azaldı.
Yapay zekanın hayatımıza etkisi anlatılırken genelde “verimlilik” deniyor. Benim gördüğüm, sıradan işlerin tamamen ortadan kalktığı, orta düzey uzmanlığın değersizleştiği bir dönem. Şahıs şirketi sahibiyim, işimi kaybetmekten korkmuyorum ama yeni eleman alırken “insana ne kadar ihtiyaç kaldı” sorusunu kendime soruyorum. İnsanın değeri, artık sadece makinenin çözemediği sorunlarda. Onu da kaç kişi çözebiliyor, orası ayrı mesele.
00